Кіріспе
Шотландия парламенті ғимараты (Pàrlamaid na h Alba;) – Эдинбург қаласының орталығындағы ЮНЕСКО Әлемдік мұрасының орналасқан жері, Holyrood-тағы Шотландия парламентінің үйі. Ғимараттың құрылысы 1999 жылдың маусым айында басталды, ал Шотландия парламентінің депутаттары (MSP) 2004 жылдың 7 қыркүйегінде жаңа ғимаратта алғашқы отырысын өткізді. Елизавета II патшайымның ресми ашылуы 2004 жылдың 9 қазанында болды. Ғимаратты жобалаған каталондық сәулетші Энрик Мираллес оны аяқтауға үлкермей қайтыс болды. 1999 жылдан бастап 2004 жылы жаңа ғимарат ашылғанға дейін Шотландия парламентінің комитеттері мен отырыстар залы Эдинбургтағы The Mound орналасқан Шотландия шіркеуінің Бас ассамблея залында орналасты. Парламенттің жұмысын қамтамасыз ету үшін кеңселер мен әкімшілік үй-жайлар Эдинбург қалалық кеңесінен жалға алынған ғимараттарда орналасқан. Жаңа Шотландия парламенті ғимараты осы әртүрлі элементтерді біріктіріп, 129 депутатты (MSP) және 1000-нан астам қызметкер мен мемлекеттік қызметшіні қамтитын арнайы салынған парламенттік кешен құрды. Ғимараттың құрылысы басталған сәттен бастап даулы мәселеге айналды. Орын таңдау, сәулетші, жобалау және құрылыс компаниясы саясаткерлер, БАҚ және шотланд халқы тарапынан сынға ұшырады. 2001 жылы ашылуы жоспарланған, бірақ ол 2004 жылы ашылды, үш жылдан астам кешіктіріліп, соңғы құны 414 миллион фунт стерлингке жетті, бұл бастапқы бағалаулардан (10-40 миллион фунт стерлинг) әлдеқайда жоғары. 2003 жылы бұрынғы Лорд-адвокат, Кармилли Лорды Фрейзер төрағалық еткен құрылыс жұмыстарын тексеру бойынша ірі қоғамдық сауалдама басталды. Осы сынға және ара-тұра қоғамдық пікірге қарамастан, ғимарат архитектуралық оқу орындары мен сыншылар тарапынан жылы қабылданып, құттықталды. Ғимараттың мақсаты – Шотландияның ландшафты, халқы, мәдениеті мен Эдинбург қаласы арасындағы поэтикалық байланысты орнату. Парламент ғимараты көптеген наградаларға ие болды, соның ішінде 2005 жылғы Стерлинг жүлдесі, және ландшафт сәулетшісі Чарльз Дженкс оны "Британ сәулетінің соңғы 100 жылындағы өнер мен қолөнердің сапасының теңдесі жоқ жетістігі" деп сипаттады.
The Scottish Parliament Building (Pàrlamaid na h Alba; ) is the home of the Scottish Parliament at Holyrood, within the UNESCO World Heritage Site in central Edinburgh. Construction of the building commenced in June 1999 and the Members of the Scottish Parliament (MSPs) held their first debate in the new building on 7 September 2004. The formal opening by Queen Elizabeth II took place on 9 October 2004. Enric Miralles, the Catalan architect who designed the building, died before its completion. From 1999 until the opening of the new building in 2004, committee rooms and the debating chamber of the Scottish Parliament were housed in the General Assembly Hall of the Church of Scotland located on The Mound in Edinburgh. Office and administrative accommodation in support of the Parliament were provided in buildings leased from the City of Edinburgh Council. The new Scottish Parliament Building brought together these different elements into one purpose built parliamentary complex, housing 129 MSPs and more than 1,000 staff and civil servants. From the outset, the building and its construction have been controversial. The choices of location, architect, design and construction company were all criticised by politicians, the media and the Scottish public. Scheduled to open in 2001, it did so in 2004, more than three years late with an estimated final cost of £414 million, many times higher than initial estimates of between £10m and £40m. A major public inquiry into the handling of the construction, chaired by the former Lord Advocate, Lord Fraser of Carmyllie, was established in 2003. Despite these criticisms and a mixed public reaction, the building was welcomed by architectural academics and critics. The building aimed to achieve a poetic union between the Scottish landscape, its people, its culture and the city of Edinburgh. The Parliament Building won numerous awards including the 2005 Stirling Prize and has been described by landscape architect Charles Jencks as "a tour de force of arts and crafts and quality without parallel in the last 100 years of British architecture".
Орналасқан жері
Шотландия парламенті ғимараты 1,6 га (4 акр) аумақты алып, периметрі 480 м (1570 фут) құрайды. Ол Эдинбург қаласының орталығынан шығысқа қарай 1 км (0,6 миль) қашықтықта, Ескі қаланың шетінде орналасқан. Бұл жерде бұрын Шотландия мен Ньюкасл сыра зауытының бас кеңсесі орналасқан, ол ғимарат салынсын деп бұзылды. Жердің шекарасы солтүстік жағында Корольдік мильдің Канонгейт бөлігімен, шығысында Ат Уиндпен (ғимаратқа кіретін жер), батысында Ридс Клоузбен белгіленген. Ридс Клоуз кешеннің оңтүстік-батыс жағында Канонгейт пен Холируд жолын байланыстырады. Кешеннің оңтүстік-шығыс жағында 1999 жылдың шілдесінде ашылған «Біздің динамикалық Жер» көрмелік орталығы және Солсбери жарларының етегін бойлайтын Куинс Драйв орналасқан. Ғимараттың жанында Холирудхаус сарайы бар, ол Holyrood Park кеңістігімен шектеседі. 1997 жылдың 11 қыркүйегінде Шотландиядағы ұлтшылдық сезімдердің күшеуіне байланысты тікелей сайланған Шотландия парламентін құруға келісім білдірген референдум өтті, ол көптеген ішкі мәселелер бойынша заң шығару құқығын беретін еді. Осыдан кейін Шотландия кеңсесі, сол кездегі Шотландия мемлекеттік хатшысы Дональд Дьюар басқарып, Эдинбургте Шотландия парламенті үшін арнайы салынған жаңа ғимарат салу туралы шешім қабылдады. Бастапқыда Эдинбургте және оның айналасындағы үш орын қарастырылды: Сент-Эндрюс үйі (Шотландия кеңсесінің, кейін Шотландия үкіметінің орны); Жаңа Парламент үйі (Калтон-Хиллдегі бұрынғы Корольдік жоғары мектеп); Лит доктеріндегі Виктория Кей (негізгі Шотландия кеңсесінің ғимаратына жақын) және қаланың батыс жағындағы бос теміржол жүк ауласындағы Хеймаркет. Холируд учаскесі үш учаске арасындағы бәйге аяқталғаннан кейін ғана қарастырылды. Жеңімпазды жариялау мерзімі өткеннен кейін, күтілген жариялау күні олар «шешімдерін қайта қарастыратындарын» (демек, шешім қабылданғанын білдіреді) және жарысқа Holyrood Brewery учаскесін қосатындарын хабарлады (ол жақында ғана жабылған). Алайда, жер иесі болған Scottish and Newcastle сыра компаниясымен келіссөздер нәтижесінде компания 1999 жылдың басында учаскені босата алатынын мәлімдеді. Учаске таңдалғаннан кейін Шотландия кеңсесі Парламентке арналған жаңа ғимараттың дизайнын табу үшін халықаралық конкурс жариялады. Девар төрағалық еткен жобалау комитеті құрылды, оған ұсынылған жобалардың ішінде таңдау жасау тапсырылды. Халықаралық деңгейде танымал сәулетшілер, мысалы Рафаэль Виньоли, Майкл Уилфорд және Ричард Мейерден ұсыныстар келіп түсті. Bovis Lend Lease компаниясы жүргізген құрылыс 2004 жылдың жазында басталды, ал ресми ашылуы сол жылдың қазан айында Патшайымның қатысуымен өтті.
Археология
Құрылыс барысында археологтар қазба жұмыстарын жүргізді. Бұл зерттеулер парламенттік кешенге айналғанға дейін қазба аумағының бірнеше пайдалану кезеңін анықтады:
Тарихқа дейінгі кезеңде аумақтың тарихқа дейінгі пайдаланылуының белгілі бір дәлелдері болды, бірақ олар көп емес еді. Орта ғасырлар кезеңінде (1128–1580) Канонгейттің шекаралық орқашасы аймақтағы алғашқы маңызды құрылыс болды, ал кейін Холируд аббаттығы жалға алу үшін жер учаскелерін құрды. Бұл учаскелерде бақша шаруашылығы және тері өңдеу сияқты әртүрлі қызметтер атқарылды. Холируд аббаттығының патшалық демеуі артып келе, аумақта бақтары бар жоғары мәртебелі мүліктер көбейді. Ортағасырдан кейінгі кезеңде (1580–1707) Холируд сарайының салынуымен аймақ өте беделді болды және көптеген мүліктер ірі қалалық үйлерді құру үшін біріктірілді, олардың бірі Куинсберри үйі болды. Археологтар Чарльз Мэтленд, Хэттон лордының Куинсберри үйінің асүйін Корольдік монетаханадан заңсыз ақша алу үшін шеберханаға айналдырғанын көрсететін дәлелдер тапты. Хэттон лорды Шотландия монетаханасының шебері болған. Ерте заманауи кезеңде (1707–1825) Жаңа қала ашылғаннан кейін, аумақтан байлардың көптеп кетуі болды және ол құлдырап кетті. Қазіргі заман (1825 – бүгінгі күнге дейін) қазба аумағының шығыс жартысы сыра зауытына айналды, ал Куинсберри үйі казармаға, кейіннен пана үйіне айналдырылды.
Парламент кешені
Біз Шотландия Парламенті Эдинбургте орналасатынын ұмытқымыз келмейді, бірақ ол Шотландияға, шотланд жеріне тиесілі болады. Парламент өкілдік ететін жерін көрсете білуі керек. Ғимарат Артур орындығының еңіс беткейінен өсіп, қалаға жартастан шығып келгендей болуы тиіс еді. Enric Miralles, 1999. Нәтижесінде, төменгі қабаттағы, иерархиялық емес, органикалық құрылыстар жиынтығы пайда болды, олардың мақсаты – қоршаған таулы ландшафтқа көрініс ашу және онымен үйлесу, сондай-ақ табиғат пен шотланд халқы арасындағы байланысты бейнелеу. Осының салдарынан ғимаратта табиғат пен жерге байланысты көптеген ерекшеліктер бар, мысалы, ғимараттың Бақ лоббисіндегі жапырақ пішіндес шатыр мотивтері, дебаттар залының, комитеттер бөлмелерінің және Мұнара ғимараттарының кең терезелері, олар Холируд саябағына, Артур орындығына және Солсбери жартастарына қарайды. Ғимараттардың ішінде жермен байланыс шотланд тастарын, мысалы, еден мен қабырғалардағы гнейс пен гранитті пайдалану арқылы, ал жиһаз жасауда емен мен сикомор ағаштарын қолдану арқылы күшейтіледі. Бұл ғимараттар Парламент депутаттарына, олардың зерттеушілеріне және парламенттік қызметкерлеріне жатақ берді. Ғимараттардың әртүрлі ерекшеліктері бар, ең ерекше сыртқы белгісі – Мұнара ғимараттарының шатыры, ол жағалауда аударылған қайықтарды еске түсіреді. Бұл идея Эдвин Лютенстің балық аулау қайықтарынан жасалған сарайларынан келді. Бірінші жобалау отырысында Мираллес бірнеше бұтақтар мен жапырақтармен қаруланып, оларды үстелге лақтырып, «Бұл – Шотландия Парламенті!» деп жариялады, бұл парламенттік кампустың бірегей және абстрактілі сипатын нығайтады. Бұл пішіндер қармақ, шаш кептіргіш, қару, сұрақ белгісі, тіпті балға мен дүрбіні бейнелейді делінеді. Ғимараттың ресми ашылуынан кейін көп ұзамай, Энрик Мираллестің жесірі Бенедетта Тальябуе бұл жобаның жай ғана артқа тартылған терезе пердесі екенін айтты. Дегенмен, марқұм күйеуі көп мағыналы формаларды қолдануды ұнатқандықтан, бұл бейне шотланд мәдениетінің иконасын, Дудингстон көлінде коньки тебетін Преподобный Роберт Уокердің суретін еске түсіретінін айтқан еді.
The result was a non hierarchical, organic collection of low lying buildings intended to allow views of, and blend in with, the surrounding rugged scenery, and symbolise the connection between nature and the Scottish people. As a consequence, the building has many features connected to nature and land, such as the leaf shaped motifs of the roof in the Garden Lobby of the building, and the large windows of the debating chamber, committee rooms and the Tower Buildings, which face the broad expanse of Holyrood Park, Arthur's Seat and Salisbury Crags. Inside the buildings, the connection to the land is reinforced by the use of Scottish rock, such as gneiss and granite in the flooring and walls, and the use of oak and sycamore in the construction of the furniture. providing accommodation for MSPs, their researchers and parliamentary staff. The buildings have a variety of features, with the most distinctive external characterisation being the roof of the Tower Buildings, said to be reminiscent of upturned boats on the shoreline. The inspiration had come from Edwin Lutyens' sheds, made from upturned herring busses (boats), which Miralles saw on a visit to Lindisfarne in Northumberland. It is said that in the first design meeting, Miralles, armed with some twigs and leaves, thrust them onto a table and declared "This is the Scottish Parliament", reinforcing the unique and abstract nature of the parliamentary campus. these have been said to represent anvils, hairdryers, guns, question marks or even the hammer and sickle. Shortly after the official opening of the building, Enric Miralles' widow, Benedetta Tagliabue, revealed that the design is simply that of a window curtain pulled back. Her late husband however, enjoying the use of ambiguous forms with multiple meanings, had previously said he would love the profile to evoke an icon of Scottish culture, the painting of The Reverend Robert Walker Skating on Duddingston Loch.
Тұрақтылық
Шотландия парламенті ғимараты тұрақтылықты ескере отырып жобаланған. Парламент ғимаратын бұрын пайдаланылмаған жерге салу шешімі және оның қоғамдық көлік тораптарына жақын орналасуы тұрақты, экологиялық таза ерекшеліктер ретінде қарастырылады. Ғимаратқа сатып алынған барлық электр энергиясы жаңартылатын көздерден келеді және Канонгейт ғимаратындағы күн панельдері кешендегі суды жылыту үшін пайдаланылады. Қыс айларында ғимаратты жылы ұстау үшін жоғары деңгейдегі жылу оқшаулағышы қолданылды. Алайда, бұл тәсіл жазда күн сәулесінен ысып, дене температурасының жоғарылауына, компьютерлер мен электр жарығының пайдаланылуына байланысты ыстыққа ие болу мүмкіндігін тудырады. Мұндай мәселені шешудің стандартты әдісі энергияны көп қажет ететін жүйелерді пайдалану болып табылады. Шотландия парламенті ғимараты түрлі стратегиялар арқылы мұндай жүйелерге қажеттілікті тек 20%-ға дейін азайтады. Мүмкіндігінше табиғи желдету қолданылады. Компьютерлік басқару жүйесі парламент ғимаратының әртүрлі бөліктеріндегі температураны сезіп, ғимаратты салқын ұстау үшін терезелерді автоматты түрде ашады. Жаз айларында ғимарат түнде, адамдар болмаған кезде терезелерін ашады, соның арқасында бетон едендер мен конструкция күндіз сіңірілген жылудан арылып, салқындайды. Бұл күндіз ғимараттың температурасын төмен ұстауға көмектеседі, себебі шыны, адамдар және электр жабдықтарынан келетін артық жылу сіңіріледі. Кейбір бетон едендер парламенттік кампустың астындағы 25 метр тереңдіктегі бұрғылау арқылы алынған сумен салқындатылады, бұл су дәретханаларға да жеткізіледі. Ғимарат Ғимараттық зерттеулер мекемесінің Экологиялық бағалау әдісі (BREEAM) бойынша ең жоғары бағаға ие болды. Бұл Вестминстер стиліндегі басқа ұлттық заң шығарушы органдардың, соның ішінде Үкімет пен оппозиция бір-бірінен бөлек және бір-біріне қарама-қарсы отыратын орналасуымен қарама-қайшы келеді. Шотландия парламенті мен Шотландия үкіметінің барлық сайланған мүшелері үшін палатаның еденінде 131 үстел мен орындық орналасқан. Үстелдер емен мен сикомор ағашынан жасалған және оларға сөз сөйлейтін орындық, микрофон, динамиктер және MSP-лер қолданатын электрондық дауыс беру құрылғылары орнатылған. Шатыр қабырғалардан темір таяқшаларға ілінген 112 (әрқайсысы сәл өзгеше) жалғаулармен біріктірілген қайың ағашынан жасалған құрылыммен бекітілген. Бұл жалғауларды Шотландияның мұнай өнеркәсібі үшін жұмыс істейтін дәнекерлеушілер жасаған. Мұндай құрылым талқылау залының 30 метрден астам (100 фут) көлденеңіне бағанасыз созуына мүмкіндік береді. Дебаттар залының батыс қабырғасына әртүрлі пішіндердегі қабатталған шыны панельдер орнатылған, олар залда адамдық өлшемділік сезімін тудыруға арналған. Түнде шыны панельдер арқылы жарық шағылыстырылып, MSP-лердің үстелдеріне түсіріледі, бұл зал ешқашан бос емес деген әсерді қалдырады. 2006 жылдың 2 наурызында талқылау залының төбесіндегі бір арқалық дебат кезінде ілмектерінен босап, талқылау залын эвакуациялауға және парламенттік жұмысты тоқтатуға себеп болды. Парламент басқа ғимаратқа көшірілді, ал шатырдың құрылымы тексеріліп, жөндеу жұмыстары жүргізілді. Аруп инженерлері құлаған арқалықтың бір бұранданың істен шығуына және екіншісінің жоқтығына байланысты болғанын мәлімдеді. Бұл жобадағы кемшілік емес. Инженерлер MSP-лерге ұсынған баяндамасында, зақым жобаның соңғы кезеңдеріндегі камералық шатырдың құрылыс жұмыстары кезінде болған болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Баяндамада сондай-ақ, бір бұранда жоқ болса, екіншісі сынған және тым қатты тартылған немесе тығылғандықтан, басының бұрылуына немесе бұған жақын болуы мүмкін жіптерге зақым келгендігі де көрсетілген.
Бақ-сарайлар
Бақ лоббиі парламенттік кешеннің ортасында орналасқан және талқылау палатасын, комитет бөлмелерін және Тауэр ғимараттарының әкімшілік кеңселерiн Куинсберри үйімен және MSP ғимаратымен байланыстырады. Бақ лоббиі – ресми шаралар мен теледидар сұхбаттары әдетте өткізілетін орын, ол МДП-лар мен парламенттік қызметкерлерге арналған ашық әлеуметтік кеңістік ретінде қолданылады. Шатыр шамдары тот баспайтын болаттан жасалған, ал шынылары қатты еменнен жасалған тіреулермен жабылған. MSP блогының ең ерекше белгісі – ғимараттан парламенттік кешеннің батыс жағына қарай шығыңқы терезелер, олар қайталанатын жапырақ мотиві мен дәстүрлі шотландтық қадамды габельдің үйлесімділігінен шабыттанған. Терезелер тот баспайтын болаттан жасалған және еменмен жиектелген, шынылары еменнен жасалған торлармен жабылған. МДП-ларға жеке кеңістік және күннен қорғау үшін жасалған. Ғимараттың батыс жағындағы біртектілікті жою мақсатында терезелер әртүрлі енде және бұрышта шығып тұрады. Бас залдың ең маңызды элементі – тас күмбезді төбе, оған Шотландияның ұлттық туы – Салтирді еске түсіретін крест тәрізді бейнелер ойылған. Парламенттік кешеннің көп бөлігі сияқты, Бас залды және оның күмбезді төбесін салу үшін пайдаланылған материалдардың қатарында Шотландияның солтүстік-шығысындағы Абердинширден алынған Кемней граниті және ғимараттардың көп бөлігінде қолданылатын Кейтнес тасы бар. Канонгейт ғимаратының орталық бөлігі – екі қабатты консольді құрылым, ғимараттың бір жағы темір бетонмен бекітілген, ал 18 метрлік (60 фут) бөлігі ешқандай тіреулерсіз жерден аспалы және сыртқа шығып тұрады. Queensberry үйінде сондай-ақ 2000 жылдың қазан айында қайтыс болған Шотландияның алғашқы премьер-министріне арналған Дональд Дьюар бөлмесі орналасқан. Бөлмеде Дональд Дьюардың отбасы Парламентке оның өлімінен кейін сыйға тартқан кітаптар мен естеліктер жинағы қойылған.
Сурет және ерекшеліктері
Шотландия Парламенті арнайы тапсырыспен жасалған туындылардан бастап, шетелдік парламенттік делегациялардың ресми сыйлықтарына дейін әртүрлі өнер туындылары мен мүсіндерді қамтиды. Ғимаратқа өнер туындылары мен мүсіндерді қосу ниеті Мираллестің жобасы Шотландияның мәдениетін, әсіресе оның жерін және халқын көрнекті етуіне бағытталғандығын көрсетеді. Өнерді ғимаратқа енгізуді жеңілдету үшін Шотландия Парламенті Корпоративтік органы (SPCB) Джейми Стоунның төрағалығымен консультативтік басқару тобын құрды, оның міндеті – қандай өнер туындыларын таңдау керектігін шешу болды. Кейбір өнер туындылары ғимаратта көпшілік назарына ұсынылады. Өнер стратегиясы аясында суреттер мен мүсіндер, цитаталар, жиһаз және фотосуреттер тапсырылды. Канонгейт ғимаратының фасадының астында түрлі шотланд тау жыныстарынан – Льюисиан гнейсі, Торридон құмтасы және Истдейл шиферінен салынған Канонгейт қабырғасы орналасқан. Тастар үлкен бетон қорытпаларына орнатылған, әрқайсысына цитата жазылған. Канонгейт қабырғасында барлығы 24 цитата бар. Қабырғаның төменгі бөлігінде Энрик Мираллестің эскизі негізінде Ескі Эдинбург қаласының бейнесі бейнеленген, ол Балморал қонақ үйінен Ескі қаланың көрінісін көрсетеді. Шотландия Парламентінің алғашқы отырыстарында нақты құрмет әрқашан болған, бірақ 1819 жылдан бері ол Эдинбург қамалында тұрақты түрде сақталады. Бас залда 11 метр (36 фут) ұзындықтағы келушілер ақпарат бюросы да орналасқан. Өнер стратегиясы тобы тапсырыс берген бюро емен мен сикомордан жасалған ерекше дизайнды ұсынады және парламенттік қызметкерлердің алты мүшесі үшін жұмыс орны қызметін атқарады. 88 000 фунт стерлингке бағаланған бюроның бағасы мен функционалдығына кейбір адамдар сын айтқан. Шотландия Парламентінің 1999 жылдың шілдесінде ашылуына байланысты королева сыйлаған тағы бір ерекшелік – парламенттік жезтау. Жезтау отырыстар залындағы шыны корпуста орналасқан және Парламент отырыстары кезінде ресми, салтанатты рөл атқарады. Жезтау күмістен жасалған және Шотландия өзендерінен алынған алтынмен әшекейленген, оған «Даналық», «Мейірімділік», «Әділет» және «Адалдық» деген сөздер жазылған. «Шотландия Парламенті болады» деген сөздер (1998 жылғы Шотландия заңының алғашқы сөздері) жезтаудың басына жазылған. Әрбір сессияның басында залдан корпус алынып тасталады, бұл Парламенттің толық отырысы өтіп жатқанын көрсетеді.
Сыни жауап
Ғимараттың дизайнына қоғамның реакциясы әртүрлі болды. Ғимарат ашылғалы алты айдың ішінде 250 мың адам келді, бұл, Джордж Ридтің айтуынша, адамдардың "өз аяқтарымен дауыс бергенін" көрсетеді. Марго Макдональд сияқты ғимаратты сынағандар, келушілердің көп саны олардың барлығына ғимарат ұнайтынын дәлелдемейді деп көрсетті. Бағасынан басқа, сын-ескертпелер негізінен модернистік және абстрактілі архитектура, құрылыс жұмысының сапасы және орналасқан жеріне байланысты туындайды. Қоғамның ара-жарқын реакциясы архитектуралық сыншылардың пікірімен күрт қайшы келеді. Оның күрделілігі, иконографиясы және мағына мен метафораның қабаттасуы, "тамаша туынды" деп есептелетін ғимаратты жасады. Шотландия Парламенті ғимараты 2004 жылы Стирлинг жүлдесінің іріктеу тізіміне енгендіктен, төрешілер ғимаратты "көркемдік шеберліктің жарқын мәлімдемесі" деп сипаттады. 2005 жылдың қазан айында "Prospect" журналының оқырмандары ғимаратты Шотландияның төртінші ең ұлы заманауи ғимараты деп таныды. 2004 жылы сатирикалық "Private Eye" журналы ғимаратқа "жылдың ең нашар жаңа ғимараты" үшін Сэр Хью Кассон сыйлығын табыс етті.
Шығындар көтерілуінің уақыт режімі
Шотландия парламенті ғимаратының құрылысы бірнеше жағынан пікір қақтығыстарын тудырды. Көтерілген құн мен жобаны қаржыландыру үшін мемлекеттік қаражатты пайдалану ең көп дауға себеп болды. 1997 жылы жаңа ғимаратты салуға арналған алғашқы бағалаулар 10 миллион фунт стерлингтен 40 миллион фунт стерлингке дейін деп жоспарланған. Күні Құн Себебі 24 шілде 1997 ж. шамамен 10 млн фунт 40 млн фунт 6 шілде 1998 ж. 50 млн фунт 55 млн фунт Бұл көрсеткішке ҚҚС немесе жер сатып алу құны кірмейді. 17 маусым 1999 ж. 109 млн фунт Көтерілген құнға 2003 жылдың мамырына дейін құрылыс жобасын аяқтауға жасалған әрекеттер кезінде туындаған құрылыс мәселелері де себеп болды. Шотландия парламентінің Корпоративтік органы соңғы құнды жариялады, бұл бұрынғы бағалаудан 16,1 миллион фунт стерлингке арзан.
Дау
Шығынға қатысты дау-дамайлар деңгейіне қарамастан, Шотландия парламенті ғимараты бірқатар басқа жағынан да қырқыстар тудырды: жаңа ғимарат салу туралы шешім, учаскені таңдау, шотландтық емес сәулетшіні таңдау және бұрын тізімнен шығарылғаннан кейін Bovis Lend Lease компаниясын құрылыс менеджері ретінде таңдау. Құрылыс жобасының бақылауы 1999 жылдың 1 маусымында Шотландия кеңсесінен Шотландия парламенті корпоративтік органына (SPCB) көшті, сол кезде шығындар артып, Парламенттің сол кездегі төрағасы сэр Дэвид Стил басқарды. Шығындардың өсуін және Холлируд жобасына бұқаралық ақпарат құралдарының күшейген қызығушылығын ескере отырып, 1999 жылдың тамызында сәулетші жоба тобына Парламенттің ауданын одан әрі ұлғайту қажеттігін хабарлады. Кейінгі есептеулер 1999 жылдың қыркүйегіне дейін кеңейтілген ауданына байланысты құрылыс шығындары 115 миллион фунт стерлингке дейін өскенін көрсетті. Спенсели SPCB мен құрылыс басшылары арасындағы нашар байланыстың үдеп бара жатқанын да атап өтті. Жобаның қиындықтарына 2000 жылдың шілдесінде Миралестің, келесі қазанда Девардың қаза болуы және SPCB, төраға және сәулетші-консультанттан тұратын көп басшылық құрылымның болуы да қосылды. Тапсырыс беруші жобаны Шотландия үкіметінен (бұрынғы Шотландия кеңсесі) құрылыс кезінде-ақ өз бақылауына алды. Содан кейін, 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі оқиғалар қауіпсіздікке қатысты дизайнды өзгертуге, нәтижесінде шығындардың тағы да өсуіне әкелді. Алайда, кейіннен ғимараттың құрылымына қауіпсіздікті арттыру үшін жасалған өзгерістер жобаның құнының өсуіне ең басты себеп емес екені жарияланды. Шотландияның бас аудиторы 2004 жылдың шілдесінде жариялаған есепте шығындардың өсуіне және жобаның аяқталуының кешігуіне әкелген факторлар нақты көрсетілді. Оның есебі жобаның жалпы басқаруын сынап, басқару және құрылыс процесі жақсырақ жүзеге асырылғанда шығындарды азайтуға болатындығын мәлімдеді. Есепте 2000 жылдың қыркүйегінде 195 миллион фунт стерлингтен 2004 жылдың ақпанында 431 миллион фунт стерлингке дейін шығынның үдеуіне себеп болған жағдайларды анықтауға тырысылып, жобаға енгізілген 2000-нан астам өзгерістер маңызды фактор болғаны анықталды. Жобаның техникалық тапсырмасы дизайн мен сапаға басымдық берді және жобаның маңызды өзгерістеріне қарамастан жаңартылмады. Бұл Девардың жаңа Парламент ғимаратының бастапқы құны тым төмен екенін білгені туралы болжамдардан кейін болды. Алайда, Лорд Фрейзер өзінің есебінде «Дьюардың МДП-ны әдейі немесе саналы түрде жаңылыстырғанына ешқандай дәлел жоқ» деді. Ол жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлер берген құн есебіне сүйенді. Шотландиядағы ең жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер Джон Элвидж ең жақсы тәжірибе сақталмағанын мойындап, жобаның жүргізілуіне байланысты кешірім сұрады. Ол мемлекеттік қызметкерлерге қатысты тәртіптік шаралар қабылдау мүмкіндігін жоққа шығармады, бірақ Шотландия үкіметінің кейінгі тергеулері жобаға қатысқан жеке мемлекеттік қызметкерлерге қатысты шаралар қабылданбауына әкелді.
In August 1999, the architect informed the project group that the Parliament would need to be further increased in size by A subsequent costing revealed that taking into account the increased floorspace net construction costs had risen to £115m by September 1999. Spencely also cited poor communication between the SPCB and construction officials as increasingly costly. The project was also complicated by the deaths of Miralles in July 2000, of Dewar the following October and the existence of a multi headed client consisting of the SPCB, the Presiding Officer and an architectural advisor. The client took over the running of the project from the Scottish Executive (formerly the Scottish Office) while it was already under construction. Subsequently, the events of 9/11 led to further design changes, especially with regard to security, which again resulted in rising costs. However, it was later rejected that the re designs required to incorporate greater security into the building structure were the "single biggest" factor affecting the increased costs of the project. A report published by the Auditor General for Scotland in July 2004 specifically identified elements that contributed to both increasing costs and the delay in completing the project. His report criticised the overall management of the project and stated that had the management and construction process been executed better, costs could have been reduced. The report attempted to identify the reasons why there had been an acceleration in cost from £195m in September 2000 to £431m in February 2004 and concluded that over 2000 design changes to the project were a major factor. The Brief emphasised the importance of design and quality over cost, and was not updated despite considerable evolution of the design. This came after speculation suggesting that Dewar was aware that the initial costs of a new Parliament Building, circulated to the public, were too low. However, in his report, Lord Fraser stated "there was no evidence whatsoever, that he [Dewar] deliberately or knowingly misled MSPs. He relied on cost figures given to him by senior civil servants." John Elvidge, the most senior civil servant in Scotland, admitted that best practice had not been followed and apologised for the way the project had been handled. He did not rule out the possibility of taking disciplinary action against civil service staff, although subsequent Scottish Government investigations resulted in no action being taken against individual public officials involved with the project.
Көрсеткіштер
2015 жылы тәуелсіздік жақтастарының тобы "Халық дауысы" Шотландия парламентінің аумағында тәуелсіздік талап етіп демонстрациялық лагерь құрды. Лагерьге қарсылық білдірілді, себебі ол парламенттік аумақтың саяси бейтараптығын бұзу қаупін тудырып, басқалардың аумақты пайдалануына кедергі келтірді. Шериф офицерлері лагерьдегілерге кетуді талап ететін хабарлама жіберді, бірақ лагерьдегілер одан бас тартты.