Кіріспе

Реус – Испанияның Каталония автономдық облысындағы Таррагона аймағындағы Баикс Камптың астанасы. Бұл аймақ әрдайым шарап және спиртті ішімдіктерді өндіруде маңызды рөл атқарып келді және филоксера жұқпасы кезінде Еуропалық деңгейде танымал болды. Қазіргі уақытта Реус коммерциялық белсенділігімен, альпинизм орталығы ретінде және сәулетші Антони Гаудидің туған жері есебінде белгілі.

Атауы

Атаудың шығу тегі талқылауға түседі. Бір теория бойынша, Реус латын тіліндегі сотталған тұтқындарды (reus) сипаттау үшін қолданылған сөзден шыққан, сондықтан ол римдік жаза орындау мекемесі болған болуы мүмкін. Қазіргі уақытта ең қабылданған теория – атаудың кельт тамыры бар, ол қызыл түсті білдіретін redis (немесе reddis) түбірінен пайда болған. Бұл шамамен жол бойындағы немесе жолдар тоғысқан жердегі орны немесе жол тоғысындағы қоныс белгілейді.

Құрылтай және ерте тарихы

1150 жылы Роберт д’Агило 1154 жылғы 3 маусымда алғаннан кейін Реус аймағын қайта қоныстандырды. 1154 жылғы 5 маусымда Таррагона архиепископы Реустің үштен екі бөлігін Бертран де Кастельеге кастельян ретінде берді, сонымен қатар шіркеу салуды тапсырды. 1159 жылғы 29 маусымда шіркеу мүліктерінен түсетін табысты бөлудің шарты бойынша, Реус шіркеуінің Санта-Мария приходының үштен бірі камерленгоға берілді, осылай қала басқаруының екіұстамасы басталды. Камерленго Реус приходының үштен бір бөлігіне ие болды. Осы кезде қала Редис немесе Реддис деп аталды. Кастельян Берна де Белл lloc 1183 жылғы 3 тамызда Реуске қала мәртебесін берді, үйлер мен бақшаларға меншік құқығын беріп, егістік жерлерге салық төлеу үшін халық санағын жүргізді, сот билігін сақтап қалды, бірақ Таррагона архиепископтығына бағынуын мойындады. 1186 жылғы 2 маусымда камерленго Жоан де Сантбой кастельян Бернард де Белл lloc берген құқықтарды бекітті.

Камерленго, Папалар және Таррагона архиепискобы

1305 жылы Реус архиепископ Родриго Теллоға қарсы көтерілді, ол Реус тұрғындарының Таррагона қабырғаларын қайта жасауға қаржы жұмсауын қалады. 1309 жылы Арагон патшасы Реуске дүйсенбі күндері жәрмеңке өткізу құқығын берді. 1327 жылы Белл-ллок кастелян әулетінің тамыры құрыды, содан кейін Бернард де Кабрера жаңа кастелан болды, бірақ 1335 жылы кастелан Пере Мулетке сатылды, ол 1345 жылы одан айырылды. Пере Мулеттің мұрагерлері өз құқықтарын 1349 жылы Бернат д'Ользинеллге сатты. Камерленго Пьер Роджер де Белфорт архиепископ Лопес де Айербемен жерге иелік ету үшін күресті, ол қаланы қиратқан әскерді жіберді. Екінші шабуыл сәтсіз аяқталды. Үшінші шабуыл қалаға әскери басқыншылықпен басталды және Реус тоналды. Папа Клемент VI-ның туысы, Авиньонда туысымен бірге тұратын камерленго Пьер Роджер де Белфорт папаны Таррагона архиепископын шақыруға көндірді, ал папа бейбітшілікке келісім берді. Пере Роджер де Белфорт өзінің жейдесіндегі гүлдерін қаланың гербіне қосты, кейін ол Папа Григорий XI болды, ол Реус камерленгосы лауазымын сақтап, гербті папалық тиарамен және Әулие Петрдің кілттерімен безендірді.

Каталондық көтеріліс соғысы және Карл еркiгершi

Каталондық көтеріліс соғысының басында қалада 1200 үй болды, бірақ соғыс аяқталғанға дейін 800-ге дейін азайды. 1640 жылдың 16 желтоқсанында Парламент қаланы Отанға жау деп жариялап, соғысқа белсенді қатыспағаны үшін тұрғындарының мүлкін тәркіледі. 1641 жылы француз генералы Ла Моте қаланы басып алды. Реус 1705 жылға дейін Филипп V-ке адал болды, бірақ осы жылы Жоан Небот басшылығымен Карл архиегерцогының жағына көтерілді. 1706 жылдың 3 шілдесінде архиегерцог Карл қалаға келді. 1707 жылы қала қысқа мерзімге Бурбондардың қол астына өтті, бірақ 1709 жылы Реус испан және француз Бурбондарына бағынды. 1710 жылы Реус қайтадан Карл архиегерцогының жағына қайтты. 1712 жылдың 5 маусымында архиегерцогтың әйелі Елизавета Кристина Реуске императорлық қала мәртебесін берді. 1713 жылы Реус Бурбондардың толық бақылауына өтті.

ХVІІІ ғасырдағы өсім

Сегізінші ғасырда Реус ерекше дамып, Каталония княздығының екінші қаласына айналды. 1766 жылы қала қабырғалары толығымен бұзылды. Қала мата және алкогольдік ішімдіктер саудасын дамытты. Алкогольдік ішімдіктер саудасында Реус алғашқы орталық болды, ал қалғандары Лондон мен Париж қалалары еді. Осыдан бастап "Реус, Париж және Лондон" деген мәшһүр сөз пайда болды, себебі Реус алкогольдік ішімдіктер нарығының маңызды орталықтарының бірі болған. Пере Суньер ұсынған Реус пен Салу арасындағы канал құрылысына 1805 жылы рұқсат берілді, бірақ француз соғысы салдарынан тоқтатылды. Осы кезеңде Реус АҚШ, Лигурия, Англия, Голландия, Швеция, Рагуза, Дания, Сицилия, Папалық мемлекеттер, Франция, Португалия, Неаполь және Пруссияда консулдықтарға ие болды.

19 және 20 ғасырлар

1854 жылы «Реус» газ компаниясы құрылды. 1856 жылы Реус пен Таррагона арасындағы темір жол салынды. 1884 жылы Реустың каталондық бірлестігі құрылды және 1893 жылы Unió Catalana жиналысы өтті. 1886 жылы Пау Фон де Рубинат «Lo Somatent» атты каталон газетін құрды. 1895 жылы филоксера Реус аймағындағы жүзімдіктердің кең аумақтарын жойды, соның салдарынан көптеген жерлерге фундук отырғызылды. 1931 жылы Реус республиканы қолдады. 1936 жылы Франсиско Франко қаланы бомбалады, оның бүлікші әскері 1939 жылдың 15 қаңтарында қаланы басып алды, осымен Франконың диктатурасы басталды, ол 1975 жылы Франконың қайтысына дейін жалғасты. Франкодан кейінгі алғашқы демократиялық мэр – Реустік адвокат Карлес Марти Масаге. 1983 жылы Антон Боррелл Марко қаланың жаңа мэрі болды, бірақ ол Реустан Камбрильсқа бара жатқан жолда автокөлік апатында қаза тапты, одан кейін Хуан Мария Роиг мэрлік қызметін атқарды. Одан кейін Жозеп Абелло Падро 1999 жылға дейін мэр болды, оның орнын Луис Микель Перес Сегура басты, ол 2011 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін қазіргі мэр Карлес Пелишер и Пуниед қызметке кірісті.

Климат

Реус ыстық, құрғақ жазды және жұмсақ қысты Жерорта теңізі климатына ие, бұл климаттың Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Csa субтипі болып табылады.

Экономика

19-шы және 20-шы ғасырларда Реус әлемдегі арақ өндірісінің маңызды орталықтарының бірі ретінде белгілі болды, және онда 30-дан астам вермут өндіруші мекеме болды. Бүгінде Реус, Язагирре, Ирис (Муллер), Миро және Фот Ли сияқты вермуттың ірі экспорттаушыларына отан болған қала. Еуропалық футбол лигасының "Барселона Дракондары" командасы өз үй ойындарын жергілікті "Муниципаль стадионында" өткізуді жоспарлап отыр.

Туризм

Соңғы жылдары Реустегі туризм кеңінен дамыды, себебі көбірек адамдар жазғы демалыс немесе қысқы күнге Коста-Дорада аймағына келеді. Қазіргі таңда туристердің ең көп саны Ресейден, одан кейін Франция мен Нидерландтан келеді. Реус Салу курортына және PortAventura World-тегі Еуропаның ең ірі ойын-сауық кешеніне жақын орналасқан. Туроператорлар мен автобустар Салу, Ла Пинеда және Камбрильс сияқты аймақтың туристік орталықтарынан Реусқа қатынайды. Реустегі жатақ орындары шағын қонақүйлер, хостелдер және NH Hoteles мен Hotusa Group компанияларына тиесілі ірі желілік қонақүйлерден тұрады. Жақында Реус әуежайы Ryanair компаниясынан төмен бағалы рейстерді қабылдай бастады, олар Реусқа көптеген еуропалық елдер мен Солтүстік Африкадан ұшады. Әуежай Ұлыбританиядан да ірі чартерлік рейстерді қабылдайды. Реус әуежайы қызмет көрсетпейтін бағыттар үшін аймаққа қызмет ететін тағы бір әуежай Барселона әуежайы болып табылады.

Көлік

Қала Реус әуежайымен қамтамасыз етілген.

Реус туы

Реустің алғашқы туы 1774 жылдан 1943 жылға дейін қолданыста болды. Ту қызыл түсті болып, ортасында қала гербі орналасқан. 1943 жылы ту өзгертілді, себебі қызыл түс азамат соғысында (1936–1939 жж.) жеңілген солшылдармен байланысты деп есептелді. Тарихи қала гербі күміс түсті (argent) және геральдикалық гүлмен белгіленген болғандықтан, жаңа ту ақ түсті болып, ортасында геральдикалық гүл орналастырылды. 1943 жылдан кейін тудағы гүлге шағын өзгерістер енгізілді. Қазіргі уақытта гүлдің қалалық эмблемасынан алынған жаңа нұсқасы қолданылады. Эмблеманың өзі ресми мәртебеге ие. Бұл, әдетте, туға да қатысты, бірақ жергілікті билік бұл мәселені растаған жоқ.