Кіріспе

Ван-де-Графф кратері – Айдың шалқа жағында, Mare Ingenii теңізінің солтүстік-шығыс жиегінде орналасқан кратерлік құрылым. Бұл кратер физик Роберт Дж. Ван-де-Граффтың құрметіне аталған, оның маңызды еңбектері Ван-де-Графф генераторын ойлап табуын қамтиды. Ван-де-Графф кратері – Нектарий кезеңінің ең үлкен кратерлерінің бірі.

Сипаттама

Ван-де-Графф екі біріккен кратерге ұқсайды, пішіні шамамен 8-ге жуық, екі жартысын бөліп тұратын аралық жиегі жоқ. Біркеланд кратері оңтүстік-шығыс жиегімен жалғасқан, формацияның сәл тар "беліне" іргелес орналасқан. Солтүстігінде Айткен, ал шығысында Нассау жатыр. Сыртқы жиегі оңтүстік-батыс қабырға бойында кейбір террасаларға ие, бірақ көбінесе тозып, эрозияға ұшыраған. Біркеланд кратерінің жанында, оңтүстік-шығыс жиегінде екі кішкентай кратер орналасқан. Ван-де-Граффтың ішкі төбесінде де бірнеше шағын кратерлер бар. Оңтүстік-батыс бөлігінде орталық төбесі бар, ал солтүстік-шығыс төбесі сәл тегіс. Айдың орбиталық зерттеулері осы формацияның маңында, Айдың табиғи магнит өрісінен күшті жергілікті магнит өрісі бар екенін көрсетті. Бұл, көбінесе, бет астындағы вулканиялық тау жыныстарын меңзеп тұр. Кратерде радиоактивті материалдардың концентрациясы Ай бетіндегіге қарағанда сәл жоғары. Ван-де-Графф маңындағы кратер қабырғалары ерекше жолақты текстураны көрсетеді. Бұл аймақ Mare Imbrium соққысының антиподында орналасқан, және осы оқиғадан пайда болған күшті сейсмикалық толқындар осы нүктеде шоғырланған деп саналады. Бұл энергия, ықтималдығы жоғары, жер сілкінісіне ұшыраған жерді жылжытып, ойыстарды тудырған, немесе соққыдан шашыраған материалдың үйінділерінен пайда болған болуы мүмкін.

Спутник кратерлері

Конвенция бойынша бұл ерекшеліктер ай карталарында Ван де Граффқа ең жақын кратер ортасының жағына әріптермен белгіленеді. Van deGraaff LatitudeLongitudeDiameterC26.6° S172.8° E20 кмF26.8° S174.6° E20 кмJ28.5° S174.1° E25 кмM30.6° S171.5° E19 кмQ27.6° S171.3° E15 км