Кіріспе

Ауликалық кеңес (Consilium Aulicum; Reichshofrat; сөзбе-сөз "Империяның Сот Кеңесі") – Киелі Рим империясының екі жоғарғы сотының бірі, екіншісі – Империялық палаталық соты. Ол аталған сотпен бірдей құзыреттілікке ие болды, сонымен қатар көптеген жағдайларда феодалдық процестерде және қылмыстық істерде, императордың тікелей вассалдарына қатысты және императорлық үкіметтің ішкі мәселелерінде эксклюзивті құзыреттілікке ие болды. Ауликалық кеңестің тұрақты орны Венадағы Габсбург императорларының Хофбург резиденциясында орналасқан.

Тарих

Ауликалық кеңес (лат. aula – феодалдық тілдегі сарай, ежелгі заманда эллиндік үлгідегі ірі резиденция, көбінесе жекеменшік) бастапқыда Империяның атқарушы-сот кеңесі болды. Кейінгі орта ғасырларда императордың жалақы төленген кеңесі ретінде пайда болған ол, неміс патшасы Максимилиан I-нің 1497 жылғы 13 желтоқсандағы жарлығымен қалыптасты. Ол Императорлық палаталық соттың қарсыласы ретінде қарастырылды, оны Императорлық эстаттар екі жыл бұрын Вормс диетасында «Эвигер Ландфриде» заңын қабылдау арқылы императорға таңдырған болатын. Максимилиан императордың жоғары құқықтық билікті бекіткенін және оған жіберілген құқықтық сұраныстарға жауап беруді жалғастыратынын баса көрсетті. Әрбір император таққа отырғанда жаңа кеңес шақыратын. 1559 жылы император Фердинанд I шығарған ережеге сәйкес, Кеңес президенттен, вице-президенттен, вице-канцлерден және 18 кеңесшіден тұрды. Олардың барлығы император тағайындап, жалақы төлеген, вице-канцлерді ғана Майнцтың сайлаушысы императорлық архиканцлер ретінде тағайындады. 18 кеңесшінің 6-сы протестанттар болды, олардың бірауыздан дауысы діни теңдікті қамтамасыз ету үшін тиімді вето құрады. Император қайтыс болғаннан кейін Кеңес таратылып, оның мұрагері оны қайта құруға міндетті болды. Аустерлиц шайқасы мен Пресбург бейбітшілігінен кейін Наполеон I-нің жеңістері Киелі Рим империясының құлауына әкелді, соның салдарынан Ауликалық кеңес 1806 жылы императорлық институт ретінде өз қызметін тоқтатты.