Кіріспе
Британдық қылмыс драмалық телесериалы (2001–2008)
«Инспектор Линли құпиялары» – BBC One телеарнасында 2001 жылдың 12 наурызынан 2008 жылдың 1 маусымына дейін көрсетілген, алты маусымдық және 24 эпизодтан тұратын британдық қылмыс драмалық телесериал. Басты кейіпкер – детектив-инспектор Томас "Томми" Линли, Ашертон графының 8-ші ұрпағы (Натаниел Паркер), ол Шотландия арнасына бекітілген және детектив-сержант Барбара Хаверспен (Шарон Смолл) бірге жұмыс істейді. Сериалдағы қастандықтарды ашумен қатар, кейіпкерлердің мінездерінің, жынысының және әлеуметтік жағдайының қақтығысына да баса назар аударылады: Линли – мәдениетті және аристократ, ал Хаверс – қарапайым отбасынан шыққан, ұқыпсыз әйел. 2007 жылдың тамызында BBC «Инспектор Линли құпиялары» сериалын тоқтату туралы шешім қабылдады. Сериалдың жанкүйерлері оны сақтап қалу үшін петиция жинап, BBC-ге хабарласты, бірақ бұл әрекеттер нәтижесіз болды. Барлық алты маусым DVD форматында шығарылды және Acorn Media UK тарапынан таратылды. Бірінші екі маусымның барлық эпизодтары мен үшінші маусымның екеуі американдық жазушы Элизабет Джорджтың романдары негізінде жасалған, алайда сюжеттері мен кейіпкерлері көбінесе өзгертілген. Ал кейінгі эпизодтар оның кейіпкерлеріне негізделген, теледидар үшін жазылған түпнұсқа оқиғалар. Сериалға арналған музыканы Роберт Локхарт жазды, ал кейінгі маусымдарға Дебби Уайзман музыкалық қосымшалар жасады.
Өндіріс
Бірінші эпизод (пилот), «Ұлы құтқарылу», 2001 жылдың 12 және 13 наурызында көрсетілді, бұл серияның барлық ағымында екі бөлімді жалғыз эпизод болды. Ол сонымен қатар Инспектор Линлидің тұңғыш романы негізінде жасалған. Бірінші толық серия 2002 жылдың 8 сәуірінде басталды, ал бірінші эпизод үшінші романның атын алып, «Well Schooled in Murder» деп аталды. Алғашқы он бір эпизод 1988 жылдан 2001 жылға дейін жарық көрген он бір Инспектор Линли романдарының негізінде жасалды және олармен аталды, бірақ кейін баспа ретінен өзгеше жолға түсті. 2018 жылға дейін тағы тоғыз роман жарық көрді, ал 2021 жылы тағы бір том шығуы күтілуде.
Түсірілім
Линли мен Хаверстің базасының сыртқы түсірілімдері Лондонның орталығындағы Бродвейде орналасқан Бирчем Дайсон Белл заң фирмасының кеңсесінде жасалды. Бесінші серияның бірінші эпизоды Кенттегі Дунгенесс аймағында түсірілгенімен ерекшеленеді. Бірінші эпизодта Линли Peugeot 607 машинасымен жүргізді, ал бірінші және екінші серияларда Jensen Interceptor машинасымен, ал кейінгі эпизодтарда Bristol 410 машинасымен жүрді. PBS Mystery! телеарнасының Диана Риггтің сериалға арналған кіріспе сөздерінде жиі айтатын пікіріне қарамастан, Линли "Бентлидің" жүргізушісі екені айтылса да, ол телеарнада ешқашан Бентлиді жүргізбеген. Дегенмен, ол Джордж романдарының кейіпкері ретінде Бентлиді жүргізеді. Пилоттық эпизодта Хелен Клайд рөлін Эмма Филдинг ойнады. Кейіннен оны бірінші сериядан үшінші серияға дейін Лесли Викерэйдж (үшінші сериядан бастап ол Линлимен үйленді және Хелен Линли деп аталды) және бесінші серияда Кэтрин Рассел сомдады.
Халықаралық хабар тарату
Құрама Штаттарда барлық алты серия 2002 жылдан 2008 жылға дейін PBS телеарнасында көрсетілді. "Адамзаттың ұлы құтқарылуы" бағдарламасы "Mystery!" сериясында 19 және 26 тамыз 2002 жылы екі бөлімде, "Инспектор Линли I" деген атпен көрсетілді. 1-ші серия 2003 жылдың 31 тамызында және 7, 14 және 21 қыркүйегінде "Mystery!" телеарнасында "Инспектор Линли II" деген атпен көрсетілді. 2-ші серия 2004 жылдың 5, 12, 19 және 26 қыркүйегінде "Mystery!" телеарнасында "Инспектор Линли III" деген атпен көрсетілді. 3-ші серия 2005 жылдың 26 маусымында және 3, 10 және 17 шілдесінде "Mystery!" телеарнасында "Инспектор Линли IV" деген атпен көрсетілді. 4-ші серия 2006 жылдың 10, 17, 24 қыркүйегінде және 1 қазанда "Mystery!" телеарнасында "Инспектор Линли V" деген атпен көрсетілді. 5-ші серия 2007 жылдың 9 және 16 қыркүйегінде және 7 және 14 қазанда "Mystery!" телеарнасында "Инспектор Линли VI" деген атпен көрсетілді. 4-ші эпизод WGBH классикалық антологиялық серияны "Masterpiece Theatre" мен бірге "Masterpiece" телеарнасына айналдырғанға дейін "Mystery!" бағдарламасының соңғы эфирі болды. 6-шы серия 2008 жылдың 10 және 17 тамызында "Masterpiece Mystery!" телеарнасында "Инспектор Линли VII" деген атпен көрсетілді. 2014 жылдың желтоқсан айында Knowledge Network Канадада сериалды бастауынан бастап көрсетуге кірісті.