Кіріспе
Британдық криминалистік драмалық телесериал «Сайқын куә» – BBC өндірген британдық криминалистік драмалық телесериал, ол сот-медициналық сарапшылар тобының және олардың түрлі қылмыстарды тергеулеріне арналған. 1996 жылы алғаш рет көрсетілген сериалды бұрынғы қылмыстық істер тобының детективі, Ноттингем қаласынан Найджел МакКери жазған. 1996 жылдан бері «Сайқын куә» сериалының 27 маусымы көрсетілді, 27-маусымы 2024 жылдың қаңтар-ақпан айларында эфирге шықты. Аманда Бертон 8-маусымда шоудан кеткенге дейін доктор Сэм Райан рөлінде ойнады. Оның кеткеннен кейін сериалда актерлік құрам кеңейтілді, оған бастапқыда Уильям Гаминара, Том Уорд және Эмилия Фокс, кейін Дэвид Кейвс, Лиз Карр және Ричард Линтерн, Эмилия Фокспен бірге қосылды. 23-маусымның соңында Карр мен Линтерн екеуі де сериалдан кетті. 24-маусымнан бастап актерлік құрамға Женезис Лайнеа қосылды. Сериалды Австралияда ABC, Канадада Showcase және Knowledge Network, Нидерландыда KRO, Жаңа Зеландияда TV One және Prime, Оңтүстік Африкада BBC First және АҚШ-та BBC America телеарналары көрсетті. «Сайқын куә» Ұлыбританияда жоғары рейтингтерге ие. Мысалы, 2011 жылы 14-маусымды орташа есеппен 9 миллион көрермен тамашалады.
Silent Witness is a British crime drama television series produced by the BBC, which focuses on a team of forensic pathology experts and their investigations into various crimes. First broadcast in 1996, the series was created by Nigel McCrery, a former murder squad detective based in Nottingham. Twenty seven series of Silent Witness have been broadcast since 1996, with series 27 airing in January/February 2024. Amanda Burton starred as primary character Dr. Sam Ryan before leaving the show during the eighth series. Since her departure, the series has featured an ensemble cast, which initially consisted of William Gaminara, Tom Ward and Emilia Fox, and later on David Caves, Liz Carr and Richard Lintern alongside Emilia Fox. At the end of series 23 Carr and Lintern both departed. The cast was joined by Genesis Lynea from series 24, including ABC in Australia, Showcase and the Knowledge Network in Canada, KRO in the Netherlands, TV One and Prime in New Zealand, BBC First in South Africa and BBC America in the United States. Silent Witness continues to achieve good audience ratings in the UK. In 2011, for example, Series 14 attracted an average audience of nine million viewers.
Өмірбаян
Бастапқы сериядағы басты кейіпкер Шеффилдте қызмет атқаратын сот патологы, профессор Хелен Уитвеллға негізделген, оны МакКрери полиция қызметкері болып жұмыс істеген кезінде таныған. Бағдарлама сегізінші серияның басында кеткенге дейін Аманда Бертон сомдаған патолог Сэм Райанның қызметін көрсетеді. Бағдарламада тұрақты түрде пайда болатын бірнеше кейіпкерлер болды, олар әр серияда алмасып отырды, бірақ алтыншы серияда таныстырылған доктор Лео Далтон (Уильям Гаминара) және доктор Гарри Каннингэм (Том Уорд) Райан кеткеннен кейін де басты кейіпкерлер ретінде қала берді, Далтон оның орнына профессор болып тағайындалды. Сегізінші серияның ортасында Шеффилдтегі сот-медициналық сарапшы доктор Брук Магнантиге негізделген доктор Никки Александр (Эмилия Фокс) жаңа кейіпкер ретінде енгізілді. Сот антропологы болып жұмыс істеген кезде ол темір дәуірінен табылған затты талдау үшін патология бөлімінің құрал-жабдықтары мен бағдарламалық қамтамасын пайдаланады, Далтонның бастапқыда күдікпен қарауына қарамастан, кейін ол оған рұқсат береді. Доктор Александр команда тергеп жатқан бірнеше іске көмектесе алады, себебі ол "Жоханнесбургте алты ай сот патологиясында жұмыс істеген" және Ішкі істер министрлігінде жұмыс істеуге сертификаты бар. Ақырында ол Леоның қарсылығын жеңіп, Гарридің қолдауымен командаға қабылданып, жұмысқа орналасады. 16-шы серия басталғанға дейін Гарри Нью-Йорк қаласындағы лауазымды қабылдап, кетіп қалады. Оның орнын сот-медициналық сарапшы Джек Ходжсон (Дэвид Кейвс) және оның ассистенті Кларисса Мюллери (Лиз Карр) басады. 16-шы серияның кульминациялық нүктесінде Лео жарылыстан қаза табады. Оның орнын доктор Томас Чемберлен (Ричард Линтерн) 17-ші серияның басында иеленеді. Шоу патология саласына көп көңіл бөлгенімен, полиция да әр іске қатысады. Шоудың кейінгі серияларында детективтер мен тергеушілер әрбір эпизодта өзгереді, ал бұл рөлдерде қонақ әртістер көрінеді. Дегенмен, шоудың алғашқы жылдарында бірнеше кейіпкерлер әр істі тергеу үшін үнемі пайда болды. Алғашқы үш серия Кембридж қаласында өрбітіп өтті. Бұл төртінші серияның басынан бастап Лондонға ауыстырылды, Сэм Лайелл орталығындағы UCL патология бөлімінде академиялық лауазымға орналасқаннан кейін. Бағдарлама 16-шы серияның соңына дейін академиялық ортада болды, содан кейін Лайелл университетен бөлініп, дербес мекеме ретінде жұмыс істеді. Әр серия әдетте екі бөлімнен тұрады. Алғашқы тоғыз серияда әдетте сегіз эпизодтан (төрт екі бөлімді оқиға) болды, бірақ 4-ші және 5-ші сериялардың әрқайсысы алты эпизодтан (үш екі бөлімді оқиға) тұрды; бұл көрсеткіш оныншы сериядан бастап он эпизодқа (бес екі бөлімді оқиға) дейін артты, 12-ші және 15-ші сериялар 12 эпизодтан (алты екі бөлімді оқиға) тұрды. 2022 жылы көрсетілген 25-ші серияда жаңа формат енгізілді, ол алты эпизодтан тұратын бір оқиғадан құралды. Вокалдық бөлімді Сара Леонард орындайды.
Санаулы қарау
2012 жылдың сәуірінде алғаш рет көрсетілген бір бөлім зорлық-зомбылық және садизмдік сипаты үшін сынға ұшырады. Эд Уитмор жазған он бесінші серияның «Редхилл» атты эпизодына қатысты 632 шағым түсті, онда садистік жыныстық және кісі өлтіруге жасалған шабуыл бейнеленген. BBC Trust-тың редакциялық комитеті BBC-ді сынға алып, өз есебінде былай деді:
>Қамаудағы түрме қызметкері дәретханадан қанға малған таяқ ұстап, дәретхана еденінде қан тоғанмен шыққанда, көрермендер жыныстық зорлық актісі орын алғанына шүбәсіз көз жеткізді. Комитет дәретхана блогындағы соңғы көріністер зиян және құқық бұзушылық туралы ережелерді бұзды деген қорытындыға келді, себебі олар осы сериядан көрермендер күткен деңгейден асып, ауырсыну, жарақат және өлімді садистік тәсілмен көрсетті. Онда: «Соңғы көрініс көрермендерді тегіссіз қорқытуға бағытталмаған; Біз кейбір көріністердің қиын болуы мүмкін екенін мойындаймыз, бірақ оларды түсіргенде және көрсеткенде, көрермен ретінде мағынасы болғанымен, оның нақты көрсетілмеуін қамтамасыз етуге тырыстық» делінген.
Негізгі
Сэм Райан (Аманда Бертон) – 1–8 сериялар, 25 эпизод. Сэм бастапқыда Кембриджде тұрып, жұмыс істеді, бірақ үшінші серияның соңында Лондонға көшті, себебі оған университетте профессорлық қызмет ұсынылды. Сэм сегізінші серияның екінші эпизодында, "Емделу уақыты" атты эпизодта Солтүстік Ирландияға оралды, онда оның отбасының бір мүшесі кісі өлтіру ісінде күдікке ілікті. Лео Далтон (Уильям Гаминара) – 6–16 сериялар. Лео алғаш рет "Құлау" эпизодында дәрігер ретінде пайда болды. Бірақ, бұрынғы профессор Сэм Райан кеткеннен кейін ол профессор болып тағайындалды. "Көлеңкелер" эпизодында оның әйелі Тереза мен қызы Кэсси автокөлік апатында қаза тапты. Ол "Өлім есігінде" эпизодында профессор Джанет Мандермен қарым-қатынас бастады, бірақ "Редхилл" эпизодында олардың қарым-қатынасы аяқталды. Лео кейбір істерге қатысты өте қатаң пікір білдіретін және эмоционалды түрде бейім болатын. Ол 16-шы серияның финалында, "Ұлы махаббат" атты эпизодта, көптеген адамды террористік бомба жарылысынан құтқару үшін өзін құрбан етті. Ол 20-шы серияның соңғы эпизодында қысқаша көрінді. Гарри Каннингэм (Том Уорд) – 6–15 сериялар. Гарри өмірін жас дәрігер ретінде бастады, Сэм мен Леоның шәкірті болды. Бірақ ол көп ұзамай патолог атанды және бірнеше жыл бойы командамен тең дәрежеде жұмыс істеді. Гарри үйленбеген және жалғыз өмір сүрді, бірақ бірнеше романтикалық қарым-қатынаста болды, соның ішінде әріптесі Никкимен "бола ма, болмай ма" сияқты асығыс қарым-қатынас та болды. Гарри 15-ші серияның соңында Нью-Йоркте профессорлық қызметке орналасу үшін командадан кетті. Бұл шешім түсірілім аяқталғаннан кейін қабылданды және оқиғалар қайта реттелді, "Мен де сүйіп қалдым" эпизоды бастапқыда екінші эпизод ретінде жоспарланған, бірақ соңғы эпизод ретінде көрсетілді, сондықтан оның кетуі экранда көрсетілген жоқ. Никки Александр (Эмилия Фокс) – 8-ші сериядан бері. Алғаш рет "Ешқайда жетпедік" эпизодында пайда болған Никки бастапқыда Сэм кеткеннен кейін Гарри мен Лео арасындағы шиеленісті азайту үшін Лайелл орталығына тағайындалды. Бірақ Никки көп ұзамай команданың тұрақты мүшесіне айналды және серияда көбірек көрініс тапса да, патологияда Леодан төменгі дәрежеде болды. Негізгі мекені Оңтүстік Африка болғанымен, Никки Ұлыбританияны екінші үйі деп санайды, себебі оның елден кетуіне себеп әкесі Виктордың қолында болды, бұл туралы "Қос тәуекел" эпизодында айтылды. Никки Гарримен жиі флирт жасады және тіпті оның пәтері жарылып кеткеннен кейін оны үйіне шақырды. Никки мен Гарри 15-ші серияға дейін "бола ма, болмай ма" қарым-қатынаста болды. Сонымен қатар, ол Леомен жақын қарым-қатынас жасады және оны әкесі секілді құрметтеді. Лео мен Гарри біртіндеп кеткеннен кейін Никки сериалдың басты кейіпкеріне айналды. Джек Ходжсон (Дэвид Кейвс) – 16-шы сериядан бері. Лайелл орталығына келгенге дейін Джек полицияда криминалист болып жұмыс істеді, қылмыстық істерді тергеді. Бірақ, "Өзгеріс" эпизодындағы күмәнді өлімге шақырылған кезде, Никки мен Лео оның әлеуетін байқап, Гарридің орнын алмастыру үшін аға әріптес іздеп, Джекке орталықтың сот-медициналық сарапшысы ретінде жұмыс ұсынуға шешім қабылдады. Джек Клариса Мюллеримен жақын дос, оны Лайелл орталығында жұмыс істеуге шақырады, бұл Леоны таң қалдырады. Бос уақытында Джек қақпаша, үйінде сот-медициналық зерттеулермен және келесі жекпе-жектің дайындығымен айналысады. Клариса Мюллери (Лиз Карр) – 16–23 сериялар. Клариса – Джектің жеке зертханалық көмекшісі, ол алғаш рет "Өзгеріс" эпизодында пайда болады, ол оны Лайелл орталығында жұмыс істеуге шақырады. Ол белгісіз аурудан мүгедек және электрлі мүгедектер арбасын пайдаланады. Оның өте еріншектік жағы бар, ол алғаш келген кезде оны танымағаны үшін Леоға әзіл айтады. Клариса Джектің Лайелл орталығына тағайындалғанға дейін ұзақ уақыт бойы онымен жұмыс істеген, бірақ нақты уақыты белгісіз. Томас Чемберлен (Ричард Линтерн) – 17–23 сериялар. Томас Чемберлен 16-шы серияның соңында қайтыс болған Леодан кейін Лайелл орталығының басшысы болды. Ол тәжірибелі сот патологоанатомы, токсикология саласында танымал, сүйкімді, харизматикалық және әлеуметтік жағынан ақылды адам ретінде сипатталады. Оның Джек, Никки және Клариссамен алғашқы кездесулері жақсы болмады, бірақ олар біртіндеп оған жылы болды. Оның алғашқы сериясының соңғы эпизодында әйелі оны Лайелл орталығында жұмыс істей бастағанға дейін тастап кетіп, қызын өзімен бірге алып кеткені айтылады. Ол 23-ші серияның финалында, "Ұлы игілік" эпизодында Лайелл орталығының патология бөлімінде жүйкелік агентті зерттеу кезінде қайтыс болды. Симона Тайлер (Genesis Lynea) – 24–25 сериялар. Симона – ұқыпты сот экологигі, ол мұражайдан Лайелл орталығының моргына көшті. Симона 25-ші маусымның соңында Тринидадтағы қарындастарына қарау үшін, оның жақын қарындасының қайтысы туралы білгеннен кейін кетіп қалды.
Қайталанатын
Детектив-инспектор Том Адамс (Джон МакГлинн) – 1-серия. Кембриджшир полициясының тергеушісі, Керри Кокспен өлімінен бұрын қарым-қатынаста болған. Суперинтендант Хелен Фармер (Клэр Хиггинс) – 1-серия. Том Адамстың бастығы және тәлімгері, полиция қызметінде болған кезінде бірнеше істі тергеуге қатысқан полиция бастығы. Рикки Райан (Мэтью Стир) – 1-серия. Уиннің ұлы және Сэмнің інісі, жиі қиындыққа түсіп, нашар мінез-құлқы үшін мектептен қуылған. Тревор Стюарт (Уильям Армстронг) – 1-3 сериялар. Патолог болғаннан бөлек, Тревор Сэмнің серіктесі болды, морг пен оның жабдықтарының жартысына иелік етті. Сэм Лондон университетінде профессорлық қызметке қабылданғанда және үшінші серияның соңында кетіп қалғанда, Тревор достары мен отбасымен бірге Кембриджде қалуды шешті. Уин Райан (Рут МакКейб) – 1-3 сериялар. Сэм келгенге дейін бірнеше жыл бұрын анасымен Кембриджге көшіп келген профессор Райанның қарындасы, Сэм Райанның көшіп кетуіне себеп болған факторлардың бірі. Бастапқыда олардың қарым-қатынасы шиеленіскен, бірақ ақырында бірге тұрып, жақындасты. Үшінші серияның бірінші эпизодында Уиннің Ирландияға оралғаны жарияланды. Уин үшінші маусымда Сэмді аралап, алдағы үйлену тойы туралы хабарлау үшін бір рет пайда болды. Суперинтендант Питер Росс (Мик Форд) – 2-серия. Сэмнің бұрынғы досы, полиция мен патологиялық зертхана арасындағы тығыз байланысқа сенген. Детектив-инспектор Майкл Коннор (Ник Рединг) – 3-4 сериялар. Сэм университетте оқып жүрген кезінде танысқан ескі досы. Төртінші маусымның үшінші эпизодында бір рет пайда болады. Детектив-сержант Роб Брэдли (Марк Летерен) – 3-серия. Коннордың кіші офицері ретінде, оған тағайындалған істерді тергеуде еріп жүрген детектив-сержант. Фред Дейл (Сэм Паркс) – 1-3 сериялар. Фред Сэмнің тіріктеп қарау кезінде және қылмыс орындарына баруда негізгі көмекшісі болды, көбінесе қылмыс орнында ДНК үлгілерін анықтап, оларды кінәлілермен байланыстырды. Ол сондай-ақ көп сөйлемейтіндігімен және көбінесе сөйлемей пайда болатындығымен ерекшеленді. Оның үшінші серияның соңындағы тағдыры белгісіз қалды. Детектив-констебль Керри Кокс (Рут Геммелл) – 1-серия. Том Адамспен қарым-қатынаста болған, бірақ кейін аурухананың жертөлесінде болған апаттан қаза тапқан жас детектив. Детектив Марсия Эванс (Дженнис Аква) – 1-серия. Керри Кокс қайтыс болғаннан кейін полициядан кеткен Кембриджшир полициясының жас детектив-стажері. Детектив-инспектор Рэйчел Селвей (Никола Редмонд) – 2-серия. Том Адамстың орнына, оның отставкаға кетуінен кейін. Ол Тони Спидпен бірге командаға қосылды. Детектив-сержант Тони Спид (Ричард Хью) – 2-серия. Өзінің жоғары тұрған офицері Рэйчел Селвеймен бірге командаға қосылған жас сержант. Ол Питер Россті бұрынғы жұмысынан білген. Джанет Мандер (Джей Гриффитс) – 12-15 сериялар. Джанет – сериялық қылмыстар бойынша полицияға көмектесетін психологиялық профильдеуші. Ол Леомен "Өлімнің есігі" эпизодында қарым-қатынас бастады және Лео "Редхилл" эпизодында қарым-қатынасты аяқтағанға дейін серіктес ретінде бірге өмір сүрді. Ол командамен бірге жұмыс істеп, олар іздеп жүрген күдікті туралы ақпарат беруге көмектесті. Джанет Леомен қарым-қатынасын тоқтатқаннан кейін Лондоннан кетуге шешім қабылдады. Чарли Гиббс (Вунми Мосаку) – 13-серия. Профессор Далтон командамен жұмыс істеуге тағайындаған жас дәрігер және зертханашы. Зәк Хан (Аршер Али) – 14-серия. Сот медицинасы бойынша тәжірибе алған жас дәрігер, мамандықтың қыр-сырын үйрену үшін. Розмари Мейсон (Джейн Хейзлгроув) – 6-7 сериялар. Лиэлл орталығының бас рецепционисі, университет бөлімінен таза коммерциялық патологияға ауысу алдында. Макс Торндэйк (Дэниел Вейман) – 20-22 сериялар. Макс – Клариссаның күйеуі, бастапқыда Лайелл тобы 20-шы сериядағы істі шешуге көмектесу үшін шақырған, бірақ 21-ші сериядағы тағы 2 эпизодта қайта оралған сот-медициналық деректерді талдаушы. Мэтт Гарсия (Майкл Лэндс) – 21-23 сериялар. Мэтт – АҚШ-тың Ұлыбританиядағы миссия басшысы. Ол Никкимен қарым-қатынасты 21-ші серияның "Арнайы қарым-қатынас" эпизодында бастайды, олар ұзақ аралық қарым-қатынас пен Мэтттің саяси амбицияларына қарамастан оны сақтайды. "Өлі бас" сериясының 23-ші бөлімінде екі жол бөлінеді. Адам Юэн (Джейсон Вонг) – 24-серия. Адам – сенімді, ақылды және ынталы патолог, ол Ники мен Джекке Лайелл орталығында қосылады. Ол 24-серияның ортасында, күдіктіні тергеп жатқанда, машина шауып өтіп қаза табады.
Қонақ ретінде көріністер
"Сайлент Витнес" сериалында қонақ рөлдерде болашақта танымал болатын бірнеше актерлер ойнаған, олардың ішінде Эмили Мортимер, Идрис Эльба, Николас Холт, Бенедикт Камбербэтч, Сюзи Портер, Джоди Комер, Никки Амука Берд, Дейзи Ридли, Дэниел Калуя, Джим Картер, Мартин Компстон, Эдди Марсан, Тамсин Эгертон, Джейсон Уоткинс, Эванна Линч, Джон Ханна және Шон Пертуи.
Ұлыбритания
2024 жылдың ақпанына қарай, барлық 27 серия DVD форматында жарық көрді. Бұған қоса, барлық 27 серияның барлық эпизодтары (бірінші сериядан екі эпизодты қоспағанда) BBC iPlayer-де қолжетімді.
Романдар
Шоудың алғашқы жылдары сериал авторы МакКерри сериалмен байланысты төрт роман жазып, жариялады. Романнарда Сэм Райан (Аманда Бертон), Тревор Стюарт (Уильям Армстронг) және Суперинтендант Том Адамс (Джон МакГлинн) сияқты кейіпкерлермен қатар, сонымен қатар DS Стэнли Шарман есімді жаңа кейіпкер де баяндалған. Әдетте, әр романның мұқабасында Бертонның суреті орналасқан. Бесінші роман, "Зұлымдықтың іздеуінде" 2003 жылы жарық көруге жоспарланған, бірақ оның жариялануы тоқтатылды.