Кіріспе
1454 жылы Италияда Ломбардия соғыстарын аяқтаған Лоди шарты, немесе Лоди бейбіт келісімі – Венеция Республикасы мен Милан Герцогтығы арасындағы Ломбардиядағы соғыстарды тоқтату мақсатымен 1454 жылдың 9 сәуірінде Лоди қаласында қол қойылған бейбіт келісім. Бұл шарттың тарихи маңызы Италия жарты аралында 40 жылға тұрақты бейбітшілікті қамтамасыз еткенінде, нәтижесінде Ренессанс кезеңіндегі өнер мен әдебиеттің гүлденуіне жағдай жасады.
The Treaty of Lodi, or Peace of Lodi, was a peace agreement to put an end to the Wars in Lombardy between the Venetian Republic and the Duchy of Milan, signed in the city of Lodi on 9 April 1454. The historical relevance of the treaty lies in having guaranteed the Italian Peninsula 40 years of stable peace, consequently favoring the artistic and literary flowering of the Renaissance.
Саяси жағдай
1447 жылы Милан герцогы Филиппо Мария Висконти қайтыс болғаннан кейін Миланда Алтын Амброзиан Республикасы жарияланды. Билеушілер жаңадан құрылған мемлекеттің қорғауын Франческо I Сфорцаға тапсыруға шешім қабылдады. Ол үш жылдан кейін өзін Милан герцогы деп жариялады. Шындығында, Венеция біраз уақыт бойы Ломбардияны басып алу ниетінен айнымады және Франческо Сфорца мен оның одақтастарына қарсы Арагонның Альфонсо V, Неаполь королі және Габсбург императоры Фредерик III-пен одақ құрды. Бірақ үш жыл өткен соң Константинополь құлағандығы туралы жаңалық келді. Бұл оқиға Эгей теңізіндегі Венецияның иеліктеріне қауіп төндірді, сондықтан Серениссима Италия түбегіндегі соғыстарды уақытша тоқтатып, басқа итальяндық мемлекеттермен бірге Лоди бейбіт шартын жасасты.
Келісім
Венеция мен Милан 1454 жылдың 9 сәуірінде Франческо Сфорцаның Лодидегі резиденциясында соңғы бейбітшілік шартын жасасты. Венеция тарапынан Симон да Камерино мен Паоло Барбо қол қойды. Шарт Италияның ең қуатты мемлекеттері, ең алдымен Флоренция Республикасы тарапынан бекітілді, ол Козимо де Медичи мен Франческо Сфорца арасындағы ұзақ жылға созылған қарым-қатынас нәтижесінде Миланмен одақтас болған еді. Шартынан кейін Солтүстік Италия, Савойя үйі, Генуя Республикасы, Гонзага және Эсте үйлері сияқты басқа да күштер сақталғанына қарамастан, іс жүзінде екі мемлекет арасында бөлінді. Сондай-ақ, шарт Франческо Сфорцаның Милан герцогтығына мұрагерлік құқығын, аталған мемлекеттер арасындағы шекараның Адда өзені бойымен белгіленуін, шекара белгілерінің орнатылуын және әр түрлі уақытта Италия лигасына қосылған одақтың басталуын бекітті. Асола, Лонато және Пескьера қалалары Венеция Республикасының билігіне көшті, бұл осы жерлерді үнемі көздеген Гонзагалардың үміттерін ақтамады.
Шарттың тарихи маңызы
Лоди шартының маңыздылығы Итальян жарты аралына жаңа саяси-институционалдық құрылым сыйлағандығында, ол түрлі мемлекеттердің жеке амбицияларын шектеу арқылы 40 жылға айтарлықтай аумақтық тепе-теңдікті қамтамасыз етті және Ренессанстың дамуына жағдай жасады. Он бесінші ғасырдың екінші жартысында Лоренцо Великолепный осы саяси тепе-теңдіктің кепілі болды, өзінің белгілі "тепе-теңдік саясатын" іске асырды.