Нидерланд ордені: Әскери Вильгельм ордені

Кіріспе

Нидерланд Корольдігінің ең көне және ең жоғары наградасы – Әскери Вильям ордені (нидерл. Militaire Willems Orde, аббревиатурасы: MWO). Ол Оранның алғашқы ханзадасы, Геллондық Вильгельмнің (755–814) құрметіне аталған. Орденнің ұраны: Voor Moed, Beleid en Trouw (Батырлық, басшылық және адалдық үшін). Бұл рыцарлық орден 1815 жылдың 30 сәуірінде король Вильгельм I-нің жарлығымен құрылды және ұрыс даласындағы айқын батылдығы үшін, сондай-ақ жоғары әскери шенділерге құрмет көрсету мақсатында табысталды. Француздық «Құрметті легион» орденімен салыстыруға болады, бірақ одан әлдеқайда сирек беріледі. Ол шындыққа келгенде, әскери шеніне немесе тегіне қарамастан, кез келген адамға – голланд әскеріне ғана емес, сондай-ақ шетел азаматтарына да қол жетімді. Бүгінгі күні орденге мүшелік беру өте сирек, тек шайқастағы ерекше батылдығы үшін ғана жүзеге асырылады. 1940 жылдың көктемінде қарсылық қозғалысындағы ерліктері үшін азаматтарға да орден беру туралы шешім қабылданды. Нидерланд пен Голландтік Шығыс Индиясы азат етілгеннен кейін, қарсылық күресінің бірнеше адамы мен бір әйелі осы орденмен марапатталды.

Тарих

Вильгельмнің әскери орденінің көптеген рыцарлық атақтары 1815 жылы және одан кейін көп ұзамай Ватерлоо шайқасында Наполеонға қарсы күрескен одақтастардың әскерилеріне берілді, барлығы осы уақытта 1005 рыцарлық атақ тағайындалды. «Ұлы Крест» ордені Оранж князі Вильгельмге, Веллингтон герцогына, Фюрст Блюхер фон Вальштаттқа, Граф фон Бюлов фон Денневицке және Граф фон Гнайзенауға табысталды. 19 ғасырда орден Бельгия революциясына қарсы науқанда қызмет еткен әскерилерге, сондай-ақ Голландиялық Шығыс Үндістанда, көбінесе Ачех соғысында қызмет еткен әскерилерге берілді. 1940 жылға дейін барлығы 5874 адам Вильгельмнің әскери орденімен марапатталды. 1940 жылы орден нацистік Германияның басқындығынан Нидерландыны қорғауда ерекше батылдық көрсеткен сарбаздарға берілді. 1944 және 1945 жылдары Нидерланды неміс оккупациясынан азат етілгеннен кейін орден қайтадан голландиялық азаматтарға, сондай-ақ одақтас күштердің батылдық көрсеткен мүшелеріне табысталды. Корея соғысында Нидерланды Біріккен Ұлттар Ұйымының жасағында қызмет еткен 3500 әскери қызметшінің арасынан үш әскери қызметші – екеуі қаза болғаннан кейін – орденге қабылданды. 1940 жылдан бері Вильгельмнің әскери орденінің тізіліміне 199 есім қосылды. Соңғы рет осы құрметтің берілуіне себеп болған қақтығыс – Ауғанстандағы соғыс. 2009 жылдың 29 мамырында Гаагадағы Бинненхофта Король Беатрикс Марко Кронға орденнің (төртінші дәреже) рыцарь атағын беру рәсімі өтті. Крон 2006 жылдың наурыз айынан тамыз айына дейін Ауғанстанда қызмет еткен кезінде көрнекті батылдығы, көшбасшылық қабілеті және қызметтік міндетіне адалдығы үшін марапатталды. 2014 жылдың 4 желтоқсанында Король Виллем Александр Гаагадағы Бинненхофта Корпс Командос әскерлерінің командирі Гийс Тьюинманға орденнің (төртінші дәреже) рыцарь атағын берген кезде рыцарьлар кездесті. 2018 жылдың 31 тамызында Король Виллем Александр Рой де Руитерге (резервте) майор, Нидерланды Корольдік Әуе күштері орденінің (төртінші дәреже) рыцарь атағын берген кезде рыцарьлар кездесті. 2018 жылдың 31 тамызында 101 жастағы майор Кеннет Мэйхью салтанатты рәсімге қатыса алмады, ол бұл туралы салтанатты рәсім кезінде голландтың ұлттық теледидарынан көрсетілген сұхбатында түсіндірді.

Most knighthoods of the Military Order of William were awarded in 1815 and shortly afterwards to military of the Allies that fought Napoleon at the Battle of Waterloo, in total 1,005 knighthoods were awarded at this time. The Knight Grand Cross was awarded to Prince William of Orange, the Duke of Wellington, Fürst Blücher von Wahlstatt, Graf von Bülow von Dennewitz and Graf von Gneisenau. During the 19th century the Order was awarded to military serving in the campaign against the Belgian Revolution and military serving in the Dutch East Indies, mostly in the Aceh War. Until 1940, a total of 5,874 persons had been awarded the Military Order of William. In 1940, the Order was awarded to soldiers who had served with extreme valour in the defence of the Netherlands from the invasion by Nazi Germany. In 1944 and 1945, with the liberation of the Netherlands from German occupation, the Order was again awarded, this time to Dutch citizens as well as members of the Allied forces for deeds of gallantry. Of the 3,500 servicemen who served in the Netherlands United Nations Detachment in the Korean War, three servicemen – two posthumously – were admitted to the Order. Since 1940, 199 names have been added to the register of the Military Order of William. The latest conflict that has been cause for the honour to be awarded was the war in Afghanistan. On 29 May 2009 a ceremony was held at which the knights met, at Queen Beatrix's bestowal of the knighthood (fourth class) of the Order on Marco Kroon, platoon commander with the Korps Commandotroepen, at the Binnenhof, in The Hague. Kroon was honoured for conspicuous bravery, leadership, and devotion to duty during his service in Afghanistan from March to August 2006. The knights met on 4 December 2014 at King Willem Alexander's bestowal of the knighthood (fourth class) of the Order on Gijs Tuinman, commander with the Korps Commandotroepen, at the Binnenhof, in The Hague. The knights met on 31 August 2018 at King Willem Alexander's bestowal of the knighthood (fourth class) of the Order on Roy de Ruiter, (reserve ) Major, Royal Netherlands Air Force. Maj. Kenneth Mayhew, 101 at the time, was unable to attend the ceremony on 31 August 2018, which he explained in an interview broadcast on Dutch national television during the ceremony.

Таңба

Орденнің белгісі – ақ эмальдалған Мальта кресті, 4-ші дәреже үшін күмістен, ал жоғары дәрежелер үшін алтыннан жасалған; Мальта крестінің қабырғалары арасында жасыл эмальдалған Бургундия кресі бейнеленген. Беткі жағында ортасында алтын от тас және Мальта крестінің қабырғаларында "Voor Moed – Beleid – Trouw" (Батырлық – Басшылық – Адалдық) деген ұран жазылған. Бургундия кресі мен от тас Нидерланды билігінде болған Валуа Бургундиясының символы болды және Нидерланды тарихындағы оның маңызды біріктіруші рөлін еске түсіру үшін жасалған. Артындағы орталық дискіде лавр гүлшоғырымен оралған "W" (I Вильгельм патша) әрпінен тұратын монограмма бейнеленген. Белгі патшалық тәжге ілінген. Үлкен крест иесінің жұлдызы – күміс, 8 қыры бар, тік сәулелермен жасалған; орден белгісінің беткі жағы, тәжсіз, оның ортасында орналасқан. Командордың кеуде белгісі орден белгісінің беткі жағымен толық сәйкес келеді. Орденнің лентасы – қызғылт сары (Оранж-Нассау үйі) және шекараға жақын көк (Нассау көгі) жолақтары бар.

Жоғарғы абырой анты

Вильгельмнің әскери орденіне берілетін құрметтің атынан қабылданатын антта: "Мен өзімді адал және батыл рыцарь ретінде ұстаймын, Патша мен Елді өміріммен және барлық күшіммен қорғауға әрқашан дайын боламын, сондай-ақ Патша маған берген осы құрметке лайық болу үшін бар күшіммен тырысамын. Құдай маған көмектессін!"

Қазіргі уақытта өмір сүруші мүшелері

2021 жылға қарай Вильгельмнің әскери орденінің үш ғана тірі рыцары бар, барлығы голландтар. Орден табыс етілген ретімен тірі рыцарлардың тізімі төменде келтірілген. Қашаңда орденге қабылданған күні көрсетілген:
: Майор Марко Крун (29 мамыр 2009 ж.)
: Лейтенант-полковник Гийс Туинман (4 желтоқсан 2014 ж.)
: Майор Рой де Руитер (31 тамыз 2018 ж.)