Кіріспе

Ардагерлерге арналған американдық мемлекеттік мекеме.

Ұлттық мүгедек еріктілерге арналған баспана 1865 жылдың 3 наурызында АҚШ Конгресі тарапынан Америка Азаматтық соғысында одақтық күштерде қызмет ету кезінде аяқ-қолынан айырылу, жаралану, ауру немесе жарақат алу салдарынан мүгедек болған еріктілерге көмек көрсету үшін құрылды. Бастапқыда, кейіннен "Үй" деп аталған баспананың үш бөлімшесі болуы жоспарланған: Солтүстік-Шығыста, Огайо өзенінің солтүстігіндегі орталық аймақта және сол кездегі Солтүстік-Батыста, қазіргі Орта Батыста. Үйді басқаруға жауапты Менеджерлер кеңесі 1870 және 1907 жылдар аралығында тағы жеті филиал қосты, себебі біліктілік талаптары кеңейіп, көптеген ардагерлерге қабылдануға өтініш беруге мүмкіндік туды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан бес миллионнан астам ер және әйелден тұратын жаңа ардагерлер тобы пайда болды, бұл Ұлттық үйге және ардагерлерге жәрдемақы беруге жауапты барлық мемлекеттік мекемелерде маңызды өзгерістерге әкелді. 1930 жылы барлық ардагерлер бағдарламаларын біріктіру үшін Ардагерлер әкімшілігі құрылды. 20 және 21 ғасырлардағы бірнеше соғыстар ардагерлердің көптегендеріне қызмет көрсету қажеттігін тудырды.

Ұлттық үйдің басталуы

Мүгедектер ерікті жасақшыларының ұлттық үйі бастапқыда Конгресс бекіткен және 1865 жылғы наурыз айында президент Авраам Линкольн заңға қол қойған заңнамада Ұлттық бейімдеме деп аталды. "Бейімдеме" термині 19-шы ғасырда қоғамның тәуелді мүшелеріне, мысалы, ақыл-есі дұрыс емес және кедейлерге күтім жасайтын мекемелерге қолданылды, олардың жағдайлары уақытша емделуге немесе түзетілуге болатындығы ойланды. Бірақ, бұл терминде кейбір теріс мағыналар бар еді. 1873 жылғы қаңтарда Менеджерлер кеңесі Ұлттық мүгедектер үйі үшін атауды мақұлдады. Революциялық соғыстан Азамат соғысына дейін американдық соғыстардың ардагерлерінің аз саны Федералдық үкіметтен көмек алудың үш көзін тапты. Үкімет ардагерлерге, әсіресе Революциялық соғыстан кейін, жаңа елдің игерілмеген территорияларын дамыту үшін жер грантын қолданған кезде, олардың қызметі үшін өтемақы ретінде жер грантын ұсынды. 1833 жылы Федералдық үкімет ардагерлерге шағын ақшалай төлемдер жасайтын Зейнетақы бюросын құрды. Ардагерлердің саны аз болғандықтан және тегін жердің тартымды ұсынысы зейнетақы жүйесін Азамат соғысынан кейінге дейін салыстырмалы түрде кішкентай ұстады. 1811 жылы Конгресс Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз флотына ардагерлері үшін тұрақты бейімдеме құруға рұқсат берді; құрылыс 1827 жылы басталды. Филадельфияда орналасқан Америка Құрама Штаттарының теңізшілерінің үйі 1833 жылы ашылды. 1827 жылы соғыс министрі Джеймс Барбур армия үшін ұқсас мекеме құруды ұсынды, бірақ Конгрестің қызығушылығы мен қаржысының жетіспеуі мұндай жобаның кейінге шегерілуіне әкелді. 1851 жылы Миссисипи штатының сенаторы және бұрынғы соғыс министрі Джефферсон Дэвис енгізген заң Конгресспен бекітілді. Ол АҚШ әскери қызметшілерінің үйін салуға қаражат бөлді. Солдаттар үйіне 20 жыл қызмет еткен және үйді қолдауға өз үлесін салған ер азаматтар немесе ерікті әскери қызметшілер қабылдана алды. Солдаттар үйі 1851 және 1852 жылдары ұйымдастырылып жатқанда, оның кем дегенде төрт бөлімшесі болуы тиіс еді. Оның ұйымдастырылуы мен басқарылуы әскердің командалық құрылымына негізделген және штат офицерлерімен жабдықталған. Солдаттар үйін комиссарлар кеңесі басқарды, бірақ олар әскери офицерлерден тағайындалды; әр бөлімшеде губернатор, губернатордың орынбасары және қазынашы болды; мүшелер роталарға бөлінді және күнделікті тәртіп әскери кестеге сәйкес болды; барлық мүшелер форма киді; және жұмыс істегісі келетін немесе жұмыс істеуі қажет мүшелерге шеберханалар ұйымдастырылды. 1866 жылы Мүгедектер ерікті жасақшыларының Ұлттық бейімдемесі ұйымдастырылып жатқанда, Ұлттық жауынгерлер үйі бейімдеме кеңесіне оның ережелерін түсіндіріп, ұсыныстар жасады. Азамат соғысы - АҚШ тарихындағы азаматтардың қатысу масштабы бойынша ұлттық деп есептелетін алғашқы оқиға, және Солтүстік пен Оңтүстіктегі адамдардың күнделікті өміріне тигізген әсері. Азамат соғысы - еріктілер мен шақырылғандар, әскери және азаматтық соғыс болды. Соғыстың басында Солтүстіктегі қоғамдық лидерлерге жараланғандарға медициналық көмек көрсету үшін жаңа бағдарламалар қажет екендігі анық болды, бұл ресми әскери құрылым арқылы қол жетімді болғаннан асып түсті. Басты азаматтық ұйым - АҚШ санитарлық комиссиясы; ол 1861 жылдың жазында президент Линкольннен майданға медициналық жабдықтар жеткізуге, ерікті медбикелермен (көбінесе әйелдер) жабдықталған далалық госпитальдер құруға және комиссия бағдарламаларын қолдау үшін қаражат жинауға рұқсат алды. Соғыс жалғасып жатқанда, азаматтық лидерлер соғыс аяқталғаннан кейін көмекке мұқтаж болатын көптеген ардагерлерге қамқорлық жасау мәселесін қарастыра бастады. Санитарлық комиссияның мүшелері мүгедек ардагерге тұрақты мекемеде күтім жасаудың орнына зейнетақы жүйесін жақтады; комиссия тұрақты мекеме ардагерлер үшін кедейлер үйіне айналады деп қорқады. Басқа топтар сапалы күтімді қамтамасыз ету үшін әскери бейімдеме құруды қатты жақтады. Топтар Еуропадағы әскери бейімдемелер туралы, әсіресе Париждегі Инвалидтар туралы ақпарат жинады. Олар өз пікірлерін бейімдеме туралы түсініктердің екі жағында да қолдайтын дәлелдерді табуға бейім болды. 1865 жылғы наурыз айында президент Линкольн Мүгедектер ерікті жасақшыларының Ұлттық бейімдемесін құру туралы заңға қол қойған кезде, ел жақындап келе жатқан бейбітшілікке байланысты жоғары эмоционалдық жағдайға тап болды. Одақтың жеңісі ұлттың жеңісі ретінде қарастырылды. Ардагерлерге қызмет ететін ұлттық мекеме құру осы ұлттық жеңістің нығаюы болды. Мекеме құрылған кезде, қолдаушылар болашақ ардагерлер арасындағы қажеттіліктердің әлеуеті туралы шектеулі білімге ие болған болуы мүмкін. Бірақ, 2,000,000-нан астам адам Одақ армиясында қызмет етті, бұл 1860 жылы әскери жасқа (13-43 жас) жеткен ақ адамдардың үштен бірін құрады. Егер соғыста мүгедек болған адамдардың саны соғыста қаза тапқан сарбаздардың алтыдан бірін құраса, Ұлттық бейімдемеге қабылдануға лайық адамдардың саны 300,000-нан асып түсер еді.

Басқарушылар кеңесі (1866-1916)

Жаңа мекемені ұйымдастыруға, ғимаратты жобалау және салуға уақыт кетті. Алғашқы корпорация бір жыл бойы кворумды қамтамасыз ете алмады. 1866 жылдың наурыз айында Конгресс 100 мүшелі корпорацияны басқаруға ыңғайлырақ болған он екі мүшелі директорлар кеңесімен алмастыру үшін жаңа заң қабылдады. Дегенмен, оларға құрылыс алаңдарын таңдау, құрылыс жобаларын бақылау және тәуелсіз федералдық агенттіктің ақысыз еріктілері ретінде жергілікті шенеуніктерді тағайындау қажет болды. Пананың басшылары мекемені құруға бағыт беру үшін бұрынғы үлгілер мен жергілікті күш-жігерді қарастырды. Ұлттық пананың басқарушы кеңесінің алғашқы отырысы 1866 жылдың 16 мамырында Вашингтон қаласында өтті. Олардың бірінші міндеті – ұлттық мекеменің үш филиалы үшін географиялық орналасуына сәйкес жерлерді таңдау болды. Олар жерді бағалау критерийлерін белгіледі: таза ауасы мен мол сумен қамтамасыз етілген, қаладан 3-5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан және қаламен теміржол арқылы байланысқан кемінде 500 акр жер. Кеңес газеттерге және солтүстік штаттардың губернаторларына филиалдарды пайдалану үшін немесе сату үшін ұсынылған жерлер туралы хабарлама жіберді. Ұсыныстар 12 шілдеге дейін қабылдауға тиіс болды. Сонымен қатар, кеңес пана ғимараттарын салуға арналған жоспарлар, техникалық ерекшеліктер мен сметалар бойынша жарнама берді. 1866 жылдың қыркүйек айында өткен кеңес отырысында кеңес төрағасы генерал Бенджамин Батлер Ассаломның шығыс филиалы ретінде Аугуста қаласының жанындағы Тогустадағы банкрот болған курортты сатып алуды ұсынды. Милуоки немесе солтүстік-батыс филиалына қатысты кеңес атқару комитетіне қалаға барып, жерді таңдауды тапсырды. Орталық филиалдың орналасуы мүмкін жерлер талқыланды. 1866 жылдың 7 желтоқсанындағы кеңес отырысында атқару комитеті Милуокидегі жерді бекіту туралы хабарлады. Кеңес оларға Милуокиге жер сатып алуды және пана ғимараттарын салуды ұйымдастыруды, сондай-ақ Милуокидегі Висконсин солдаттары үйінде орналасқан ардагерлерді ауыстыруды ұйымдастыруды тапсырды, бұл жұмыс үй қоғамының әйелдері басқаратын. Сол отырыста кеңес Тогус жерін сатып алуға келісім берді. Ардагерлер 1866 жылдың қараша айында осы жердегі бұрынғы қонақ үйге көшірілді. Орталық филиалдың орналасқан жері Огайо штатының Дейтон қаласында 1867 жылдың қыркүйегіне дейін анықталмады. Үш филиал үшін жерлерді таңдау үш себепке негізделді: практикалық, саяси және экономикалық. Біріншіден, кеңеске соғыстан кейінгі екінші қысқа дейін және 1866 жылдың қарашасындағы сайлауға дейін пайдалануға дайын жерлер қажет болды. Тогус жері курорт болғандықтан, мүгедек ардагерлерді орналастыруға жеткілікті ғимараттар болды. Дейтонды Орталық филиал ретінде таңдау Конгресстегі Огайоның күшті фракциясын, сондай-ақ Огайодан келген көптеген одақтық генералдарды, әсіресе Уильям Тэкумсе Шерманды қанағаттандырды. Солтүстік-батыс филиалының Милуокиде орналасуы басқарушы кеңеске әйелдерден үлкен ақшалай сыйлық алуға мүмкіндік берді, бұл оларға жер сатып алуға және құрылысты бастауға қаражат қалдырды. Солтүстік-батыс филиалының алғашқы ғимараттары 1867-1869 жылдары аяқталғандықтан, басқарушы кеңес 1868 жылы өрттен қираған Орталық және Шығыс филиалдарындағы ғимараттарды қайта құруға күш салды. Алғашқы жылдары мүшелердің саны көбейгенмен, кеңес мүшелер саны тез арада азаяды деп болжады. Бұл кеңес мүшелерінің барлық қажетті ардагерлер панаға кіргенін және мүшелері денсаулығын қалпына келтірген немесе жаңа жұмыс дағдыларын үйренген кезде панадан шығады деп сенді. 1868 жылы кеңес филиалдар санын үшке дейін шектейтін қаулы қабылдады. Солтүстік-батыс филиалының негізгі ғимаратын салудағы қиындықтар және Солтүстік-батыс және Шығыс филиалдарындағы қатал қыстар кеңесті 1870 жылы жылы климаттағы төртінші филиалды ашуға мәжбүр етті; онда қолданыстағы ғимараттар бар еді. Сонымен қатар, ардагерлердің саны көбейіп, олар қызмет көрсетуге өтініш білдірді. Ұлттық пананың оңтүстік филиалы 1870 жылдың қазан айында кеңес Вирджиния штатының Хэмптон қаласындағы Чесапик әйелдер колледжін сатып алғаннан кейін құрылды. Бұл жаңа филиалдың негізгі ғимараты 1854 жылы салынған және колледждің негізгі ғимараты ретінде пайдаланылған. Ғимарат одақ және Конфедерация әскерлерінің ауруханасы ретінде пайдаланылды. Азамат соғысынан кейінгі экономикалық төмендеу кезеңінде әйелдер колледжі қайтадан ашылмады. Ұлттық үйдің мүлікті сатып алуы төрт жыл бұрын Тогус курортын сатып алу прецедентін ұстанды. Оңтүстік филиалы егде жастағы ардагерлерге қолайлы климатта мүмкіндік беру, кеңес оңтүстік орналасқан жерге көнуге бейім болады деп сенген оңтүстік қара нәсілді мүшелерді орналастыру және жаңа филиал орналасқан жерге жақын орналасқан Форт Монромен байланысты болу үшін құрылды. Форт Монродағы федералдық әскерлер және Оңтүстік филиалындағы одақтық ардагерлер бұрынғы Конфедерация штаты Вирджинияның стратегиялық қаласы Ньюпорт Ньюс жанындағы одақтың күшті бекінісін құрады. 19 қаңтар 1873 жылы Конгресс мекеменің атын Мүгедек ерікті әскерлерге арналған Ұлттық үй деп өзгерту туралы қаулы қабылдады, бұл мекеменің және оның мүшелігінің ұзақ мерзімділігін көрсетеді. 1875 жылы кеңес Конгреске жолдаған есебінде мүмкіндігінше жылдам үлкен жай-күйге қажеттілігін баса көрсетті. Кеңес 1870 жылдардың басында қартаюға байланысты өлім-жітімнің жоғарылауына байланысты халықтың азаятынын болжады, бірақ 1870 жылдардың соңы мен 1880 жылдардың басында көбірек егде жастағы ардагерлердің қабылдануын күтетінін айтты. 1875 жылы төрт филиалда ірі құрылыс жобалары басталды, бұл көбірек тұрғын үйлерді қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ мүшелердің денсаулық сақтану қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жаңа ауруханалар салу үшін болды. Азамат соғысына қатысқандардың жасы 1860 жылы 13-ден 43-ке дейін болғандықтан, үй 20 ғасырдың басына дейін қабылдауды жалғастыра алатындығын күтілді. Кеңес халықтың құрамы туралы жаңа түсінікті көрсетті, ол Конгреске үйге қабылдау шарттарын өзгертуді ұсынды, мүгедек емес, өмір сүруге қабілетсіз барлық әскерге артықшылық беруге рұқсат берді, олардың мүгедек екенін анықтау қажет болмады. Кеңес осы үлкен ардагерлер тобына артықшылықтарды бермеу олардың жалғыз құрылысы кедейхана екенін білдіреді. 1883 жылы кеңес үйге мүшелердің санының артуымен және мүшелердің денсаулық сақтану қажеттіліктерінің өсуімен байланысты болашақтағы өзгерістерді мойындады және «Ұлттық үй сияқты мекеме уақыт өте келе зор ауруханаға айналуы керек» деген қорытындыға келді. Ол барлық жаңа ғимараттарды осыны ескере отырып жоспарлау қажет деп қорытындылады. Нәтижесінде кеңес Орталық филиалындағы аурухананы кеңейту және Оңтүстік филиалында жаңа аурухана салу үшін Конгресс қаржысын сұрады. 1883 жылдың қыркүйек айындағы кеңес отырысында басқарушылар Канзас штатындағы Форт Райлиді үйге жаңа нысан ретінде беру үшін Конгреске үндеу жасауды қарастырды. Олар форттың көптеген үнді соғыстары аяқталғандықтан тасталып қалуы мүмкін екенін және үйге оңай бейімделуге болатынын түсінді. Кеңес ұсынысты қарастырмады, бірақ Ұлттық үйдің қосымша филиалдарын құру мәселесі көтерілді. 5 шілде 1884 жылы Конгресс кеңестің қабылдау шарттарын өзгерту туралы ұсынысын мақұлдады, қарттық немесе аурудан мүгедек болған кез келген ардагерге әскери қызметімен байланысты мүгедек екенін дәлелдемей-ақ өтініш беруге рұқсат берді. Нәтижесінде федералдық үкімет қарт ардагерлерге күтім беруге жауапкершілікті қабылдады; 1866 жылы мүгедек адамдарға арналған уақытша пана ретінде құрылған үй тұрақты үйге айналды...

Тамақ

Таңғы аста шұжық, колбаса, тұздалған ет, пісірілген бұршақ пен шошқа еті, бұршақ еті фрикасесі мен жүгері, картоп, нан, май қосылды. Түскі аста бұршақ, лима бұршағы, кептірілген бұршақ, тұршы, пирог, қуырылған қой еті, көкөніс немесе бұршақ сияқты сорпалар, пісірілген сиыр еті және крекерлер болуы мүмкін. Кешкі ас жеңіл болды, мысалы, кептірілген жемістер, қарбыз, қант печеньелері, шай, жаңа жидектер, жүгері ұны немесе сироппен кебек немесе оралған сұлы, ірімшік пен печенье. Қажетті тағам мөлшері өте көп болды, мысалы, жексенбілік таңғы асқа 2800 фунт шұжық немесе 2950 фунт колбаса. Түскі аста 1250 пирог, әр тамаққа 800 фунт нан және т.б. осы тағамдарды дайындау үшін 126 аспазшы, 44 нан пісіруші, 18 қасапшы, 22 нан кесуші, сондай-ақ шаруалар, ыдыс жуушылар, официанттар және бағбандар қажет болды.