Кіріспе

Британдық Корольдік теңіз күштерінің HMS Magnificent – Корольдік теңіз күштерінің тоғыз пре-дредноут линкорларының бірі. Ол 1895 жылдың соңында Канал флотының құрамына кіріп, Атлант флотына қайта құрылғаннан кейін сол флотта қызметін жалғастырды. 1905 жылы болған жарылыстан 18 теңізші қаза тапты, бірақ ол 1906 жылға дейін қызметте болды, содан кейін күрделі жөндеуден өтті. Соғысқа дейінгі кезеңде ол басым бөлігінде Отандық флотта қызмет етті. Сол кездегі Ұлыбританияның ең көне линкорларының бірі болған "Магнифисент" Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Хамбер өзенінде күзетшілікке қойылды. Кейін, оның бауырлас кемесімен бірге, Скапа-Флоуға күзетшілікке жіберілді. 1915 жылы одан негізгі қару-жарағы алынып, сол жылы Дарданелл операциясында қолдану үшін әскер тасымалдау кемесіне айналдырылды. 1916 жылы Англияға оралғаннан кейін 1917 жылдың соңына дейін қолданысқа ілінбеді, сосын оқ-дәрі тасымалдау кемесіне түрлендірілді. Ол 1921 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін келесі жылы сүтіп жіберілгенге дейін қызметтен босатылды.

Дизайн

"Магнифик" кемесінің жалпы ұзындығы 421 фут (128 метр), ені 75 фут (23 метр), суға батып тұру тереңдігі 27 фут (8 метр) болды. Толық жүктеме кезінде ол дейін суырылып жүретін. Оның қозғалтқыш жүйесі сегіз көмірмен жұмыс істейтін цилиндрлік от құбырлы қазандықтармен жұмыс істейтін екі үш цилиндрлі үш есе кеңейтулі бу қозғалтқыштарынан тұратын. 1907–1908 жылдары ол мұнаймен жұмыс істейтін үлгілермен қайтадан қазандыққа толықтырылды. Оның қозғалтқыштары ең жоғары жылдамдықты қамтамасыз етті. "Маджестик" класындағы кемелер жақсы теңіздік қасиеттерімен, оңай бұрылуымен және жақсы бу машиналарымен еректелді, бірақ олар жоғары жанармай тұтынудан зардап шекті. Оның экипажы 672 офицер мен сарбаздан тұратын. Кеме алдыңғы және артқы жағында орналасқан екі қос мұнарада төрт BL Mk VIII зеңбірегінен тұратын негізгі батареямен қаруланған. Мұнаралар алмұрт пішіндес барбеттерге орналастырылды; оның алты әпкесі де осылай орналастырылған, бірақ оның әпкелері және болашақ британдық ұрыс кемелерінің барлығы дөңгелек барбеттерге ие болды. "Магнифик" кемесінде сондай-ақ он екі QF /40 зеңбірегінен тұратын қосалқы батарея болды. Олар кеменің орта бөлігіндегі екі қабаттағы казематтарда орнатылған. Кемеде торпедалық катерлерден қорғану үшін он алты QF 12 фунттық және он екі QF 2 фунттық зеңбіректер де болды. Ол сонымен қатар бес торпеда түтігімен жабдықталған, олардың төртеуі кеме корпусына батырылған, ал соңғысы палубаға орнатылған ұшыру құрылғысында орналасқан. "Магнифик" және "Маджестик" класындағы басқа кемелердің белдемелік бронясы 9 дюймдік (229 мм) Харви болаттан жасалған, бұл бұрынғы броня түрлерімен салыстырғанда салмағы аз болғанымен тең қорғауға мүмкіндік берді. Бұл "Магнифик" пен оның әпкелеріне бұрынғы ұрыс кемелеріне қарағанда қорғанысын жоғалтпай, терең және жеңіл белдемеге ие болуға мүмкіндік берді. Басты батареяның барбеттері броняның қалыңдығымен қоршалған, ал басқару мұнарасының қабырғаларында да осы қалыңдықтағы болат болды. Кемедегі брондалған палубаның қалыңдығы болды.

Қызмет тарихы

"Магнифисент" кемесі 1893 жылғы 18 желтоқсанда Чатем кемежайында салынды. Ол бір жыл мен бір күннен кейін, 1894 жылғы 19 желтоқсанда суға түсірілді. 1895 жылғы желтоқсанда Корольдік теңіз күштеріне қабылданып, екінші флагмандық кеме ретінде Канал флотына жіберілді. 1897 жылғы 26 маусымда ол Виктория патшайымның Алмаз мерейтойына арналған Спитхедтегі теңіз парадына қатысты. Капитан Джон Феррис 1899 жылғы қаңтарда командир болып тағайындалды, ал келесі жылғы ақпаннан бастап ол Контр-адмирал Артур Далримпл Фаншоудың туын көтеріп, Канал флотының Шығыс дивизиясына қосылды. 1901 жылғы 21 қаңтарда Портсмутте тұрғанда королева Викторияның қайтыс болғаны туралы хабарды алғаннан кейін, "Магнифисент" корольдік стандартын жартылай түсіріп ілді. Капитан Артур Джон Хорсли 1900 жылғы қазанда командир болып тағайындалды, ал келесі жылғы маусымда ол Контр-адмирал сэр Уильям Аклендтің флагманы болды. Ол бір жылдан кейін лауазымынан кетіп, 1902 жылғы 5 маусымда күн батқанда "Магнифисент" кемесінде туын түсірді. Аклендтің орнын басқан Контр-адмирал Асшетон Керзон Хоу сол айда кемеге ауысты. Ол 1902 жылғы 16 тамызда король Эдуард VII-нің тәж киюіне арналған Спитхедтегі теңіз парадына қатысты, ал келесі айда Жерорта теңізі флотымен бірлескен маневрлер үшін Эгей теңізіне барды. Капитан Саквилл Карден 1902 жылғы 16 қазанда командир болып тағайындалды және оны келесі аптада Гибралтар мен Тетуанға сапарға алып барды. 1904 жылғы қаңтарға қарай кеме Канал флотының флагманы болды. 1905 жылғы қаңтардағы қайта ұйымдастыру нәтижесінде Канал флоты Атлантика флотына айналды, ал "Магнифисент" Атлантика флотының бір бөлігі болды. 1905 жылғы 14 маусымда "Магнифисент" кемесінде болған оқ жарылысынан 18 адам зардап шекті. Жарылыс 6 дюймдік зеңбіректің біріндегі кемшікті снарядтың салдарынан болды; ол оқ атып, жүк тиеуші артқы жағын ашқанда, ауамен жанасқаннан снаряд жарылып кетті. 1906 жылғы 15 қарашада ол Атлантика флотындағы қызметін аяқтап, Девонпортта демобилизацияланды. "Магнифисент" 1906 жылғы 16 қарашада резервке жіберілді. Резервте болған кезінде ол 1906 жылғы желтоқсанда Ширнестегі артиллерия мектебінде оқ ату оқу кемесі ретінде қызмет етті. "Магнифисент" 1907 жылғы наурызда Чатемнен шығып, Нор дивизиясына, Үй флотына тағайындалды. Бұл қызмет кезінде ол 1907 жылғы қарашада уақытша Бас қолбасшының флагманы болды және 1908 жылы Чатемде жөндеуден өтті, оның барысында жаңа отты ашу жүйелері орнатылып, маймен жұмыс істеуге көшірілді. Ол 1908 жылғы тамыздан 1909 жылғы қаңтарға дейін Үй флотының екінші флагманы болды. 1909 жылғы ақпанда "Магнифисент" кемесінің экипажы резервке жіберілді. 1909 жылғы 24 наурызда ол Нордегі 3-ші және 4-ші дивизиялардың вице-адмиралының флагманы болды. 1910 жылғы 27 қыркүйекте "Магнифисент" кемесі Девонпортта мұнаралық оқу кемесі және отын тиеушілерді даярлау кемесі ретінде қызмет ету үшін қайтадан Теңіз күштеріне қабылданып, қызметке кірісті. 1910 жылғы желтоқсанда болған соқтығысу салдарынан оның кормосы зақымдалды. 1911 жылғы ақпанда ол мұнаралық оқу кемесіне тіркелді, ал 1912 жылғы 14 мамырда Девонпортта теңізде оқ ату оқу кемесі болды. 1913 жылғы 16 маусымда Каусанд шығанағының жанындағы тұманға түсіп, жеңіл зақымдалды. 1913 жылғы 1 шілдеде ол 3-ші флотқа қайтадан қосылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін флоттың алдын ала жұмылдырылуы кезінде "Магнифисент" және оның бауырлары 1914 жылдың 27 шілдесінде 9-шы шайқас эскадрильясын құрды, ол Патруль адмиралына бағынышты және "Хамбер" портында орналасты. "Магнифисент" "Хамбер" портында күзет кемесі қызметін атқарды. Ол сол жерде тұрғанда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1914 жылдың 7 тамызында 9-шы шайқас эскадрильясы таратылды, ал "Магнифисент" және "Ганнибал" Скапа-Флоға күшін нығайту үшін жіберілді, онда олар Ұлы Флоттың тірегі болды және күзет кемесіне айналды. "Маджестик" класындағы кемелер сол кезде Корольдік теңіз күштеріндегі ең ескі және тиімді емес соғыс кемелері болып саналды. Бірінші сыныпты қорғалған крейсер 1915 жылдың 16 ақпанында "Магнифисентті" күзетші кеме міндетінен босатты, содан кейін "Магнифисент" жалақысын алды. 1915 жылдың ақпан айында "Магнифисент" қаруын алып тастау үшін Белфастқа келді. 1915 жылдың наурыз және сәуір айларында оның 12 дюймдік барлық зеңбіректері және 6 дюймдік төрт зеңбірегінен басқа барлығы алынып тасталды. Оның 12 дюймдік зеңбіректері жаңа "Лорд Клайв" класындағы мониторларды қаруландыру үшін қолданылды. Қаруын алып тастағаннан кейін "Магнифисент" 1915 жылдың сәуір айында Лох-Гойлде тіректе тұрды. 1915 жылдың 9 қыркүйегінде "Магнифисент" қайтадан қызметке кірісті, бұрынғыдай қарусыздалған бауырлары "Ганнибал" және "Марс" сияқты, Дарданелл науқаны үшін әскер тасымалдау кемесі ретінде қызмет ету үшін. Үш бұрынғы соғыс кемесі осы міндетті орындау үшін 1915 жылдың 22 қыркүйегінде Ұлыбританиядан шығып, 1915 жылдың 7 қазанында Мудросқа жетті. 1915 жылдың 18 және 19 желтоқсанында "Магнифисент" Сувла шығанағынан одақтас әскерлерді эвакуациялауға қатысты. Ол 1916 жылдың ақпанында Дарданеллден шығып, Англияға қайтып келді, онда 1916 жылдың 3 наурызында Девонпортта жалақысын алды. "Магнифисент" 1917 жылдың тамызына дейін Девонпортта тұрды, қосымша кеме ретінде қызмет етті. 1917 жылдың тамызында ол Белфасттағы Харланд және Вольф компаниясында оқ-дәрі тасымалдау кемесіне айналдыру үшін жөндеуден өтті. 1918 жылдың қазанында жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, ол Розитқа оқ-дәрі қоймасы ретінде қызмет ету үшін жіберілді. "Магнифисент" 1920 жылдың 4 ақпанында жою тізіміне енгізілді, бірақ 1921 жылдың сәуіріне дейін Розитте оқ-дәрі қоймасы ретінде қызмет етуді жалғастырды. Ол 1921 жылдың 9 мамырында металл тескілеуге сатылды. Келесі жылы Томас В. Уорд Инверкитингте тескілеу жұмыстары басталды.