Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Корольдік әскери-теңіз флотының HMS Sidon суасты қайығы Портленд портында бұзылған торпеданың жарылысынан батып кетті, нәтижесінде 13 адам қаза болды.
Royal Navy submarine sunk in Portland Harbour by explosion of a faulty torpedo
HMS Sidon – 1944 жылдың қыркүйек айында суға түскен, Cammell Laird & Co Limited, Birkenhead компаниясы салып, 1840 жылы Сидон қаласына жасалған теңіз шабуылының құрметіне аталған, S класының үшінші тобына жататын Корольдік әскери-теңіз флотының суасты қайығы. Бұзылған торпеданың жарылысы Портленд портында оны батырып, 13 адамның өмірін алып кетті.
HMS Sidon was a submarine of the Royal Navy, launched in September 1944, one of the third group of S class built by Cammell Laird & Co Limited, Birkenhead, named after the naval bombardment of Sidon in 1840. An explosion caused by a faulty torpedo sank her in Portland Harbour with the loss of 13 lives.
Апат
1953 жылы ол Елизавета II патшайымның тәж киюіне арналған флот парадына қатысты. 1955 жылдың 16 маусымы күні таңертең «Сидон» Портленд портындағы базалық кемеге іргелесіп тоқтады. Сынақ жүргізу үшін кемеге екі «Марк 12» жоғары сынақ пероксидімен жұмыс істейтін торпедасы, «Fancy» кодовый атымен, тиелді. Кемеде 56 офицер мен экипаж мүшесі болды. 08:25-те «Fancy» торпедаларының бірінде (бірақ жарылғыш бөлігі емес) жарылыс болды, ол тиелген үшінші торпеда түтігін жарып, ең алдыңғы екі герметикалық бөлімшені бұзды. Жарылыспен бірге от, уытты газдар мен түтін пайда болды. Алдыңғы бөлімдердегі 12 адам дереу қаза тауып, тағы жеті адам ауыр жарақат алды. Су асты кемесі мұртымен батып, оң жаққа қарай еңкейді, ал кеме командирі, лейтенант-коммандер Верри, машина бөлімінен және авариялық люктерден эвакуациялауға бұйрық берді. «Мейдстоуннан» келген құтқару тобының арқасында, дереу қаза болмағандардың барлығы қашып үлкерді, бірақ «Мейдстоунның» медициналық қызметкері, уақытша хирург лейтенант Чарльз Эрик Родс қаза тапты. Ол құтқару тобымен бірге кемеге өтіп, бірнеше аман қалғандарға көмектесіп, оқытылмағандықтан қолданған ДСЭА жиынтығынан уланып қайтыс болды. Сағат 08:50 шамасында «Сидон» портың түбіне батып кетті. 1955 жылдың 1 қарашасында Родс өзгелерді құтқару үшін өмірін қауіпке тіккені үшін Альберт медалімен марапатталды. Бір аптадан кейін кеме апатынан көтеріліп, Чесил жағалауындағы тік жарға сүйретілді. 13 қаза тапқанның денелері алынып, Портленд Корольдік теңіз бейітінде, портқа қарап тұрып, толық салтанатпен жерленді. Тергеу комиссиясы «Сидон» кемесіндегілерді кеме жоғалғаны үшін кінәлі деп таба алмады. Апаттың тікелей себебі «Fancy» торпедасының жұмыс істемеуі болды деп анықталды. Таңертеңгі сынаққа дайындалып жатқан торпеда «қыздырылып» кеткен – оның қозғалтқышы су асты кемесінің ішінде болғанда жылдамдығы артып, отын жүйесінде өте жоғары қысым тудырған. «Fancy» торпедасы тотықтырғыш ретінде жоғары сынақ пероксидін (HTP) пайдаланған. Тотықтырғыш құбыры жарылғанда, HTP торпеданың ішіндегі мыс бөлшектеріне шашырап, оттегі мен буға айналды. Торпеданың жарылғыш бөлігі жарылмады, бірақ оның корпусы күшпен жарылып, торпеда түтігін бұзды және кемені жойған су ағынына себеп болды. Торпеда бағдарламасы тоқтатылып, 1959 жылға дейін торпедалар қолданыстан шығарылды. «Сидонды» қайтадан суға көтеріп, кейіннен 14 маусымда 1957 жылы Дорсеттегі Чикерлл жағалауынан ASDIC нысанасы ретінде батырды. «Сидон» апатының 50 жылдығына орай, 2005 жылдың 16 маусымында Субмаринерлер қауымдастығының Дорсет филиалы қаза тапқандарға ескерткіш тас орнатты. Ол Портленд қаласында Портленд Хайтс қонақ үйінің қарама-қарсысында орналасқан Портленд Кенотафына іргелес тұр. Апатта қаза тапқандардың аман қалғандары мен туыстары салтанатқа қатысты. «Сидонның» апатын «Deepquest Sub Sea» компаниясы 2000 жылы Қорғаныс министрлігінен сатып алған. 2002 жылы компания кемені көтеру ниетінде екенін мәлімдеді. 2021 жылға дейін бұл орындалмады.
In 1953 she took part in the Fleet Review to celebrate the Coronation of Queen Elizabeth II. On the morning of 16 June 1955, Sidon was moored alongside the depot ship in Portland Harbour. Two Mark 12 high test peroxide powered torpedoes, code named "Fancy", had been loaded aboard for testing. Fifty six officers and crewmen were aboard. At 08:25, an explosion in one of the "Fancy" torpedoes (but not the warhead) burst the number three torpedo tube into which it had been loaded and ruptured the two forward most watertight bulkheads. Fire, toxic gases, and smoke accompanied the blast. Twelve men in the forward compartments died instantly and seven others were seriously injured. The submarine started to settle by the bow with a list to starboard, and her commanding officer, Lieutenant Commander Verry, ordered the submarine evacuated from the engine room and aft escape hatches. Thanks to a rescue party from Maidstone, everyone not immediately killed escaped, except Maidstones medical officer, Temporary Surgeon Lieutenant Charles Eric Rhodes. He had gone aboard with the rescue party, assisted several survivors, and suffocated because he was using a DSEA set that he had not been trained to use. At about 08:50 Sidon sank to the bottom of the harbour. On 1 November 1955 Rhodes was posthumously awarded the Albert Medal for putting his life in danger to save others. One week later the wreck was raised and towed into a causeway on Chesil Beach. The bodies of the 13 casualties were removed and buried with full honours in the Portland Royal Naval Cemetery overlooking the harbour. A court of inquiry cleared anyone aboard Sidon for the loss of the boat. The direct cause of the accident was determined to have been malfunctioning of the "Fancy" torpedo. A torpedo being readied for the morning test shot had begun a "hot run" its engine had started while it was still inside the submarine and was over speeding, creating very high pressures in its fuel system. The "Fancy" torpedo used high test peroxide (HTP) as an oxidizer. When an oxidizer line burst, HTP sprayed onto the copper fittings inside the torpedo, decomposing into oxygen and steam. The torpedo's warhead did not detonate, but its hull burst violently, rupturing the torpedo tube and causing the flooding that destroyed the boat. The torpedo programme was terminated and the torpedoes taken out of use by 1959. Sidon was refloated, then sunk to act as an ASDIC target on 14 June 1957 at , off the coast of Chickerell in Dorset. On the 50th anniversary of the Sidon accident, 16 June 2005, the Dorset Branch of the Submariners Association erected a Memorial Stone to those who died. This is situated adjacent to the Portland Cenotaph at Portland, opposite the Portland Heights Hotel. A number of survivors and relatives of those who died in the accident attended the ceremony. Sidons wreck was purchased from the Ministry of Defence by the company Deepquest Sub Sea in 2000. In 2002 the company announced that it intended to raise the wreck. This had not occurred as of 2021.