Кіріспе

Француз жазушысы және феминист (1828–1894)

Мария Дераймс (17 тамыз 1828 – 6 ақпан 1894) – француздық автор, масон және әйелдер құқығы үшін күресте маңызды рөл атқарған пионер.

Өмірбаян

Парижде туған Мария Дераисмес қаланың солтүстік-батыс шетіндегі Понтуазда өсті. Ол жақсы жағдайлы орта таптық отбасынан шыққан, жақсы білім алған және әдеби ортада тәрбиеленген. Ол бірнеше әдеби туынды жазды және көп ұзамай өте қабілетті коммуникатор ретінде танылды. Ол әйелдер құқығын қорғау қозғалысына белсенді қатысты. 1866 жылы Андре Леоның үйінде "Әйелдер құқығын қорғау қоғамы" деп аталатын феминистік топ жинала бастады. Оның құрамына Пауль Минк, Луиза Мишель, Элиска Винсент, Эли Реклус және оның әйелі Ноэми, мадам Жюль Симон және Каролина де Барроу кірді. Мария Дераисмес оларға қосылуға көндірілді. Пікірлердің алуан түрлілігіне байланысты, топ қыздардың білімін жақсарту мәселесіне назар аударуға шешім қабылдады. 1870 жылы Дераисмес Леон Ришермен бірге "L'Association pour le droit des femmes" ұйымын құрды. Ол Ришердің "Le Droit des femmes" газетін қаржыландыруға көмектесті. Наполеон III-нің құлауынан кейін Дераисмес үшінші республикада феминизмнің сақталуы үшін және сол кезде пайда болған жаңа еркек билік иелерімен ығыстырылмауы үшін жаңа саясатқа көшкені жөн екенін түсінді. Дераисместің жұмысы Ұлыбританияда танымал болды және ол 1882 жылы Парижде кездескен американдық белсенді Элизабет Кэди Стэнтонға ықпал етті. Мария Дераисмес 1882 жылдың 14 қаңтарында масондыққа қабылданды, сол кезде әйелдердің осы бауырластыққа қабылдануы сирек болатын. Ол Париждің батысындағы шағын ауыл Пектегі "Les Libres Penseurs" ложасына қосылды. Бір жылдан кейін ол Жорж Мартинмен бірге ерлер мен әйелдердің мүше болуына рұқсат беретін масондық ложаны ұйымдастырды. Осыдан "Le Droit Humain" символдық шотландтық "Grande Loge" пайда болды, ол "Le Droit Humain" халықаралық масондық орденіне айналды. Хьюбертин Оклер сияқты басқа суфражистердің қолдауымен Дераисмес әйелдердің саяси құқықтарын қорғау үшін күш салды. Ол 1885 жылғы сайлауда символдық кандидат ретінде өтті. 1894 жылы қайтыс болғаннан кейін Дераисмес Монмартр зиратына жерленді. Оның толық шығармалары 1895 жылы жарық көрді. Оның еңбектері туралы көптеген ақпараттарды Париждегі Маргарита Дюран кітапханасынан табуға болады. Оның құрметіне Париждегі бір көше оның атымен аталды. Сонымен қатар, 17-ші округтегі Эпинетт алаңындағы шағын саябақта оның ескерткіші орнатылды. Сент-Назаирдегі қала алаңы да оның құрметіне аталды.

Қазіргі заманғы басылымдар

Адамзатқа арналған еңбектер, Мария Дераймс мақалалары мен конференциялары, Иветта Рудидің кіріспесі, «Абиль мен Кастор» баспасы, Ангулем, 2008. Балалар құқықтары: Мария Дераймс конференциясы, Лион, «Марио Мелла» баспасы, 1999 жыл. Әйелдер не қалайды, 1869 жылдан 1894 жылға дейінгі мақалалар мен сөздері, «Сирос» баспасы, 1980 жыл.