Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ыстық күлді немесе тастардың үстінен жүру
Practice of walking over hot embers or stones
Отпен жүру – бос аяқпен ыстық күлдің немесе тастардың төсенішімен жүру. Бұл практиканы әлемнің көптеген аймақтарындағы көптеген халықтар мен мәдениеттер қолданған, ал ең ерте белгілі деректер шамамен б.з.д. 1200 жылға, Темір ғасырындағы Үндістанға дейін жетеді. Ол көбінесе өмірге қадам басу рәсімі ретінде, күш-қуат пен батылдықты сынау ретінде, ал дінде – сенімді сынау үшін қолданылады. Қазіргі физика бұл құбылысты түсіндіріп, аяқтың ыстық бетке күйіп кетпеу үшін жеткілікті уақытқа тимейтінін және күлдің нашар жылу өткізгіш екенін анықтады.
Firewalking is the act of walking barefoot over a bed of hot embers or stones. It has been practiced by many people and cultures in many parts of the world, with the earliest known reference dating from Iron Age India c. 1200 BCE. It is often used as a rite of passage, as a test of strength and courage, and in religion as a test of faith. Modern physics has explained the phenomenon, concluding that the foot does not touch the hot surface long enough to burn and that embers are poor conductors of heat.
Тұрақтылық және функциялары
Әлеуметтік теориялықтар ұзақ жылдар бойы күшті эмоционалдық оятуды тудыратын жаппай шаралар, мысалы, отпен жүру, осылай жалғасып келеді, себебі олар әлеуметтік байланыс, команда құру сияқты негізгі әлеуметтендіру функцияларын атқарады. Эмиль Дюркгейм бұл құбылысты ұжымдық құмарлық туралы теориялық тұжырымдамамен түсіндірді, онда ұжымдық ояну бірлестік және бірігу сезімін тудырады. Испанияның Сан-Педро-Манрике ауылында өткен отпен жүру рәсімі кезінде жүргізілген ғылыми зерттеу, отпен жүруге қатысушылар мен оны бақылаған көрермендердің жүрек соғуының синхронды ырғақтарын көрсетті. Маңыздысы, синхрондық деңгейі әлеуметтік жақындыққа да байланысты екені анықталды. Бұл зерттеулер эмоционалдық күйлердің үйлесуі арқылы ұжымдық діни рәсімдердің физиологиялық негізі бар екенін көрсетеді, бұл топтық динамиканы нығайтады және қатысушылардың арасында ортақ идентичностьті қалыптастырады.
Social theorists have long argued that the performance of intensely arousing collective events such as firewalking persists because it serves some basic socialising function, such as social cohesion, team building, and so on. Émile Durkheim attributed this effect to the theorized notion of collective effervescence, whereby collective arousal results in a feeling of togetherness and assimilation. A scientific study conducted during a fire walking ritual at the village of San Pedro Manrique, Spain, showed synchronized heart rate rhythms between performers of the firewalk and non performing spectators. Notably, levels of synchronicity also depended on social proximity. This research suggests that there is a physiological foundation for collective religious rituals, through the alignment of emotional states, which strengthens group dynamics and forges a common identity amongst participants.
Физика
Термодинамиканың екінші заңына сәйкес, әртүрлі температурадағы екі дене кездескенде, жоғары температурадағы дене салқындап, төмен температурадағы дене қызып, олар бір-бірінен алыстағанша немесе аралық температураға жеткенше өзгеріс болады. Бұл температураның мәні және оған жету жылдамдығы екі дененің термодинамикалық қасиеттеріне байланысты. Маңызды қасиеттер – температура, тығыздық, меншікті жылу сыйымдылығы және жылу өткізгіштігі. Жылу өткізгіштігінің, тығыздықтың және меншікті жылу сыйымдылығының көбейтіндісінің квадрат түбірі жылулық эффузивтілік деп аталады және дененің белгілі бір температурадағы бетінен белгілі бір уақыт ішінде бірлік ауданға сіңіретін немесе бөліп шығаратын жылу энергиясының мөлшерін анықтайды. Салқын дене сіңірген жылу мөлшері, ыстық дене берген жылу мөлшерімен тең болуы керек болғандықтан, бет температурасы жылулық эффузивтілігі жоғары дене температурасына жақын болуы тиіс. Бұл жағдайда қарастырылып отырған денелер – адам аяқтары (көбінесе судан тұрады) және қызып жатқан көмір. Осы қасиеттеріне байланысты, Джонстаундағы Питтсбург университетінің физика профессоры Дэвид Уилли отпен жүруді қарапайым физика заңдарымен түсіндіруге болатынын, ол құбылыстың табиғаттан тыс немесе паранормальды емес екенін айтады. Уиллидің сөзіне қарағанда, көптеген отпен жүрулер шамамен көмірмен жүргізіледі, бірақ ол бір рет көмірмен жүрген адамды тіркеген.
Per the second law of thermodynamics, when two bodies of different temperatures meet, the hotter body will cool off, and the cooler body will heat up, until they are separated or until they meet at a temperature in between. What that temperature is, and how quickly it is reached, depends on the thermodynamic properties of the two bodies. The important properties are temperature, density, specific heat capacity, and thermal conductivity. The square root of the product of thermal conductivity, density, and specific heat capacity is called thermal effusivity, and determines how much heat energy the body absorbs or releases in a certain amount of time per unit area when its surface is at a certain temperature. Since the heat taken in by the cooler body must be the same as the heat given by the hotter one, the surface temperature must lie closer to the temperature of the body with the greater thermal effusivity. The bodies in question here are human feet (which mainly consist of water) and burning coals. Due to these properties, David Willey, professor of physics at the University of Pittsburgh at Johnstown, points out that firewalking is explainable in terms of basic physics and is neither supernatural nor paranormal. Willey notes that most fire walks occur on coals that measure about , but he once recorded someone walking on coals.
Жанып кетудің алдын алатын факторлар
Судың ерекше жылу сыйымдылығы өте жоғары (4.184 Дж г-1 К-1), ал қордың (күлдің) ерекше жылу сыйымдылығы өте төмен. Сондықтан, аяқтың температурасы қордың температурасынан аз өзгереді. Судың жылу өткізгіштігі жоғары, және аяқтағы қарқынды қан ағыны осы жылуды алып, таратып жатады. Ал қордың жылу өткізгіштігі нашар болғандықтан, ыстық сезім тек аяққа жақын орналасқан қордың бөліктерінде ғана болады. Қор суығанда, оның температурасы тұтану температурасынан төмендейді, соның салдарынан жана бастамайды және жаңа жылу пайда болмайды. Отпен жүрушілер қордың үстінде ұзақ тұрмайды, үздіксіз қозғалыста болады.
Water has a very high specific heat capacity (4.184 J g−1 K−1), whereas embers have a very low one. Therefore, the foot's temperature tends to change less than the coal's. Water also has a high thermal conductivity, and on top of that, the rich blood flow in the foot will carry away the heat and spread it. On the other hand, embers have a poor thermal conductivity, so the hotter body consists only of the parts of the embers which are close to the foot. When the embers cool down, their temperature sinks below the flash point, so they stop burning, and no new heat is generated. Firewalkers do not spend very much time on the embers, and they keep moving.
Өртпен жүру қаупі
Адамдар отта тым ұзақ тұрғанда аяқтарын күйдіріп алады, себебі оттың қалдықтарының жылу өткізгіштігі жетіп, оларға әсер ете бастайды. Оттың үстінен жүгіргенде күйіп қалу ықтималдығы жоғарырақ, өйткені жүгіру аяқты оттың ішіне тереңірек енгізеді, нәтижесінде аяқтың үстіңгі жағы күйіп кетеді. Оттың ішіндегі бөтен заттар күйікке себеп болуы мүмкін. Металл ерекше қауіпті, себебі оның жылу өткізгіштігі жоғары. Жақсы жанбаған оттың қалдықтары аяқты тезірек күйдіруі мүмкін. Оттың қалдықтарында су болады, ол олардың жылу сыйымдылығын және жылу өткізгіштігін арттырады. Отқа қарсы жүріс басталғанда судың бұғысы бітіп, толығымен булануы керек. Ылғалды аяқтарға оттың қалдықтары жабысып, олардың әсер ету уақытын ұзартуы мүмкін. Қалыптасқан миф бойынша, қауіпсіз отқа қарсы жүріс үшін сыртқы күштің көмегі, мызғымас сенім немесе адамның "ойдың материядан үстемдігі" қабілеті қажет. 20-шы ғасырдан бері бұл практика көбінесе корпоративтік және команда құру семинарларында, сондай-ақ өзін-өзі жетілдіру семинарларында сенімділікті арттыру үшін қолданылады.
People have burned their feet when they remained in the fire for too long, enabling the thermal conductivity of the embers to catch up. One is more likely to be burned when running through the embers since running pushes one's feet deeper into the embers, resulting in the top of the feet being burnt. Foreign objects in the embers may result in burns. Metal is especially dangerous since it has a high thermal conductivity. Embers which have not burned long enough can burn feet more quickly. Embers contain water, which increases their heat capacity as well as their thermal conductivity. The water must be evaporated already when the firewalk starts. Wet feet can cause embers to cling to them, increasing the exposure time. A myth that persists is that safe firewalking requires the aid of a supernatural force, strong faith, or on an individual's ability to focus on "mind over matter". Since the 20th century, this practice is often used in corporate and team building seminars and self help workshops as a confidence building exercise.