Кіріспе

Париж мұражайы, негізінен француз мүсіншісі Огюст Роденнің шығармаларына арналған. Филадельфиядағы мұражай. Париждегі Роден мұражайы – 1919 жылы ашылған, негізінен француз мүсіншісі Огюст Роденнің шығармаларына арналған өнер мұражайы. Оның екі орны бар: Париждің орталық бөлігіндегі Бирон қонақ үйі және оның айналасындағы жерлер, сондай-ақ Париждің сыртында, Медондағы Роденнің ескі үйі – Вилла де Бриллантс, О-де-Сен. Жинаққа 6600 мүсін, 8000 сурет, 8000 ескі фотосурет және 7000 өнер бұйымдары кіреді. Мұражайға жылына 700 000 адам келеді. Вилла де Бриллантста тұрып жатқан кезінде Роден 1908 жылдан бастап Бирон қонақ үйін өзінің шеберханасы ретінде пайдаланды, кейіннен өзінің барлық мүсіндер жинағын – Винсент ван Гог, Клод Моне және Пьер Огюст Ренуардың суреттерімен бірге – француз мемлекетіне оның шығармаларына арналған музейге айналдыру шартымен сыйлады. Роден мұражайында Роденнің маңызды туындыларының көпшілігі, соның ішінде «Ойлаушы», «Құс» және «Тозақ қақпалары» бар. Оның көптеген мүсіндері мұражайдың кең бағында қойылған. Мұражайда Камиль Клоделдің шығармаларына арналған бөлме және «Жетілген шақ» мүсінінің екі көшірмесінің бірі бар. Мұражай ғимаратының айналасындағы бақтарда табиғи ортада орналасқан көптеген әйгілі мүсіндер бар. Мұражай ғимаратының артында шағын көл және қарапайым мейрамхана орналасқан. Сонымен қатар, жақын маңдағы Варенне метро аялдамасында Роденнің кейбір мүсіндері қойылған. Ғимаратқа метро (13 желі), RER (C желісі: Инвалидтер) және автобус (69, 82, 87, 92) қатынайды.

Мүсіндер

Роденнің мүсіндері – өзінің заманының қағидаларын бұзуды таңдаған суретшінің туындылары. Оның жастық шағындағы туындыларының ішінде "Бұзылған мұрынды адам" замандас эстетикалық нормалардан өзгеше, ал "Қола дәуірі" сол кездегі дене бітімін бейнелеу тәсілдерін қабылдамайды. "Ойлаушы" немесе "Адам мен Хауа" мүсіндеріндегі жалаңаш бейнелердің табиғилығы Роденнің туындыларын мәңгілік етеді. Суретші сондай-ақ кейбір жұмыстарының монументалдығымен де ерекшеленеді: Бальзак, Кале тұрғындары немесе әсерлі, аяқталмаған "Тозақ есіктері", онда Роденнің маңызды туындыларын бейнелейтін көптеген элементтер бар (Ойлаушы, Уголино, Ыстық аққан екі жандар немесе Үш көлеңке).

Сұлбалар

Роден мұражайының графикалық коллекциясында шамамен 7000 сурет сақталған. Олар әртүрлі стильдер мен дәуірлермен байланысты: пейзаждарды зерделеу, Данте немесе Бодлерден шабыттанған фантастикалық туындылар, көптеген эротикалық бейнелер және тіпті портреттер.

Фотография

Роден мұражайы 25 000 фотосуреттен тұратын маңызды коллекцияны сақтайды. Олардың 7 000-ы Роденнің өзі жинаған. Шындығында, суретші осы ғылым мен өнерге зор қызығушылық танытқан және Эжен Друэ, Жак Эрнест Буллоз, Адольф Браун сияқты көптеген фотографтармен ынтымақтастық еткен. Суреттердің тақырыптары мен мотивтері әртүрлі, Роденнің жеке альбомдары оның қызығушылықтары мен көркемдік бастауларын көрсетеді, ал портреттер мен газеттік фотосуреттер оның еңбектері мен өмірін бейнелейді. Ең бастысы, бұл фотосуреттер 1877 жылдан 1917 жылы қайтыс болғанға дейін Роденнің студиясында не болғанын білуге үлкен көмек береді.

Камилла Клодель бөлмесі

Камилла Клодель бөлмесінде Клодельдің 1913 жылғы "Ересек шақ" (1898), "Толқын" (1897), "Вальс", "Сакунтала" (1905) және 1892 жылғы "Роден бюсті" (1888–89) сияқты туындылары қойылған. Клодель – Роденнің шәкірті және үлгісі болған, кейін оның әріптесі, жақын адамы және сүйіктісіне айналды. Олар 1884 жылдан 1890-жылдардың басына дейін бірге жұмыс істеді және 1899 жылға дейін тығыз байланыста болды.

Роден коллекционер ретінде

Өмірінің соңғы жиырма жылында, Меудонда тұрып, Роден ежелгі Мысыр, Грекия және Рим өнерінің, содан кейін Қиыр Шығыс өнерінің туындыларын жинады. Жинағы кеңейген сайын, әртүрлі туындылар студиясы мен үйін толтырып, ежелгі мүсіндердің қалыптарын ығыстырды. Роденнің даңқы арта түскенде, алған тапсырыстары коллекциясын толықтыруға мүмкіндік берді, 1917 жылы ол 6000-нан астам туындыға ие болды. Бұған қоса, Роденнің достары және талғамдары оны натуралистердің (Теодул Рибо, Альфред Ролл) және символистердің (Евгений Карьер, Шарль Котте) туындыларымен қоршауға итерді. Суретші достарымен жасаған алмасулар арқасында Роден Жюль Далу, Александр Фальгиер және Жан-Поль Лоранның өнер туындыларын алды. Ол сондай-ақ маңызды сатып алулар жасады: Ван Гогтың үш картинасын (соның ішінде Пьер Тангуй, 1887 жылдың соңы), Ренуардың «Күн сәулесіндегі әйел» және Монедің «Белль-Иль» картиналарын.

Қазіргі заманғы өнер көрмелері

Соңғы уақытта қазіргі заманғы өнер көрмелері де ұйымдастырылуда, бұл 1949 жылға дейін, Музей Роденде алғашқы «Жас мүсіншілер салоны» өткен кезде де осылай болған. Музейде Энтони Каро, Эжен Додин, Этьен Боссу сияқты суретшілер өнер туындыларын көрсеткен. Билл Виола, Адель Абдесемед және Мирча Кантор «Музейлер түні» аясында паркте бейнероликтер көрсетуге шақырылды. 2010 жылы бельгиялық суретші Вим Дельвойдің туындылары, сондай-ақ Вито Акончи, Санья Ивекович, Марина Абрамович және Мона Хатум сияқты суретшілердің бейне-перформанстары көрсетілді. 2010 жылдың қазанынан 2011 жылдың ақпанына дейін Генри Мурдың студиясына және оның кішкентай мүсіндеріне арналған көрме жұмыс істеді.

Бирон қонақ үйі, Париж

1919 жылғы 4 тамызда жұртшылыққа алғаш рет есігін ашқан Роден мұражайы бұрын Пейренк де Морас сарайы деп аталған, классикалық архитектураның стилінде салынған және рокайльмен әшекейленген үйde орналасқан. Ол 1727 және 1732 жылдар аралығында Варенне көшесінде салынды. 1788 жылдан бастап сарайда бірнеше иелер мен жалдаушылар болды. 1820 жылы Шарост герцогинясы бүкіл мүлікті Исаның қасиетті жүрегінің қоғамына жататын үш қарындасқа сатты. Қыздарға арналған пансион ашылды және әшекейлеу заттары жайлап сатылды. 1820 мен 1904 жылдар аралығында осы жерге бірнеше ғимарат салынды, оның ішінде архитектор Жан Жюст Густав Лиш жобалаған және 1876 жылы аяқталған капелла ерекше көзге түсті. 1904 жылы шіркеу мен мемлекеттің бөлінуіне байланысты «діни ордендер» заңына сәйкес қоғам таратылды, бұл заң діни ордендерге оқытуға тыйым салды. Қарындастар үйден шығарылып, мүлік сатылымға қойылды. Сатып алушы күтіп тұрған кезде, ғимаратты жалға алуға рұқсат берілді; олардың арасында Жан Кокто, Анри Матисс, Изадора Дункан және Райнер Мария Рилке болды, оның болашақ әйелі Клара Вестхофф сарайда тұрып, Роденге алғаш рет осы мүлік туралы айтты. 1908 жылы мүсінші төменгі қабаттағы төрт бөлмені студиясы ретінде пайдалану үшін жалдады. 1911 жылдан бастап ол бүкіл ғимаратты иеленді. 1911 жылы француз мемлекеті Бирон сарайын сатып алуға келісім берген соң, Роден олармен келіссөздер жүргізе бастады. Суретші барлық туындыларын, суреттерін және ежелгі заттар коллекциясын Франция мемлекетіне сыйға тартуға ниетті екенін ресми түрде жариялады, егер мемлекет осы коллекциялардың барлығын Бирон сарайында сақтап, оны Роден мұражайына айналдырса, ал ол өмірінің соңына дейін онда тұру құқығына ие болады деген шартпен. 1916 жылы Франция Парламенті мемлекетке сыйлықтарды қабылдауға рұқсат беретін заң қабылдады және сарай мен оның бағын мұражайға бөлді. Леонс Бенедит мүсіншінің өсиетін орындаушы болып тағайындалды: оның міндеттері Роденнің көркем мұрасын басқару және болашақ мұражайды ұйымдастыруды қадағалау болды. 1926 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелген Бирон сарайы мен оның аумағы мұражай ретіндегі рөлін нығайту үшін негізгі жөндеу және қалпына келтіру жұмыстарынан өтті. Соңғы жоба 2012 жылы басталған және Роденнің 175 жылдығына дейін, 2015 жылдың 12 қарашасында аяқталған қалпына келтіру жұмыстары болды. Жөндеуге 16 миллион евро (17,4 миллион доллар) жұмсалды, және Францияның Мәдениет министрі Флёр Пеллерин оны «адамгершілік борыш» деп атады.

Мёдондағы Роден мұражайы

1895 жылдың 19 желтоқсанында Роден Медон төбелерінде салынған, Льюи XIII стиліндегі кірпіш және тастан тұрғызылған "La Villa des Brillants" деп аталатын үйді сатып алды. 1900 жылы Роденнің бұл үйінде мүсіншінің көмекшілері, жұмысшылар мен қорытушыларды қоса алғанда, шамамен 50 адам жұмыс істеді. Ол күнделікті Париж студиясына баруын жалғастырғанмен, оның негізгі шығармашылық еңбегі Медон қаласында жасалды. Ұзақ уақыт өткен соң, бұл орын Франциядан және шетелден келген достары мен жанкүйерлері үшін тарту орталығына айналды. Роден мен оның әйелі Роза Берет осы Медон қаласында жерленген. Роденнің қайтыс болғаннан кейін вилла мен студия аптасына үш күн ашық болатын мұражайға айналды. Келушілер студияның атмосферасын және Роденнің өмір сүрген және жұмыс істеген жерін көре алады. 1948 жылы ашылған мұражайда Роденнің монументалды туындыларының қалыптары, мысалы, Кале азаматтары мен Тозақ есіктері сияқты көптеген гипстен жасалған мүсіндерді тамашалауға болады, олар шығармашылық процестің әртүрлі кезеңдерін білуге мүмкіндік береді.