Кіріспе

Герпангина, сонымен қатар ауыз көпіршіктері деп те аталады, коксаки вирустарынан туындайтын ауыр ауыз инфекциясы. Әдетте, герпангина коксаки вирусы А-ның белгілі бір түрінен (соның ішінде "герпангина вирусы" термині коксаки вирусы А түрін білдіреді) пайда болады, бірақ оны коксаки вирусы В немесе эховирустар да қоздыруы мүмкін. Герпангинаның көптеген жағдайлары жаз айларында, көбінесе балаларға әсер етеді. Дегенмен, кейде жасөспірімдер мен ересектерде де кездеседі. Алғаш рет 1920 жылы сипатталған.

Белгілері мен симптомдары

Белгілері: кенеттен қызба, тамақ ауыру, бас ауру, тәбет жоғалту және көбінесе мойын ауру. Симптомдар пайда болғаннан кейін екі күн ішінде орта есеппен төрт-бес (бірақ кейде жиырмаға дейін) 1–2 мм диаметріндегі сұрғылт түйіршіктер пайда болып, қызыл шеңбермен қоршалған көпіршіктерге айналады. Келесі 24 сағатта бұл көпіршіктер 5 мм-ден аспайтын беткей жараларға айналып, бір-жеті күнде жазылады. Бұл зақымданулар көбінесе тонзилла тірекшелерінде (тонзиллаларға жақын), сондай-ақ жұмсақ таңдайда, тонзиллаларда, тілшеде немесе тілде пайда болады. Ауыздың артқы бөлігінде, әсіресе жұмсақ таңдай мен тонзилла тірекшелерінде аз ғана зақымданулар (әдетте екі-алты) пайда болады. Зақымданулар бастапқыда қызыл дақтардан көпіршіктерге, содан кейін 2–4 мм өлшемдегі ойық жараларға дейін дамиды.

Диагностика

Диагноз клиникалық белгілер мен симптомдар негізінде қойылады, ал емдеу симптомдардың дискомфортын азайтуға бағытталған.

Емдеу

Емдеу көбінесе тек қолдаушы болып табылады, себебі ауру өзінен-өзі шектеліп, әдетте бір апта ішінде аяқталады.

Этимология

Бұл термин грек тіліндегі "herp" – "сырғанап, жылан тәрізді" және латын тіліндегі "angina" – "квинзи" сөзінен туындаған, сөзбе-сөз мағынасында "жұқпалы тонзиллит немесе жұқпалы тонзиллиттен туындаған жұтқыншақтың қабынуы немесе ісігі".