Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуэрто-Риконың мэрі Фелиса Ринкон де Готье (; сондай-ақ Донья Фела деп те аталады; 9 қаңтар 1897 – 16 қыркүйек 1994) – Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласының мэрі қызметін атқарған пуэрто-риколық саясаткер. Ол Америка құрлығындағы астана қаласының мэрі болып сайланған тұңғыш әйел болды.
Puerto Rican mayor
Felisa Rincón de Gautier (; also known as Doña Fela; January 9, 1897 – September 16, 1994) was a Puerto Rican politician who served as the mayor of the city of San Juan, Puerto Rico. She was the first woman to be elected as mayor of a capital city in the Americas.
Алғашқы жылдар
Ринкон де Готье 1897 жылдың 9 қаңтарында Пуэрто-Риконың Сейба қаласында дүниеге келді. Фелиса, Жозефина, Сесилия, Эсильда, Рамон, Рафаэль, Энрике және Рита – барлық бауырластардың ең үлкені ол болатын. Оның саяси көзқарасына әкесі, адвокат Энрике Ринкон Плумей, Ябукоаның бұрынғы мэрі отбасынан ұлтыққан. Анасы, мұғалім Рита Марреро Ривера, ол шамамен 11 жасқа келгенде қайтыс болды. Бірақ әкесі оған мүмкіндігінше жақсы білім беруге бекінді. Ол Фахардо, Хумакао және Сантурседе оқыды, бірақ мектепті бітірген жоқ. Жазда Сан-Лоренцо қаласындағы ағасына барып, дәріханада дәрі-дәрмек дайындауды үйреніп, фармацевт болды. Анасы қайтыс болғаннан кейін әкесі Мерседес Ахаға үйленді, ол оның жартылай бауыры Мануэлдің анасы еді. Фелиса үй шаруасын жүргізіп, кіші бауырларын және қарындастарын тәрбиеледі. ХХ ғасырдың басында "оралда әлеуметтік жәрдем болған жоқ; кедейлерге ақша, киім немесе тамақ беруге арналған әлеуметтік бөлім де болған жоқ (бірақ) ешбір жибаро екінші жибароның аштан өлуіне жол бермес еді. Ол осы ең маңызды шындықты үйренді. Жибаролар – дәстүрге толы халық еді, олардың ең асыл қасиеті – қонақжайлылық" (Рут Грубер, Фелиса Ринкон де Готье: Сан-Хуанның мэрі). Шебер тіккіш Фелиса Пуэрто-Рикода жұмыс орындарын құру үшін жергілікті киім фабрикасын ашуға ниеттенді. Қажетті дағдыларды меңгеру үшін Ұлы депрессия кезінде Нью-Йоркте екі жыл жұмыс істеді, туыстарымен, соның ішінде әпкесі Жозефинамен бірге тұрды. Сан-Хуанға оралғаннан кейін ол көтерме және бөлшек сауда бизнесімен айналысып, Ескі Сан-Хуандағы Форталеза көшесінде «Фелисаның стиль дүкенін» ашты. Ол сондай-ақ «Майлс де Флорес» атты гүл дүкенін басқарды. Өмірі бойы Рим-католик шіркеуімен тығыз байланыста болып, кедей Пуэрто-Риколықтардың тұрмыс деңгейін көтеруге күш салды.
Rincón de Gautier was born on January 9, 1897, in Ceiba, Puerto Rico. The oldest of all siblings (Felisa, Josefina, Cecilia, Esilda, Ramón, Rafael, Enrique and Rita), she was politically influenced by her father, attorney Enrique Rincón Plumey, family of an earlier Mayor of Yabucoa. Her mother, teacher Rita Marrero Rivera, died when she was around 11 years old. However, her father was determined to give her the best education possible. She went to school in Fajardo, Humacao and Santurce although she did not graduate from high school; in the summers she visited her uncle in San Lorenzo where she learned how to prepare medications pharmacy and became a pharmacist. After her mother died, her father married Mercedes Acha, the mother of her half brother Manuel. Felisa ran the household and raised her younger brothers and sisters. In the early 20th Century, "there was no welfare on the island; no social department to provide money or clothing or food for the poor (but) no jíbaro would let another jíbaro starve. This was the most important truth she learned. The jíbaros were a people steeped in tradition, the noblest of which was their hospitality" (Ruth Gruber, Felisa Rincon de Gautier: The Mayor of San Juan). An expert seamstress, Felisa set herself the goal of creating employment in Puerto Rico by launching a local clothing factory. In order to master necessary skills she worked for two years in New York City during the Great Depression, living with relatives, including her sister Josefina. Upon her return to San Juan, she entered the wholesale/retail business and opened Felisa's Style Shop on Calle Fortaleza in Old San Juan. She also managed a flower shop called Miles de Flores. Throughout her lifetime, she remained closely tied to the Roman Catholic Church as she directed her efforts to raising the standards of living for impoverished Puerto Ricans.
Әйелдер құқығын қорғаушы
Ринкон де Готье әйелдердің дауыс беру құқығын жақтаған және көптеген әйелдерді тіркелуге шақырған суфражистік қозғалыстың белсенді мүшесі болды. Әйелдерге дауыс беруге рұқсат беретін заң қабылданғанда, Ринкон де Готье ресми тіркелген бесінші әйел атанды. 1932 жылы ол Пуэрто-Риконың тәуелсіздігін қолдаған Пуэрто-Рико Либералдық партиясына қосылып, партия төрағасы Антонио Р. Барсело оны өкіл етіп тағайындады. Луис Муньос Мариңнің саяси ойларына ықпалданып, ол Либералдық партиядан шығып, 1938 жылы Пуэрто-Рико Халықтық Демократиялық партиясын құруға көмектесті.
Rincón de Gautier was a firm believer in the women's right to vote and was an active participant in the suffragist movement, motivating many women to register. When the law allowing women to vote was passed, Rincón de Gautier was the fifth woman to officially register. In 1932, she joined the Liberal Party of Puerto Rico, which believed in Puerto Rico's independence, and was named representative by the party's president Antonio R. Barceló. Motivated by the political ideas of Luis Muñoz Marín, she left the Liberal Party and in 1938 helped organize the Popular Democratic Party of Puerto Rico.
Неке және отбасы
1940 жылы Ринкон де Готье Пуэрто-Риконың Бас прокурорының көмекшісі және Халықтық демократиялық партияның Бас хатшысы болған Сан-Хуан заңгері Геннаро А. Готьеге үйленді. Ол сонымен қатар қоғамдық денсаулық сақтау жүйесін жаңартты және Сан-Хуан қаласында Медицина мектебінің ашылуын қамтамасыз етті. Ринкон Рикардо Алегриямен бірлесіп, Ескі Сан-Хуанның тарихи ескерткіштерін қалпына келтіріп, сақтап қалды және мыңдаған адамға баспана мен қажетті қызметтер ұсынды. 1951 жылы, Ұлы Суық соғыс кезеңінде, ол полковник Гилберто Хосе Марксуах басқаратын аралдағы алғашқы Азаматтық қорғаныс жүйесін құруға бұйрық берді. Ол жиі қала әкімшілігінің есігін ашып, қала тұрғындарының алаңдаушылықтарын тыңдады. 1959 жылы Сан-Хуан қаласы "All American City Award" сыйлығымен марапатталды.
In 1940, Rincón de Gautier married the San Juan lawyer Genaro A. Gautier, who served as the Assistant Attorney General of Puerto Rico and Secretary General of the Popular Democratic Party. She also renovated the public health system and was responsible for the establishment of the School of Medicine in San Juan. Rincón worked with Ricardo Alegría to restore and conserve the historical structures of Old San Juan and provided housing and basic services to thousands of people. In 1951, during the Cold War era, she ordered the establishment of the island's first Civil Defense system which was under the directorship of Colonel Gilberto José Marxuach. She often opened City Hall to the public and listened to concerns of the residents of the city. In 1959, San Juan was awarded the All American City Award.
Кейінгі жылдар
Ринкон 1946 жылдан 1968 жылға дейін 22 жыл бойы Сан-Хуан қаласының мэрі болды. Нью-Йорк қаласында Бронкстағы Felisa Rincón de Gautier құқық және мемлекеттік саясат институты мен Бруклиндегі (Нью-Йорк) PS 376 мемлекеттік мектебі оның құрметіне аталған. 2019 жылы Фелиса Ринкон де Готье MSNBC арнасында көрнекті американдық ретіндегі ерекше саяси және гуманитарлық еңбектерімен ерекшеленді. 2019 жылдың 14 наурызында Пуэрто-Рико өнер альянсы (PRAA) Фелиса Ринкон де Готьеге "Ең көрнекті әйел" сыйлығын табыс етті. Дона Фелиса Франция (Жоанна д'Арк медалі), Испания (Құрмет алтын медалі) және Эквадор (Құрмет алтын медалі) сияқты көптеген елдердің үкіметтерінен құрмет алды.
Rincón was mayor of San Juan for 22 years, from 1946 to 1968. In New York City, both the Felisa Rincón de Gautier Institute for Law & Public Policy in the Bronx and a public school (PS 376) in Brooklyn, New York, are named in her honor. In 2019, Felisa Rincón de Gautier was highlighted by MSNBC for her outstanding political and humanitarian accomplishments as a notable American. On March 14, 2019, The Puerto Rican Arts Alliance (PRAA) honored Felisa Rincón de Gautier with the Distinguished Woman award. Dona Felisa received recognition from multiple governments such as France (Medal of Joan of Arc), Spain (Gold Medal of Honor), and Ecuador (Gold Medal of Honor).