Кіріспе

Bartonella henselae бактериясының түрі, бұрын Rochalimæa henselae аталған, мысық сызаты ауруын (бартонеллез) қоздыратын бактерия. Bartonella henselae – Bartonella туысына жататын, әлемдегі ең көп таралған бактерия түрлерінің бірі. henselae деген атау 1953 жылы туған Диана Мари Хензельге арналған, ол Оклахома университетінің денсаулық сақтау ғылымдары орталығындағы клиникалық микробиология технологы болып жұмыс істеген және 1985 жылы Оклахома штатында болған індет кезінде инфекциялық агенттің көптеген штамдарын және үлгілерін жинаған. Бұл – қызыл қан жасушаларын таңдайтын міндетті емес ішкі жасушалық микроорганизм. Бір зерттеуде ол адамның жетілген қан жасушаларына енгені анықталды. Ол тримерлі автотранспортерлік адгезиндер арқылы жасушаға жабысып, инфекциялайды. АҚШ-та жыл сайын шамамен 20 000 жағдай диагностикаланады, олардың көп бөлігі 15 жасқа дейінгі балаларға шалдығады. Көбінесе ол кішкентай мысықтардың тырнауы немесе шағуы арқылы жұғады.

Диагностика

Бартонелла Хенсела – Грам-теріс таяқша тәрізді бактерия. Оны лизистік центрифугалау арқылы қанда өсіруге болады. Бактерияның болуын Вартин-Старри бояуымен немесе жұқтырған тіндерге жасалатын күміс бояу техникасы арқылы анықтауға болады. Бартонелланы анықтауға арналған панацельдік ПТР зерттеуі инвазивті емес, және диагноз қою үшін қан немесе биопсия қолданылады.

Симптомдары

Бартонелла Хензела инфекциясы микробқа ұшырағаннан кейін 10 күнге дейін көрініс беруі мүмкін. Симптомдар микроб енген жерде пайда болатын папуладан басталып, одан кейін лимфаденопатия, көбінесе қолтық лимфа түйінінде дамиды. Науқастардың жартысына ауырсыну, құлайғандық, іш ауруы және жалпы дұрыс болмау сезімі де ұғады. Бұл инфекциядан әдеттегі қызба, лимфаденопатия және жалпы әлсіздіктен өзге көптеген асқынулар туындауы мүмкін. Иммундық жүйесі әлсіз адамдар немесе басқа аурулары бар пациенттерде қосымша асқынулар қаупі артады. Кейбір жағдайларда бұрыннан жүрек қақпақшаларының ауруы болған балаларда кездескен, олар B. henselae инфекциясынан эндокардитке шалдыққан. Ал кейбір науқастарда гепатоспленомегалия, миалгия және артрит B. henselae әсерінен пайда болған.

Емдеу

B. henselae жұқтырған науқасқа нақты емдеу схемасы белгілі емес. Емдеу симптомдардың ауқымына байланысты болады. Көп жағдайда 4–6 апта ішінде өздігінен сауығып кетеді. Зертханалық сынақтарда аминогликозидтердің бактерицидтік әсері байқалды. Бактериостатикалық антибиотиктер жасуша ішіндегі Бартонеллаға жеңіл жетпейді, сондықтан олар ұсынылмайды. Иммундығы нашарлаған науқастарға көбінесе ауырсық басушы дәрілер тағайындалады. Егер лимфа түйіндері ауырса, микроабсцесстер пайда болуы мүмкін, барлық сұйықтықты шығару үшін абсцессті бірнеше жерден аспирациялау қажет. Созылмалы синус жолдарының қалыптасу қаупі болғандықтан, лимфа түйіндерін кесіп, дренаж жасауға болмайды. Азитромицин лимфа түйіндерінің ісінуіне, яғни лимфа аденопатияға қолданылуы мүмкін.