Кіріспе

Индонезиядағы саяси партия (1973–2003)

PDI-нің құрылуына негіз болған бірігу – Халық өкілдер кеңесіндегі (DPR) бес ұлттық және исламдық емес партиялардың «Демократиялық даму фракциясы» коалициясы болды. Бұл фракцияға Индонезия ұлттық партиясы (PNI), Индонезия тәуелсіздігін қолдаушылар лигасы (IPKI), Мурба партиясы (Partai Murba), Индонезия христиан партиясы (Parkindo) және Католик партиясы (Partai Katolik) кірді. 1973 жылдың 10 қаңтарында Сухартоның саяси партияларды азайту бағдарламасы аясында осы бес партия бірігіп, PDI құрды.

Фракциялар

PDI-нің бес партиясының ішіндегі ең ірісі, Сукарноның мұрагері саналған PNI, базасын Шығыс және Орталық Явада орнатып алды. ИПКИ, ескі тәртіпте ПКИ-ге қарсы күшті ұстаным білдірген, бұрынғы солшыл «Партай Мурбадан» өзгеше болды. Біріккен Даму партиясынан (БДП) одан да әртүрлі құрамға ие PDI, жалғыз ғана қағидасы – Панкасилаға берілгендігінен басқа ортақ идеологиялық байланысы болмады, фракцияларға бөлініп, жеке дау-жанжалдармен уланып құлдырады. Бұл фракциялық жікшілік 1977 жылғы Индонезия парламенттік сайлауында, PDI-дің тұңғыш рет қатысқан парламенттік сайлауында айқын көрінді. Партия біртұтас күш көрсетпеді де, 1977 жылғы сайлауда үшінші, соңғы орынды иеленді.

Мемлекеттік араласу

1977 жылғы заң шығарушы сайлауда Голкар мен ППП арасындағы қаһарлы саяси күрес орын алды. Үкімет PDI партиясы ретінде тиімді жұмыс істей алмай жатқандықтан, Индонезия қоғамы секулярлық бағытқа (Голкар) және ислами бағытқа (ППП) екіге бөлінетініне қатысты алаңдады. Осыған қарсылық ретінде үкімет PDI ісіне белсенді араласып, оны үшінші күш ретінде қалыптастыруға және қаупі бар екіполюстікке жол бермеуге шешім қабылдады. PDI партиясының жұмысын жалғастыру үшін үкімет тарапынан бірқатар шаралар қабылданды, соның ішінде Ішкі істер министрі PDI съездерін ұйымдастыруға тікелей қатысты. 1978 жылы марқұм президент Сукарноның мазарына күтім жасау және оны "Тәуелсіздік жариялаудың батыры" деп ресми мойындау сияқты PDI-ді қолдауға бағытталған күш-жігер жұмсалды. Сукарноны мойындау – бұл оның еңбектерін азайтпау және мүлдем назардан тыс қалдырмау саясатын ұстанған бұрынғы Жаңа тәртіп саясатынан кардиналды айырмашылықты білдірді.

Жаңа тәртіпте ЖІІ

1998 жылы Сухарто биліктен құлағанға дейін PDI Индонезиядағы ең кішкентай саяси партия еді. Науқан жүргізгенде Сукарноның ізбасарларын көрсетсе де, PDI заң шығарушы сайлауда әрқашан соңғы орында болды.

Мегавати Сукарнопутримен ажырым

1993 жылғы Ұлттық съезде Мегавати Сукарнопутри Сурьядидің орнына PDI төрағасы болып сайланды. Үкімет бұл шешімді мойындаудан бас тартып, өз кандидаттары Буди Харьононың сайлануын талап етті. Арнайы съезд шақырылды, үкімет Харьононың жеңісін күткенімен, Мегавати тағы да жеңіске жетті. ПДИ Ұлттық Ассамблеясы съездің нәтижелерін бекіткен соң, жеңіс нығайтылды. 1996 жылдың маусым айында үкімет әрекет етуге кірісті. Медан қаласында тағы бір Ұлттық съезд өтті, онда Мегавати шақырылмады және оған Мегаватиге қарсылар қатысты. Үкіметтің қолдауымен Сурьяди PDI төрағасы болып қайта сайланды. Мегавати бұл съездің нәтижелерін мойындаудан бас тартып, өзін PDI-нің заңды басшысы деп санай берді. Сурьяди Жакартадағы PDI штаб-пәтерін қайтарып алумен қауіптендірді. Бұл қауіп 1996 жылдың 27 шілдесі күні таңертең орындалды. Сол күні таңертең Сурьядидің жақтастары (үкіметтің қолдауымен деген күдік бар) PDI штаб-пәтерін шауып, Медан қаласындағы Ұлттық съезден бері орналасқан Мегаватидің жақтастарының қарсылығына тап болды. Қырқыс ұрыстан кейін Мегаватидің жақтастары штаб-пәтерді ұстап тұрды. Одан кейін тәртіпсіздіктер басталды, үкімет тарапынан қатаң шаралар қолданылды. Кейін үкімет тәртіпсіздіктерге Халықтық демократиялық партияны кінәлады. PDI екі топқа бөлінді: Мегавати тобы және Сурьяди тобы. 1997 жылғы Индонезия парламенттік сайлауында Мега және оның тобы PPP-ге дауыстарын берді, ал PDI дауыстардың 3% ғана жинап, сәтсіздікке ұшырады. 1998 жылдың қазан айында Сухартоның құлағаннан кейін Мегавати өзінің PDI фракциясын үкімет қолдаған фракциядан ажырату мақсатында Индонезияның Күрес демократиялық партиясын (PDI P) құруды жариялады.