Кіріспе
1949–1962 жылдардағы Океаниядағы Нидерландтың иелігі. Нидерланд Жаңа Гвинеясы немесе Нидерланд Жаңа Гвинеясы (Nederlands Nieuw Guinea) – Жаңа Гвинея аралының батыс жартысы. 1949 жылға дейін Нидерланд Шығыс Индиясының бір бөлігі болған, кейін 1949 жылдан 1962 жылға дейін Нидерланд Корольдігінің теңіз артындағы аумағына кірген. Оған қазіргі Индонезияның алты шығыс провинциясы кіреді: Орталық Папуа, Таулы Папуа, Папуа, Оңтүстік Папуа, Оңтүстік-Батыс Папуа және Батыс Папуа. Бұлар 2003 жылға дейін «Ириан Джая» деген атпен біртұтас провинция ретінде басқарылды және қазір елдің Папуа аймағын құрайды. Индонезия революциясы кезінде Нидерланд Индонезия Республикасының аумағын басып алу үшін «полициялық әрекеттерді» (politionele acties) жүргізді. Алайда, Нидерландтың қатал әдістері халықаралық қоғамның наразылығын тудырды. Халықаралық пікір Индонезия Республикасын қолдауға көшкен кезде Нидерланд 1949 жылы Нидерланд Жаңа Гвинеясын кең ауқымды Индонезиялық келісімдерден бөлу туралы келіссөздер жүргізді, ал даулы аумақтың тағдыры 1950 жылдың соңына дейін шешілетін болды. Бірақ, Нидерланд алдағы жылдары БҰҰ-да Нидерланд Жаңа Гвинеясының жергілікті халқы Индонезия халқынан өзге этникалық топты құрайтынын, демек, Индонезия мемлекетіне қосылмауы керек екенін сәтті дәлелдеді. Керісінше, Нидерланд Шығыс Индиясының мұрагері болған Индонезия Республикасы Нидерланд Жаңа Гвинеясын өзінің табиғи аумақтық шекарасының бір бөлігі деп мәлімдеді. Жаңа Гвинея дауы Индонезия тәуелсіздігінен кейін Нидерланд пен Индонезия арасындағы екіжақты қарым-қатынастың тез нашарлауына ықпал етті. 1961 жылы Нидерландтың Жаңа Гвинея Кеңесін құруға тырысуы салдарынан 1962 жылы дау төмен деңгейдегі қақтығысқа ұласты. «Влакке-Хек» оқиғасынан кейін Индонезия Нидерландқа қысым көрсету мақсатымен инфильтрация кампаниясын бастады. АҚШ-тың дипломатиялық қысымына, ішкі қолдаудың азаюына және Индонезияның аумаққа басып кіру туралы үнемі айтқан қауіп-қорқыныштарына тап болған Нидерланд 1962 жылдың тамызында даулы аумақтан бас тарды және «Бункер ұсынысын» қабылдады, бірақ аумақтың соңғы тағдырын анықтау үшін кейінірек референдум өткізу шартымен келісті. Аумақ уақытша БҰҰ басқаруында болды, содан кейін 1963 жылдың 1 мамырында Индонезияға берілді. 1969 жылы «Еркін таңдау актісі» деп аталатын плебисцит өтті, бірақ сайлаудың әділдігі күмәнді.
Dutch New Guinea or Netherlands New Guinea (Nederlands Nieuw Guinea, ) was the western half of the island of New Guinea that was a part of the Dutch East Indies until 1949, later an overseas territory of the Kingdom of the Netherlands from 1949 to 1962. It contained what are now Indonesia's six easternmost provinces, Central Papua, Highland Papua, Papua, South Papua, Southwest Papua, and West Papua, which were administered as a single province prior to 2003 under the name Irian Jaya, and now comprise the Papua region of the country. During the Indonesian Revolution, the Dutch launched politionele acties to capture territory from the Indonesian Republic. However, the harsh methods of the Dutch had drawn international disapproval. With international opinion shifting towards support of the Indonesian Republic, the Dutch managed in 1949 to negotiate for the separation of Dutch New Guinea from the broader Indonesian settlement, with the fate of the disputed territory to be decided by the close of 1950. However, the Dutch in coming years were able to argue successfully at the UN that the indigenous population of Dutch New Guinea represented a separate ethnic group from the people of Indonesia and thus should not be absorbed into the Indonesian state. In contrast, the Indonesian Republic, as successor state to the Netherlands East Indies, claimed Dutch New Guinea as part of its natural territorial bounds. The dispute over New Guinea was an important factor in the quick decline in bilateral relations between the Netherlands and Indonesia after Indonesian independence. The dispute escalated into low level conflict in 1962 following Dutch moves in 1961 to establish a New Guinea Council. Following the Vlakke Hoek incident, Indonesia launched a campaign of infiltrations designed to place pressure on the Dutch. Facing diplomatic pressure from the United States, fading domestic support and continual Indonesian threats to invade the territory, the Netherlands decided to relinquish control of the disputed territory in August 1962, agreeing to the Bunker Proposal on condition that a referendum to determine the final fate of the territory be conducted at a later date. The territory was administered by the UN temporarily before being transferred to Indonesia on 1 May 1963. A plebiscite, the Act of Free Choice, was eventually held in 1969, but the fairness of the election is disputed.
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезең
1898 жылға дейін папуалар оқшауланған, бәсекелестікке ұшыраған және тәуелсіз рулық және тайпалық ортада өмір сүрді. Бірақ 1898 жылы голландтар келіп, өздерінің билігін орнатты. Олардың 1848 жылы жасаған талабы Тернат сұлтандығының Папуаға талап етуіне, Тернатпен байланысты қарым-қатынас негізінде болды. Голландтар Папуаны алдымен екі бөлікке бөлді: Норд-Нью-Гвинея (Манокуари) және Вест-Зюйд-Нью-Гвинея (Факфак) бөлімдері, екеуі де Резиденция Тернатқа бағынышты контролерлер басқарды. Бөлімдерді жаңадан құрылған жердің ерекшелігіне байланысты, әдеттегі ассистент резидент емес, контролерлер басқарды. Колониялық үкімет екі бөлімнің шекарасы ретінде Танджунг Гуде Хоопты немесе Джамур Себаны (Ямурсба) белгіледі. 1901 жылы бас аулаушы угерилерді бағындыру және колониялық бақылауды күшейту үшін Вест-Зюйд-Нью-Гвинея бөлімі Вест-Нью-Гвинея және Зюйд-Нью-Гвинея бөлімдеріне бөлінді. Вест-Нью-Гвинея бөлімі Голланд Жаңа Гвинеясының Джамур-Себа мысынан Стинбум мысы мен Раджа Ампат аралдарынан тұратын, Факфактағы контролерге бағынышты бөлігінен құралды. Зюйд-Нью-Гвинея бөлімі Голланд Жаңа Гвинеясының Стинбум мысынан Бенсбах өзенінің сағасына дейінгі бөлігінен және айналасындағы аралдардан, астанасы кейін анықталатын ассистент резидент басқаратын бөлігінен тұрды. Кейіннен 1902 жылдың 12 ақпанында Мерауке қаласы астана болу мақсатымен құрылды. Құрылғаннан бастап Вест-Нью-Гвинея бөлімі 1911 жылы Резиденция Амбойнаға ауыстырылғанға дейін Резиденция Тернат құрамында болды. Ал Зюйд-Нью-Гвинея бөлімі 1913 жылы Резиденция Амбойнаға берілгенге дейін тәуелсіз бөлім болды. 1920 жылы үш бөлім бірігіп, Жаңа Гвинея резиденциясын құрады. Бірақ бұл ұзаққа соқпады, өйткені 1923 жылдың тамызында генерал-губернатор резиденцияны Резиденция Амбойнаға қосу туралы шешім қабылдады. Ол 1922 жылы Резиденция Амбойнаға қосылған Резиденция Тернаттың тағдырына ұласты. Біріктіру процесі 1924 жылдың 1 сәуірінде жүзеге асырылды. Ол кезде бөлімдер өзгеріссіз қалды. 1925 жылы Резиденция Амбойна мәртебесі Молукктер Үкіметіне жаңартылды, ол екі резиденцияға бөлінді: Резиденция Амбойна және Резиденция Тернат. Жаңа Гвинеяның алты кіші бөлімі (Манокуари, Соронг, Шутенейленд, Жапенг тобы, Голландия және Вест-Нью-Гвинея) Резиденция Тернатқа қарасты. Тек біреуі, Зюйд-Нью-Гвинея кіші бөлімі Резиденция Амбойнаның қарамағында болды. Папуадағы үш бөлімнің мәртебесін төмендетуі, кіші бөлімге және бұрын Жаңа Гвинея резиденциясын Амбойнаға төмендетуі 1922 жылы Цендраваси аулауға тыйым салғаннан бері аймақтық табыстың төмендеуіне байланысты болды. 1934 жылы Молукктер Үкіметі Молукктер Резиденциясына дейін төмендетілді. Резиденция Тернат, Амбон, Туал және Солтүстік және Батыс Жаңа Гвинея бөлімдеріне бақылау жасады. Зюйд-Нью-Гвинея және Бовен-Дигуль кіші бөлімдері Туал бөліміне қарасты. Норд-Нью-Гвинея және Вест-Нью-Гвинея бөлімдері Манокуари, Соронг, Серуи, Голландия және Фак-Фак кіші бөлімдерін бақылайтын Норд-Вест-Нью-Гвинея бөліміне біріктірілді. 1936 жылы голланд отаршылдық үкіметі резиденцияда жаңа аумақтық бөліністі енгізді. Резиденция екі бөлімге бөлінді: 5 кіші бөлімді (Манокуари, Соронг, Орталық Вогелькоп, Серуи және Голландия) бақылаған Норд-Нью-Гвинея бөлімі; және Вест-Зюйд-Нью-Гвинея бөлімі сонымен қатар 5 кіші бөлімді (Фак-Фак, Инанватан, Мимика, Бовен-Дигуль және Оңтүстік Нью-Гвинея) бақылады. 1937 жылы Бовен-Дигуль және Зюйд-Нью-Гвинея кіші бөлімдері қайтадан Туал бөліміне қосылды. Вест-Нью-Гвинея бөлімі Зюйд-Нью-Гвинея бөлімінен бөлінді. Солтүстік Жаңа Гвинея және Батыс Жаңа Гвинея бөлімдері әрқайсысы 4 кіші бөлімнен тұрады. Солтүстік Жаңа Гвинея бөлімі Фак-Фак, Орталық Вогелькоп, Инанватан және Мимика кіші бөлімдерін, ал Батыс Жаңа Гвинея бөлімі Манокуари, Соронг, Серуи және Голландия кіші бөлімдерін бақылады. Батыс Гвинея бөлімінің мәртебесін қайтаруы Нидерланд Жаңа Гвинея Мұнай Компаниясының (NNGPM) Бабода жеке мұнай барлау іс-әрекеттерінің артуымен байланысты болды, ол 1935 жылдың 23 сәуірінде Жаңа Гвинеяда белсенді болды. 1938 жылы Голландтың Шығыс Үндістанының Ява және Калимантанның шығысындағы барлық резиденцияларды қамтитын Groote Oost үкіметі құрылды. 1940 жылы тағы бір өзгеріс болды, ал Норд-Нью-Гвинея бөлімі бес кіші бөлімді бақылады, атап айтқанда Манокуари, Соронг, Серуи, Сарми және Голландия. Батыс Жаңа Гвинея үш кіші бөлімді қамтиды, атап айтқанда Фак-Фак, Инанватан және Мимика. Ал Бовен-Дигуль және Зюйд-Нью-Гвинея кіші бөлімдері Туал бөліміне берілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жаңа Гвинея аралының батыс бөлігі Голландтың Шығыс Үндістанының Ұлы Шығыс (Groote Oost) губернаторлығының бөлігі болды. Голланд Тидор сұлтандығына қорғау арқылы, Малуку аралдарындағы Хальмахера аралының батысындағы сұлтандыққа, колония ішінде Жаңа Гвинеяға егемендік құқығын жариялады. 1660 жылғы келісімшартта Голланд Ост-Индія Компаниясы (VOC) Тидор сұлтандығының Папуа халқына, Жаңа Гвинея тұрғындарына басымдығын мойындады, бірақ Тидор ешқашан Жаңа Гвинеяның ішкі және таулы аймақтарына нақты бақылауды жүзеге асырмады. 1872 жылы Тидор голланд егемендігін мойындады және Голланд Үндістаны билігі қалаған кезде өз территориясында әкімшілік құруға рұқсат берді. Бұл Голландқа Жаңа Гвинея аумағына талап етуді заңдастыруға мүмкіндік берді. Голландтар 141-ші меридианды аумақтың шығыс шекарасы ретінде белгіледі. 1898 жылы Голланд Үндістаны үкіметі Факфак және Манокуариде әкімшілік бекеттер құру туралы шешім қабылдады, содан кейін 1902 жылы Мераукеде құрылды. Бұл шешімнің басты себебі британдық және неміс мүдделерінің шығыста кеңеюі болды. Голландтар Ұлыбритания мен Германияның шекараны батысқа жылжытуына жол бермегіс үшін тырысты. Нәтижесінде Жаңа Гвинея аралы бөлінді. Шындығында, Жаңа Гвинеяның көп бөлігі колониялық ықпалдан тыс қалды. Ішкі аймақтар туралы аз мәлімет болды, картадағы кең аудандар бос қалды, арал тұрғындарының саны белгісіз болды және 20 ғасырдың басында ішкі аймақтарға көптеген саяхаттар жасалды. Жаңа Гвинеяның жергілікті тұрғындары папуалар, тайпаларда өмір сүрді. Олар аң аулау және жинаумен айналысты. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі экономикалық белсенділік шектеулі болды. Тек жағалау және арал тұрғындары Малуку аралдарымен көбінесе сауда жасады. 1938 жылы жағдайды өзгерту үшін даму компаниясы құрылды, бірақ ол өте белсенді болған жоқ. Сондықтан, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Жаңа Гвинея Голланд Үндістанының ескерілмеген және маңызсыз аумағы болды.
In 1901 to subdue the headhunting ugeris and increase colonial control, Afdeeling West En Zuid Nieuw Guinea was split into Afdeeling West Nieuw Guinea and Afdeeling Zuid New Guinea. Afdeeling West Nieuw Guinea consisted of the part of Dutch New Guinea from Cape Jamoer Seba to Cape Steenboom and surrounding islands, including the group of Radja Ampat, under a Controller at Fakfak. While Afdeeling Zuid New Guinea consisted of the part of Dutch New Guinea from Cape Steenboom to the mouth of the Bensbach river and surrounding islands, under an assistent resident with a to be determined capital. Later it would be Merauke which was founded on 12th of February, 1902 for the express purpose of being the capital. Since their creation, Afdeeling West Nieuw Guinea would remain part of the Residentie Ternate until it was transferred into Residentie Amboina in 1911. While the Afdeeling Zuid Nieuw Guinea would be an independent afdeeling until it was put under Residentie Amboina in 1913. In 1920, the three Afdeelings were made into its own residentie Nieuw Guinea. However it did not last as in August 1923 the Governor General decided to merge the residency into Residentie Amboina. It followed the fate of Residentie Ternate which was also merged into Residentie Amboina in 1922. The merging process was done on 1st of April 1924. The Afdeelings themselves were kept the same at the time. In 1925, the status of the Residentie Amboina was upgraded to the Gouvernement der Molukken, which was divided into two residencies, namely Residentie Amboina and Residentie Ternate. Six onderafdeelings of New Guinea (Manokwari, Sorong, Schouteneilanden, Jappengroep, Hollandia dan West Nieuw Guinea) were under the Residentie Ternate. While only one, the Onderafdeeling of Zuid Nieuw Guinea was under the Residentie Amboina. The reduction in the status of the three afdeelings in Papua to onderafdeeling, and before that the Residentie Nieuw Guinea into Amboina, was caused by the decline in the regional income since the ban of hunting Cendrawasih in 1922. In 1934, the status of the Gouvernement der Molukken was downgraded into Residentie der Molukken. The residency oversaw Afdeeling Ternate, Ambon, Tual, and North and West New Guinea. The Onderafdeeling Zuid Nieuw Guinea and Onderafdeeling Boven Digul were placed under Afdeeling Tual. Afdeeling Noord Nieuw Guinea and Afdeeling West Nieuw Guinea were combined into one afdeeling called Afdeeling Noord En West New Guinea which oversaw 5 onderafdeeling namely Manokwari, Sorong, Serui, Hollandia and Fak Fak. In 1936 the Dutch colonial government shuffled a new territorial division in the residency. The residency was divided into two afdeelings, namely the Afdeeling Noord Nieuw Guinea which oversaw 5 onderafdeelings (Manokwari, Sorong, Central Vogelkop, Serui and Hollandia); and the West En Zuid Nieuw Guinea Afdeeling also oversaw 5 onderafdeeling (Fak Fak, Inanwatan, Mimika, Boven Digul and South Nieuw Guinea)
In 1937 Onderafdeeling Boven Digul and Onderafdeeling Zuid Nieuw Guinea were placed back under Afdeeling Tual. The Afdeeling West Niuew Guinea was separated from the afdeeling of Zuid Niuew Guinea. Both Afdeling Noord Niuew Guinea and Afdeling West Niuew Guinea oversaw 4 onderafdeeling each. Afdeling North New Guinea oversaw Fak Fak, Central Vogelkop, Inanwatan and Mimika, while Afdeeling West New Guinea oversaw Manokwari, Sorong, Serui and Hollandia. The return of West Guinea's Afdeeling status was related to the increase in private oil exploration activities carried out by the Nederlandsche Nieuw Guinea Petroleum Maatschappij (NNGPM) in Babo which began its activtive in New Guinea on 23th of April, 1935. In 1938, Gouvernement Groote Oost was created to encompass all Dutch East Indies residencies east of Java and Kalimantan. In 1940 there was another shuffl, and Afdeeling Noord Niuew Guinea oversaw five onderafdeeling, namely Manokwari, Sorong, Serui, Sarmi and Hollandia. West New Guinea included three onderafdeelings, namely Fak Fak, Inanwatan and Mimika. While Onderafdeeling Boven Digul and Onderafdeeling Zuid Nieuw Guinea were placed under Afdeeling of Tual. Until after World War II, the western part of the island of New Guinea was part of the Great East (Groote Oost) governorate of the Dutch East Indies. The Netherlands claimed sovereignty over New Guinea within the colony through its protection over the Sultanate of Tidore, a sultanate on an island west of Halmahera in the Maluku Islands. In a 1660 treaty, the Dutch East India Company (VOC) recognised the Sultanate of Tidore's supremacy over the Papuan people, the inhabitants of New Guinea. Probably this referred to some Papuan islands (Raja Ampat) near the Maluku Islands as well as coastal areas like Fakfak, through familial relations with local rulers, although Tidore never exercised actual control over the interior and highlands of New Guinea. In 1872, Tidore recognised Dutch sovereignty and granted permission to the Kingdom of the Netherlands to establish administration in its territories whenever the Netherlands Indies authorities would want to do so. This allowed the Netherlands to legitimise a claim to the New Guinea area. The Dutch established the 141st meridian as the eastern frontier of the territory. In 1898, the Netherlands Indies government decided to establish administrative posts in Fakfak and Manokwari, followed by Merauke in 1902. The main reason for this was the expansion of British and German interests in the east. The Dutch wanted to make sure the United Kingdom and Germany would not move the border to the west. This resulted in the partition of the island of New Guinea. In reality, most of New Guinea remained outside colonial influence. Little was known about the interior; large areas on the map were white and the number of inhabitants of the island was unknown, and numerous explorations were made into the interior from the turn of the 20th century on. The indigenous inhabitants of New Guinea were Papuans, living in tribes. They were hunter gatherers. Pre World War II economic activity was limited. Only coastal and island dwellers traded to some extent, mostly with the Maluku Islands. A development company was founded in 1938 to change this situation, but it was not very active. So, until World War II, New Guinea was a disregarded and unimportant territory within the Netherlands Indies.
Еуразиялықтардың отаны
Жаңа Гвинеяға соғыстан бұрын ең көп қызығушылық танытқан топ – еуразиялықтар немесе индо ұлтының өкілдері болды. Соғысқа дейін Голландиялік Индонезияда 150 000-ден 200 000-ға дейін еуразиялықтар тұрған. Олар еуропалық және индонезиялық ата-тегінен тараған, Голландиямен және голландтық өмір салтымен байланысты болды. Голландиялық Индонезияның отаршылдық қоғамында олар туған индонезиялықтардан ("ішкі халқынан") жоғары әлеуметтік мәртебеге ие болды. Олардың көпшілігі кеңсе қызметкерлері болып жұмыс істеді. Индонезияның жергілікті халқының білім деңгейі артып, бұрын еуразиялықтар атқаратын жұмыстарға көбірек индонезиялықтар орналаса бастады. Бұл адамдар өмір сүрудің басқа жолын таба алмады, себебі еуропалықтарға Ява аралында жер сатып алуға тыйым салынған еді. Бұл жағдай еуразиялықтарға психологиялық және экономикалық қиындықтар тудырды. 1923 жылы Жаңа Гвинеяны еуразиялықтар үшін қоныс аумағы ретінде белгілеудің алғашқы жоспары жасалды. 1926 жылы Жаңа Гвинеяны отарлау қауымдастығы құрылды. 1930 жылы одан кейін Жаңа Гвинеяға көшіп келу және қоныстану қоры (Stichting Immigratie Kolonisatie Nieuw Guinea) құрылды. Бұл ұйымдар Жаңа Гвинеяны тигізбеген, дерлік бос жай ретінде қарастырды, ол шеттетілген еуразиялықтар үшін отанға айналуға, тропикалық Голландияның бір түріне айналуға мүмкіндік береді, онда еуразиялықтар өмір сүре алады. Бұл қауымдастықтар Жаңа Гвинеяға қоныс аударушыларды жіберуге және осы бастамаларды қолдау үшін мемлекеттік агенттік құруға (1938 жылы) сәтті ықпал етті. Дегенмен, көптеген қоныстар қатал климат пен табиғи жағдайларға және қоныс аударушылардың, бұрын кеңсе қызметкерлері болғандықтан, ауыл шаруашылығында тәжірибесі болмауына байланысты сәтсіз аяқталды. Қоныс аударушылардың саны аз болды. Нидерландыда Жаңа Гвинеяда "тропикалық Голландияны" насихаттайтын бірнеше ұйым болды, бірақ олар маргиналды болды. Олар НСБ партиясымен және басқа да фашистік ұйымдармен байланыста болды.
Әкімшілік бөлімшелер
+ Папуа департаменттері Департамент астанасы 1955 жылғы халық саны1. Голландия Голландия 57 0002. Гельвинкбай Биак 78 0003. Орталық Жаңа Гвинея Вамена 52 0004. Оңтүстік Жаңа Гвинея Мерауке 78 0005. Фак-Фак Фак-Фак 28 0006. Батыс Жаңа Гвинея Соронг Дум 95 000Барлығы: 420 000
Жаңа Гвинея туралы даудың шығу тегі
1942 жылы Голландиялық Үндістанның көп бөлігі Жапонияның оккупациясы астына көшті. Жаңа Гвинеядағы жапондық шеп сызығының артында голландиялық партизандық күштер Мауриц Кристиан Коккелинктің басшылығымен қарсылық көрсетті. Оккупация кезеңінде Индонезияның ұлттық қозғалысы қарқынды дамуға ұшырады. Жапонияның капитуляциясынан кейін Сукарно Индонезияның тәуелсіздігін жариялады, ол Голландиялық Үндістанның барлық аумағын қамтуға тиіс болды. Бірнеше айдан кейін Голландия билігі генерал-лейтенант Губернатор Хубертус ван Муктың жетекшілігімен қайта келді. Ван Мук Индонезияны федеративтік принциптер негізінде реформалауға шешім қабылдады. Бұл толығымен жаңа идея емес еді, бірақ ол бұрынғы Голландиялық Үндістандағы әкімшілік тәжірибеге де, орталықтандырылған Индонезияны құруды көздеген ұлтшылдардың идеяларына да қайшы келді.
Линггаджати келісім
Индонезияның этникалық әртүрлілігі алғаш рет Малино және Панкальпинанг қалаларында өткен екі конференцияда талқыланды. Панкальпинанг конференциясында еуразиялықтар, қытайлар және арабтардың этникалық азшылықтарының өзін-өзі анықтау құқығы мәселесі көтерілді. Жаңа Grooter Nederland Actie (Кеңейтілген Нидерланд әрекеті) осы конференцияға өкілдерін жіберіп, Жаңа Гвинеяны Суринам сияқты дербес аймақ деп жариялау қажеттігін айтты. Бұған қоса, конференцияда белгілі бір аумақтар Нидерланд Корольдігімен қаласа ерекше қарым-қатынас орната алатыны белгіленді. Ван Муктың жоспары Индонезияны бірнеше федералды штаттарға – негараларға, сондай-ақ мүмкін болатын автономиялық аймақтарға – daerah-тарға бөлуді көздеген. Бұл құрылымның барлығы Біріккен Индонезия Штаттары деп аталып, Нидерланд-Индонезия одағы арқылы Нидерландпен байланыста болар еді. Индонезия тарапы 1946 жылғы қарашада Линггаджати конференциясында осы жоспарға келісім берді. Ван Мук федеративтік құрылым Индонезияның мәдени және этникалық әртүрлілігін қорғайды деп есептеді. Ван Мук және оның қолдаушылары осы орайда өзін-өзі анықтау құқығына сілтеме жасады: Индонезияның әр түрлі этникалық қауымдары өздерін-өздері басқаруға құқылы болуы керек.
"Линггаджати" заңына біржақты өзгерістер енгізу
Голландиялықтардың көптегені үшін Индонезиядан айырылу идеясы дүрбелең тудырды. Голландиялықтардың көпшілігі өз елінің Индонезияны дамытуға міндетті деп ойлады. Индонезияның тәуелсіздікке ұмтылысы голландиялықтардың көпшілігіне толыққанды күйреу болды. Индонезиялық ұлтшылдар, Сукарно басшылығымен, этно-мемлекеттік ұлтшылдықтан басқа сайлау немесе ресми заңдылыққа ие болмағандықтан, жапондықтармен ынтымақтасқандары үшін сатқын және жақтас деп танылды. Голландияның дерлік барлық саяси партиясы Индонезияның тәуелсіздігіне қарсы болды. Протестанттық революцияға қарсы партия (АРП) Индонезиядағы голландиялық этикалық саясатты ынталы түрде қолдады. Жаңадан құрылған либералды "Азаттық және демократия үшін халық партиясы" ұлтшылдарға қарсы қатаң саясатты жақтады. Тіпті Индонезияның тәуелсіздігін принцип бойынша қолдаған Еңбек партиясы да Сукарноның саясатына байланысты тартынды. Колониялар министрі Ян Энн Йонкман 1946 жылы парламентте Линггаджати келісімін қорғай отырып, үкіметтің Жаңа Гвинеяның голландиялық билік астында қалуын қалағанын, оның эуразиялықтар үшін мекен болуы мүмкін екенін айтты. Католик халық партиясы (КВП) мен Еңбек партиясының парламентке енгізген және қабылданған ұсынымында Йонкманның парламенттегі мәлімдемесі Линггаджати келісімінің бір бөлігі болуы тиіс делінген. Осылайша Нидерланды бір жақты түрде Линггаджати келісімін өзгертіп, Жаңа Гвинеяның голландиялық болып қалатынын бекітті. Парламенттегі Еңбек партиясының жетекшісі Марин ван дер Гос ван Натерс, Еңбек партиясының КВП-мен бірге ұсынысқа қол қойғанын, өйткені католиктер Линггаджати келісімдерін қабылдамай қалуы мүмкін деп қорқыпты деді. Индонезиялықтар бұл бір жақты түзетуді қабылдамады. Жоспарланған билік беру процесіне кедері келтірмеу үшін Индонезия вице-президенті Мохаммад Хатта Голландияның Жаңа Гвинеядағы билігін бір жылға сақтап тұруға және кейін келіссөздерді қайта бастауға келісім білдірді.
1949-1956 жылдар
Осылайша 1949 жылы Голландиялық Шығыс Үндістанның қалған бөлігі Индонезия ретінде толық тәуелсіздік алғанда, голландиялықтар Батыс Жаңа Гвинеяның егемендігін сақтап қалды және оны жеке ел ретінде тәуелсіздікке дайындау үшін шаралар қабылдады. Шамамен бес мың мұғалім сол жерге ұшақпен жеткізілді. Голландиялықтар саяси, кәсіптік және азаматтық біліктерге баса назар аударды. 1950 жылдың 8 ақпанында Стефан Люсьен Джозеф ван Ваарденбург Голландиялық Жаңа Гвинеяның тұңғыш губернаторы (De Gouverneur) болып тағайындалды. 1955 жылы алғашқы жергілікті теңіз күштерінің курсанттары бітірді, ал 1956 жылы алғашқы армия бригадасы құрылды.
1957-1961 жылдар
Голландиялық Жаңа Гвинея туралы Нидерланд-Индонезия дауы 1957 жылдың желтоқсан айында, Индонезияның 1957 жылдың 29 қарашасындағы БҰҰ Бас Ассамблеясында аумаққа қатысты талабын қолдайтын резолюцияны қабылдау әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін күшейді. Сукарно Индонезиядағы голланд кәсіпорындарын тәркілеуге рұқсат берді және голланд азаматтарын Индонезиядан қуу туралы жариялады. Даудың күшеюі голландтарды даулы аумақты өзін-өзі анықтауға қарай жылжу жоспарларын жеделдетуге итермеледі. 1961 жылдың қаңтарында сайлаулар өтті және Жаңа Гвинея Кеңесі 1961 жылдың 5 сәуірінде ресми түрде қызметке кірісіп, онжылдық соңына дейін толық тәуелсіздікке дайындық жасады. Голландтар кеңестің жаңа ұлттық әнұранды және таңғы жұлдызды жаңа ұлттық ту етіп таңдауын 1961 жылдың 1 желтоқсанында мақұлдады. 1961 жылдың 1 желтоқсанында Папуа ұлттық туы көтерілгеннен кейін жағдай одан әрі шиеленісті. 1961 жылдың 19 желтоқсанында Сукарно "Три Командо Ракат" (Халықтың үш бұйрығы) жариялап, индонезиялықтарды Батыс Папуаның тәуелсіз мемлекет құруына қарсы тұруға, сол елде Индонезия туын көтеруге және кез келген уақытта жұмылдыруға дайын болуға шақырды.
Төмен деңгейдегі қақтығысқа дейін шиеленісу
1962 жылы Индонезия даулы аумаққа қарсы әуе және теңіз арқылы кең ауқымды шабуыл науқанын бастады, ол 1962 жылғы 15 қаңтарда индонезиялық күштер жасаған теңіз шабуылымен басталды. Индонезияның шабуылы голланд әскерлері, оның ішінде «Эвертсен» және «Кортенаер» голланд эсминецтері тарапынан толық жеңіліске ұшыратылды, бұл оқиға «Влакке Хок» деп аталды. Қаза тапқандардың арасында Индонезия Әскери-теңіз күштері Бастығының орынбасары коммодор Йос Сударсо болды. Индонезиялықтардың білмегені, голландтық байланыс барлау қызметі индонезиялық байланыстарды ұстап алды, бұл голланд күштеріне 1962 жыл бойында Индонезияның шабуыл әрекеттерін сәтті болжауға мүмкіндік берді. Қайта топтасқаннан кейін, индонезиялықтар 1962 жылғы наурыз айында шабуыл науқанын қайта бастады. Келесі айларда 500-ден астам индонезиялық десантшы және арнайы күштер голландтық Жаңа Гвинеяға жасырын түрде жіберілді, бірақ голланд күштері және жергілікті тұрғындардың көмегімен олар шешуші жеңіліске ұшырады.
Элсворт бункері туралы ұсыныс
Халықаралық дипломатиялық қысымның күшеюіне және Индонезияның әскерін енгізу мүмкіндігіне тап болған Голландия келіссөздерге қайта оралып, 1962 жылдың 28 шілдесінде Элсворт Банкердің ұсынысына келісті. Бұл ұсыныс БҰҰ басшылығымен Голландиядан Индонезияға кезең-кезеңмен өтуді көздеді, бірақ аумақта болашақта референдум өткізілуі керек еді. Келісім 1962 жылдың 15 тамызында Нью-Йорктегі БҰҰ штаб-пәтерінде қол қойылды, ал аумақ 1962 жылдың қазан айында Біріккен Ұлттар Ұйымының Уақытша Әкімшілік Билігіне берілді. Кейіннен 1963 жылдың мамыр айында Индонезияға берілді. 1966 жылдан бастап президент Сухарто басшылығымен «Жаңа тәртіп» режиміне көшкен Индонезия үкіметі 1969 жылы Банкер ұсынысына негізделген референдум өткізіп, оны «Еркін Таңдау Актісі» деп атады. Әскери қысыммен нәтиже бірауыздан Индонезия құрамына кіруге ниетті екенін көрсетті. БҰҰ Бас Ассамблеясы кейіннен БҰҰ 2504 қарары арқылы бұл нәтижені қабылдады. Бұл актіні халықаралық қауымдастықтың бір бөлігі, соның ішінде Батыс Папуа үшін халықаралық парламентарийлер тобы сынға алды және оны «таңдаудың жоқтығына тең акт» деп сипаттады.
Нидерланд тілінде
Доел, Х. В. ван ден, Индиядан қоштасу. Азиядағы Нидерланд империясының құлдырауы (Амстердам, 2001). Drooglever, P. J., Еңбек бостандығының ісі. Батыс Жаңа Гвинеяның папуалары және өзін-өзі билеу құқығының шектері (Амстердам, 2005). Холст Пеллекаан, Р. Э. ван, И. К. де Регт, Ж. Ф. Бастианс, Папуалар үшін патрульдеу: Нидерланд Жаңа Гвинеясындағы Корольдік теңіз күштері (Амстердам, 1989). Холст Пеллекаан, Р. Э. ван, И. К. де Регт, Шығыстағы операциялар: Корольдік теңіз күштері Үнді архипелагында (1945–1951) (Амстердам, 2003). Huydecoper van Nigteveld, J. L. R., Жаңа Гвинея. Колониялық саясаттың аяқталуы (Гаага, 1990). Газе, Рональд, Салдақтандыру ма, өзіңді-өзі алдау ма? Нидерланд Жаңа Гвинея саясатының талдауы, қатысқан саясаткерлер мен дипломаттармен сұхбаттасулар негізінде (Baarn, 1984). Гейс, П. Б. Р. де, Жаңа Гвинея мәселесі. Сыртқы саясат және әскери күш аспектілері (Лейден, 1984). Янсен ван Гален, Джон, Біздің соңғы соғысымыз. Жаңа Гвинея: Нидерланд бейбітшілігі, дипломатиялық күрес және Папуа ұлтының өткен арманы (Weesp, 1984). Клейн, W. C. e. a., Жаңа Гвинея, 3 томдық (Гаага, 1953/1954). Мейер, Ханс, Гаага – Джакарта. Нидерланд-Индонезия қарым-қатынастары, 1950–1962 (Утрехт, 1994). Сонымен қатар, "`Таңдалған жер`. Индонезия-Еуропалық отаршылдардың Жаңа Гвинеядағы тағдыры, 1949–1962", Тарих журналы, 112 (1999) 353–384. Шорл, Пим (ред.), Нидерланд Жаңа Гвинеясында басқару, 1945–1962 (Лейден, 1996). Смит, С., Империяның таратылуы. Нидерланд және Индонезия, 1945–1962 (Амстердам, 1962). van Holst Pellekaan, R. E., de Regst, I. C. және Bastiaans, I. F. J. (ред.), Папуалар үшін патрульдеу: Нидерланд Жаңа Гвинеясындағы Корольдік теңіз күштері, 1945–1960 (Амстердам, 1989). Власблом, Дирк, Папуа. Тарих (Амстердам, 2004). Валь, Ханс ван де, Тартысты және беймамдық жағдай. Нидерланд реформаттық шіркеуі және Жаңа Гвинея, 1949–1962 (Хилверсум, 2006).
Gase, Ronald, Misleiding of zelfbedrog. Een analyse van het Nederlandse Nieuw Guinea beleid aan de hand van gesprekken met betrokken politici en diplomaten (Baarn 1984). Geus, P. B. R. de, De Nieuw Guinea kwestie. Aspecten van buitenlands beleid en militaire macht (Leiden 1984). Jansen van Galen, John, Ons laatste oorlogje. Nieuw Guinea: de Pax Neerlandica, de diplomatieke kruistocht en de vervlogen droom van een Papoea natie (Weesp 1984). Klein, W. C. e. a., Nieuw Guinea, 3 dln. (Den Haag 1953/1954). Meijer, Hans, Den Haag Djakarta. De Nederlands Indonesische betrekkingen 1950–1962 (Utrecht 1994). Idem, "`Het uitverkoren land'. De lotgevallen van de Indo Europese kolonisten op Nieuw Guinea 1949–1962", Tijdschrift voor Geschiedenis 112 (1999) 353–384. Schoorl, Pim (red. ), Besturen in Nederlands Nieuw Guinea 1945 1962 (Leiden, 1996). Smit, C., De liquidatie van een imperium. Nederland en Indonesië 1945–1962 (Amsterdam 1962). van Holst Pellekaan, R. E., de Regst, I. C. and Bastiaans, I. F. J. (ed. ), Patrouilleren voor de Papoea's: de Koninklijke Marine in Nederlands Nieuw Guinea 1945–1960 (Amsterdam, 1989). Vlasblom, Dirk, Papoea. Een geschiedenis (Amsterdam 2004). Wal, Hans van de, Een aanvechtbare en onzekere situatie. De Nederlandse Hervormde Kerk en Nieuw Guinea 1949–1962 (Hilversum 2006).