Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиялық жер иесі және саудагер (1807–1878)
New Zealand landowner and merchant (1807–1878)
Уильям Барнард Родс (1807? – 11 ақпан 1878), көбінесе Барни Родс деп аталған, Жаңа Зеландиялық жер иесі, мал өсіруші, кәсіпкер және саясаткер болған. Ол, мүмкін, Англияның Линкольншир округінде туған, бірақ ерте жасында теңізде қызмет еткен. 1839 жылы Веллингтонға қоныс аударып, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Ол үш кіші інісін Жаңа Зеландияға әкеліп, олар бірлесіп жұмыс істеді. "Жақсы көре білу, талмайтын еңбек және мінсіз жігерлілік" танытқан қатал мінезді адам болғандықтан, оның қарапайымдылығы мен жеке еңбек етуге бейімділігі жаңа колонияның жоғарғы топтары тарапынан құрметке ие болуын кейінге шегерді. Дегенмен, ол осы қабілеттерін байлыққа қол жеткізу үшін пайдаланды, ал оның үш інісімен бірге төртеуі де Солтүстік және Оңтүстік аралдағы ірі жер иелері мен мал өсірушілерге айналды. Веллингтонда қайтыс болған кезде ол елдегі ең бай адамдардың бірі деп есептелді.
William Barnard Rhodes (1807? – 11 February 1878), casually referred to as Barney Rhodes, was a New Zealand landowner, pastoralist, businessman and politician. He was probably born in Lincolnshire, England, but took up a career at sea at an early age. In 1839 he settled in Wellington New Zealand and remained there for the rest of his life. He brought three of his younger brothers to New Zealand and they co ordinated their efforts. A tough man having "shrewd judgement, unflagging energy and sheer determination" his frugal ways and his personal engagement in physical labour deferred social acceptance by the new colony's social élite. Nevertheless, he used these talents to make himself a rich man and with his three brothers all four became major landowners and pastoralists in the North and in the South Island. When he died in Wellington he was described as one of the richest people in the country.
Ерте өмір
Барнард Родс Йоркширде туған бай фермер Уильям Родстың және оның әйелі Теодосия Мария Хитонның тірі қалған он бір баласының ең үлкені болды. 1807 жылдың 9 мамырында Англияның Линкольншир графтығындағы Эпворт қаласында крещениеден өтті. Өлген кезде оның жасы 70-нен асып кеткен болуы мүмкін деген болжам бар. 1826 жылға қарай ол сауда кемесінде екінші офицер болып жұмыс істеді, ал 1831 жылға қарай өзінің кемесіне ие болды. Оңтүстік Америка, Африка және Үндістанды аралағаннан кейін Родс Жаңа Оңтүстік Уэльске келді, онда ол маңызды мал шаруашылығына инвестициялар жасады. Родс Жаңа Зеландияға алғаш рет Сиднейдегі (NSW) Купер мен Холт, кейін Холт пен Робертс фирмасы үшін кит аулау экспедициясында, «Австралия» баркасын басқарып келген көрінеді. Сол кезде ол Сиднейдегі А. Б. Смит және компаниясын өзінің (мал және станциялар) агенттері етіп тағайындап, Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясындағы барлық мүлкін басқаруды тапсырды. 1836 жылдың қыркүйегінде «Австралия» баркасының капитаны ретінде ол Литтлтон портынан Порт-Хиллс тауына көтеріліп, қазіргі Крайстчерч қаласы орналасқан аймаққа қарады, онда екі кішкентай ормандық аймақтары бар кең жазық көрді. Ол: «Мен көрген жердің бәрі батпақты, көбісі сумен жабылған» деп мәлімдеді.
Barnard Rhodes was the eldest of eleven surviving children of William Rhodes, a wealthy tenant farmer born in Yorkshire, and his wife, Theodosia Maria Heaton. He was baptised on 9 May 1807 at Epworth, Lincolnshire, England. At the time of his death it was suggested he was rather older than his announced 70 years. He was a second officer on a merchant vessel by 1826 and by 1831 he had his own command. After visiting South America, Africa, and India, Rhodes ended up in New South Wales where he was able to make substantial pastoral investments. Rhodes seems to have first visited New Zealand on a whaling expedition commanding the barque Australian for Sydney NSW business, Cooper and Holt later Holt and Roberts. During that time he arranged A B Smith and Co of Sydney to be his (stock and station) agents to look after his entire property in the colony of New South Wales. In September 1836, as captain of the barque Australian, he climbed the Port Hills from Lyttelton Harbour and looking over the area now occupied by the city of Christchurch he observed a large grassy plain with two small areas of forest. He reported that "All the land that I saw was swamp and mostly covered with water".
Үлкен жер иесі
1839 жылдың соңында Дэниел Купер мен Джеймс Холттың сауда фирмасымен серіктесіп, ол Жаңа Зеландияға мал өсіру үшін жер сатып алуға және сауда бекеттерін құруға қайта келді. Ол шамамен екі миллион акр жерге иелік құрды. Сауда бекеттері үшін ол мұқият таңдалған жағалауларда агенттер мен сауда тауарын орналастырды. Өзінің негізгі орны ретінде Веллингтонды таңдап, 1840 жылдың соңында Те Аро қаласында үй-жайларын салып, келесі жылы Веллингтонның алғашқы порты болған өзінің портын аяқтады. Родс Куба көшесі мен Мэннерс көшесінің қиылысының шығыс жағында тұрды. 1850 жылы Купер мен Холттың үлесін сатып алды. Оның екі миллион акрға жуық жерді иелену туралы талаптары көбінесе қабылданбаса да, 30 000 акрлық Буллс қаласындағы Хитон Парк иелігі оның бір бөлігі болды. Оның Солтүстік аралда тағы 80 000 акр жер сатып алғаны бағасынан кем болуы мүмкін, және оған тағы 100 000 акр жайылымдық құқықтарды қосу қажет деп есептеледі. Кейіннен оның інілерімен бірге Оңтүстік аралдағы иеліктері Банкс түбегінен Отагоға дейін созылды. Хоукс-Бей – Шығыс жағалау аймандарына ұқсас иеліктерімен олар 1850 жылдары 300 000 акрдан астам жерді бірлесіп бақылады. Ол "Хикки Пипс" әскерлеріне барлық түрдегі тауарлар, соның ішінде ішімдіктерді жеткізу бойынша келісімшарт жасады. Өзінің жүнін экспорттап, ірі кеме компанияларының агенттіктерін жылдам алды. 1850 жылдары ол сақтандыру агенті ғана емес, сонымен қатар маңызды қаржыгерге айналды. Ол Жаңа Зеландия кеме компаниясын, Жаңа Зеландия сақтандыру компаниясын және Жаңа Зеландия банкін құруға көмектесті. Ал бұрынғы қой шаруашылығы учаскелері кезең-кезеңмен үй салу үшін бөлінді.
In late 1839, in partnership with the mercantile firm of Daniel Cooper and James Holt, he went back to New Zealand to acquire land for cattle runs and set up trading stations. He acquired deeds to nearly two million acres. For the trading stations he placed agents and stock in trade at carefully chosen landings. For his own base he chose Wellington and in late 1840 built his premises in Te Aro and completed his own wharf, Wellington's first, the following year. Rhodes lived by the eastern corner of the junction of Cuba Street and Manners Street. He bought out Cooper and Holt's share in 1850. Though his claims to the near two million acres were largely disallowed his 30,000 acres Heaton Park estate at Bulls had been a component. It is thought his acquisition of another 80,000 acres in the North Island could be an underestimate and to that should be added another 100,000 acres of grazing rights. Later, along with his younger brothers, their South Island estates stretched from Banks Peninsula to Otago. With similar holdings in the Hawkes Bay – East Coast regions they together controlled, by the 1850s, in excess of 300,000 acres. and goods of all kinds including liquor to settlers he held the contract to supply troops, the "Hickety Pips". He shipped out his own wool and rapidly obtained the agencies for the major shipping companies. By the 1850s he was not only an insurance agent but a substantial financier. He helped found The New Zealand Shipping Company, New Zealand Insurance and The Bank of New Zealand. and, in stages, the former sheep run was subdivided into sites for houses.
Саясат
Ұлттық қоғамдағы ықпалының нәтижесінде ол саясатқа қатысуға шешім қабылдады. Ол Веллингтон провинциялық кеңесінде қызмет етті, онда Исаак Федерстонды жақтап, күшті қолдау көрсетті. Содан кейін 1853 жылдан 1855 жылға дейін Мирамар, Макара, Порируа, Капити жағалауы және Хоровануа аймақтарын қамтитын Веллингтон ауылдық округінің өкілі ретінде Жаңа Зеландияның 1-ші Парламентіне сайланды. 1858 жылдан бастап ол Веллингтон қалалық сайлау округін 2-ші және 3-ші Парламенттерде өкілдік етті, бірақ 1866 жылы қайта сайлануға үміткерлігі сәтсіз аяқталды. Кейін ол Заң шығару кеңесіне тағайындалды.
As a result of his prominence in the national community he decided to enter politics. He served on the Wellington Provincial Council, where he was a strong supporter of Isaac Featherston. He was then elected to the 1st New Zealand Parliament as the representative for the Wellington Country seat, covering Miramar, Mākara, Porirua, the Kāpiti Coast and Horowhenua, from 1853 to 1855. From 1858 he represented the City of Wellington electorate in the 2nd Parliament and the 3rd Parliament, but failed to win re election in 1866. He was later appointed to the Legislative Council.
Әйелі мен қызы
В. Б. Родстың алғашқы некесі 1852 жылғы мамыр айында заңгер Джон Кингтің қызы Сара Кингпен болды. Ол 1862 жылғы тамыз айында 28 жасында қайтыс болды. Балалары болған жоқ. 1869 жылдың қазан айында «Грандж» жаңа үйін аяқтағаннан кейін, ол өзінің «Хайленд Парк» меншігі үшін жаңа шаруашылық үй салды. Ол Уильям Сефтон Мурхаус пен Люси Эллен Сайкс Мурхаус қарындасы Сара Энн Мурхаусқа (шамамен 1837–1914) үйленді. Оның екі әйелінен де баласы болмады, бірақ шамамен 1850 жылы Мэри есімді маори әйелінен Мэри Энн деген қызы болды. Уильям мен Сара қызын жақсы көріп, Сара оны асырап алды. Ол әкесінің өсиетімен қамтамасыз етілді. Осыған қарамастан, Мэри Энн өсиетке шағымданып, Жаңа Зеландия Жоғарғы сотында ісін ұтырып алды, бірақ Тайлық кеңесіне шағымданғанда 750 000 фунт стерлинг өтемақы алды. Уильям Барнард Родс Болтон-стрит ескеретін саябағында жерленген, ал оның қабірі ескеретін жолдың бір бөлігі. Сара Энн Родс 1914 жылғы қаңтар айының басында 77 жасында қайтыс болды. Ол көптеген қайырымдылық мұра қалдырды, оның ішінде жас әйелдердің университет білімін қамтамасыз етуге арналған трасттар да болды. Оның мүлкінің тоғыздан бірі әйелдер білімі үшін Виктория колледжіне, ал тағы бір тоғыздан бірі Веллингтон балалар институтына бөлінді.
W B Rhodes' first marriage was in May 1852 to Sarah King, daughter of solicitor John King. She died in August 1862 aged 28. There were no surviving children. In October 1869 after completing The Grange, a new homestead for his Highland Park property, he married Sarah Ann Moorhouse (c. 1837–1914), a sister of William Sefton Moorhouse and Lucy Ellen Sykes Moorhouse who married John Studholme. Though he had no children by either wife, about 1850 he and a Māori woman called Mary had a daughter, Mary Ann. William and Sarah loved his daughter, and Sarah adopted her. She was provided for in her father's will. In spite of this Mary Ann challenged the will. She lost her case in the New Zealand Supreme Court but she was awarded £750,000 on appeal to the Privy Council. William Barnard Rhodes is buried at Bolton Street Memorial Park, and his grave is part of the memorial trail. Sarah Ann Rhodes died at the beginning of January 1914 aged 77. She made many charitable bequests including trusts for the university education of young women. One ninth of her estate went to Victoria College for the education of women and another one ninth went to the Wellington Boys' Institute.
Ұрпақтар
В. Б. Родстың қызы Мэри Энн Родс 1883 жылы Веллингтонда өгей анасының інісі Эдвард Мурхаусқа тұрмысқа шықты. Олар Англияға көшіп, Уильям Барнард Мурхаус және Мэри Родс Мурхаус сияқты төрт бала тәрбиеледі. Уильям Барнард Мурхаус 1912 жылы үйленуге дайындалып тұрғанда, әкесінің өсиеті бойынша атын Уильям Барнард Родс Мурхаус деп өзгертті. Родс Мурхаус 1915 жылғы сәуірде қаза тапты, ол Виктория кресімен марапатталған тұңғыш әуеші болды. Оның жалғыз ұлы 1940 жылғы қыркүйекте Тонбридж, Кентте RAF қатарында қаза тапты. Мэри Родс Мурхаус Пеккала фин социалистік саясаткер Эйно Пеккалаға үйленді. Ол 1928 жылы Финляндияға эмиграциялады.
W B Rhodes' daughter, Mary Ann Rhodes, married her stepmother's younger brother Edward Moorhouse in Wellington in 1883. They moved to England and raised four children, including William Barnard Moorhouse and Mary Rhodes Moorhouse. Shortly before William Barnard Moorhouse married in 1912, as required by the will of his grandfather, he changed his name to William Barnard Rhodes Moorhouse. Rhodes Moorhouse was killed in action in April 1915, he was the first airman awarded the Victoria Cross. His only child was killed in action with the RAF over Tonbridge Kent in September 1940. Mary Rhodes Moorhouse Pekkala was married to the Finnish Socialist politician Eino Pekkala. She emigrated to Finland in 1928.
Родос бауырлары
Родс 14 баланың ең үлкені болды. Одан кейін үш бауыры Жаңа Зеландияға келді: Крайстчерч қаласынан Роберт Хитон (1815–1884), Тимару қаласынан Джордж (1816–1864) және Хоукс-Бэй аймағындағы Клайвтен Джозеф (1826–1905).
Rhodes was the eldest of 14 children. Three brothers followed him to New Zealand; Robert Heaton (1815–1884) of Christchurch, George (1816–1864) of Timaru and Joseph (1826–1905) of Clive, Hawkes Bay.