Қараңғы Кезен Алда: Социум мен Мәдениеттің Тоқырауы
Dark Age Ahead
Жэйн Джейкобстың «Қараңғы келешек» кітабы Солтүстік Америкадағы қоғамдық құлдырауды, білім беру, ғылым, үкімет және кәсіби этиканың төмендеуін талдайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2004 жылы Джейн Джейкобс жазған «Қараңғы дәуір» кітабы – Джейн Джейкобстың 2004 жылғы еңбегі. Онда «Солтүстік Америкадағы» бес маңызды «тіректің» құлдырауы сипатталады: қоғам мен отбасы, жоғары білім, ғылым және технология, салық жүйесі мен азаматтардың қажеттіліктеріне мемлекеттің сезімталдығы, сондай-ақ білімді мамандықтардың өздігінен реттелуі.
2004 book by Jane Jacobs
Dark Age Ahead is a 2004 book by Jane Jacobs describing what she sees as the decay of five key "pillars" in "North America": community and family, higher education, science and technology, taxes and government responsiveness to citizen's needs, and self regulation by the learned professions.
Джейкобстың дәлелдері
Кейінгі жазбада Джейкобстың әр аймақтағы құлдырау туралы сипаттамасының қысқаша мазмұны келтірілген. Қоғам мен отбасы Адамдар отбасылық игілікке қарағанда тұтынушылықты бағалайды, яғни: бала туудан гөрі тұтыну; отбасылық бюджетті сақтаудан гөрі қарызға бату; қоғамның игілігінен жеке пайда табуға ұмтылу. Жоғары білім Университеттер сапалы білім беруден гөрі дипломдарға көбірек мән береді. Қате ғылым Саяси шешімдер қабылдауда экономиканы басты "ғылым" деп қарау. Қате үкімет Үкіметтер халықтың игілігінен гөрі ықпалды топтардың мүддесін қорғайды. Қате мәдениет – бүкіл қоғамның тіршілігіне қажетті негізгі физикалық ресурстардың нашарлауын түсінуге кедері келтіретін мәдениет.
The following is a summary of Jacobs' description of the decay in each area. Community and FamilyPeople are increasingly choosing consumerism over family welfare, that is: consumption over fertility; debt over family budget discipline; fiscal advantage to oneself at the expense of community welfare. Higher EducationUniversities are more interested in credentials than providing high quality education. Bad ScienceElevation of economics as the main "science" to consider in making major political decisions. Bad GovernmentGovernments are more interested in deep pocket interest groups than the welfare of the population. Bad CultureA culture that prevents people from understanding the deterioration of fundamental physical resources on which the entire community depends.
Джейкобстың идеологияға қарсы ұстанымы
Жалпы алғанда, Джейкобс "идеология" деген түсінік өзінің негізінде бұрыс екенін және ол жеке адамдар мен қоғамдарға, идеология саяси спектрдің қай жағынан болса да, зиян келтіреді деп сарқылады. Ол, идеалдарға тәуелділік адамдарды проблемалар мен шешімдерді өздері ойлап, бағалау қабілетінен айыратынын, ал кез келген мәселеге кездескенде "дайын жауаптар" алу үшін ғана өз нанымдарына жүгінетінін айтты.
Overall, Jacobs argued that the very concept of "ideology" is fundamentally flawed and detrimental to both individuals and societies, no matter what side of the political spectrum an ideology comes from. By relying on ideals, she claimed people become unable to think and evaluate problems and solutions by themselves, but simply fall back on their beliefs for "pre fabricated answers" to any problem they encounter.
Мысал
Мысалы, Джейкобстың қалалық қоғамдық өмірге қатысты көзқарастарымен байланысты, ол 1995 жылы Чикагодағы жүздеген, көбінесе қарт чикаголықтардың өмірін қиған ыстық толқынды келтірді. АҚШ Денсаулық сақтау департаментінің (көп миллиондық зерттеуден кейін) ресми тұжырымы бойынша, құрбандар жай ғана қажетті шаралар қабылдамаған: тұрақты су қорын сақтамаған, кондиционер таба алмаған немесе ғимараттарда ауа айналымын қамтамасыз етпеген. Джейкобс бұл зерттеудің миллиондаған доллар жұмсалып, айқын нәрсені айтудан басқа, жеке тұлғалыққа баса назар қоятын идеологиясының өзіндік кемшіліктері бар екенін айтты. Ол социология мамандығының аспиранты Эрик Клиненбергтің апатқа арналған "Ыстық толқын: Чикагодағы апаттың әлеуметтік сараптамасы" атты диссертациясын жазғанын атап өтті, ол жарыққа шығарған мәліметтері әлдеқайда маңызды болды. Клиненберг Чикагоның әртүрлі аудандарының әлеуметтік атмосферасын зерттеу арқылы көптеген өлімдердің байлық сияқты жеке факторларға емес, ауданның біртұтастығына байланысты екенін анықтады. Тығыз байланысты және ескі аудандарда қарт адамдарға жылу соққысы тию қаупі болғанда, олардың көршілері көбінесе оларды тексеріп тұратын, көмек алу үшін үйден шығудан қорқа бермейтін және кондиционерленген ортада демалуға мүмкіндік беретін мейірімді адамдар мен кәсіпорындарды табуға бейім екенін (мысалы, аудандық дүкенге немесе шаштаразға кіріп, иесі оларға жай ғана отыруға рұқсат беретін) анықтады. Ал қарт адамдар оқшауланған және көмекке қол жеткізе алмайтын аудандарда жағдай керісінше болды. Қызығы, ең бай аудандарда көршілік байланыстар күшті болған жоқ. Джейкобс екі зерттеуге сілтеме жасап, федералды зерттеудің үстем саяси және экономикалық идеологиямен (яғни неолиберализммен) бейтараптығын көрсетті, ол жеке тұлғалықты қоғамдық және әлеуметтік факторларды мүлдем ескермейтін деңгейге дейін көтерді, тіпті Клиненберг тапқандай, осы факторлар ақыры өлімге әкелді. Осы және басқа да мысалдарды пайдаланып, Джейкобс қазіргі саяси және экономикалық идеологиялар Батыс өркениетінің өткен Қараңғы дәуіріндегі, мысалы, ортағасырлық Рим католицизмі сияқты басым идеологиялардан ешқандай айырмашылығы жоқ екенін дәлелдеді. Оның сөзіне göre, екі жағдайда да басым идеология адамдардың рационалды және ғылыми тұрғыдан негізделген түсіндірмелер мен шешімдерді табуына кедергі келтіріп, оларды осы жолдан бұрды.
As an example, which also tied into Jacobs' views on city community life, she cited the 1995 Chicago heat wave, which killed hundreds of mostly elderly Chicagoans. The "official" reason, according to the United States Department of Health (following a multi million dollar study), was that the victims simply did not take precautions such as maintaining a steady water supply, finding air conditioning, or circulating air in their buildings. Jacobs argued that the study, in addition to spending millions of dollars to state the obvious, was flawed because of its inherent ideology, which was individualism. She noted that a sociology graduate student, Eric Klinenberg, wrote his thesis on the disaster, Heat Wave: A Social Autopsy of Disaster in Chicago, which proved much more enlightening. By examining the social atmosphere of different Chicago neighborhoods, Klinenberg discovered that many deaths were not dependent on individual factors, such as wealth, but rather on the cohesiveness of the neighborhood. Within tightly knit and older neighborhoods, he found, elderly people at risk of heat stroke were more likely to be checked on by neighbors, less afraid to leave their homes to get help, and more likely to find sympathetic people and businesses that would allow them to relax in an air conditioned environment (for example, dropping into a neighborhood grocery or barbershop, and having a proprietor willing to simply let them sit). In contrast, within neighborhoods where the elderly were isolated and unable to get help. Ironically, wealthier neighborhoods were less likely to have strong neighborly ties. Jacobs, citing the two studies, argued that the federal study was unconsciously biased by the prevailing political and economic ideology (that is, neoliberalism), which promoted individualism to the point of becoming completely oblivious to community and social factors, even though, as Klinenberg found, these were the factors that ultimately caused the deaths. Using this and other examples, Jacobs argued that modern political and economic ideologies were in effect no different from those dominant in Western civilization's past Dark Ages, such as medieval Roman Catholicism. In both cases, she claimed, the dominant ideology prevented and discouraged people from finding rational and scientifically verifiable explanations and solutions.
Қабылдау
Нью-Йорк сыншысы Пол Голдбергер бұл кітапты "нәрсенің қазіргі жай-күйіне үмітсіз үңілу деп бағалап, және Джейкобс жазғанның бәрі сияқты, ол өзінің айналасындағы әлемді қарапайым, эмпирикалық бақылауға негізделген түсінікті, сонымен қатар қалалар мен мәдениеттердің мәні туралы кең пікірлердің ерекше үйлесімі" деді.
The New Yorker reviewer Paul Goldberger called the book "a despairing look at the state of things, and like everything Jacobs wrote, it is a curious combination of plainspoken common sense based on simple, empirical observation of the world around her, and broad generalizations about the nature of cities and cultures."