Кіріспе

Комедиялық фантастикалық веб-комикс

"Стаяк ордені" (OOTS) – үстелдік рөлдік ойындар мен ортағасырлық фантазияны сатирикалық түрде пародиалайтын комедиялық веб-комикс. Комикстің авторы және суретшісі – Рич Берлев, ол комиксті таяқшалар стилінде салады. Dungeons & Dragons (D&D) ролдік ойынының 3.5 нұсқасының ережелеріне шамамен сәйкес келетін сиқырлы әлемде оқиға өрбітеді. Комикс алты батырдың әзіл-қалжыңға толы ерліктерін көрсетеді, олар зұлым лич-сорчерден әлемді құтқаруға тырысады. Комикстің көбірек әзіл-сықағы кейіпкерлердің өміріне әсер ететін ойын ережелерін білуінен немесе қазіргі заманғы мәдениет туралы көне білімдерінен туындайды. Бұл авторға рөлдік ойындар мен фантастикалық әдебиеттің әртүрлі аспектілерін пародиалауға мүмкіндік береді. Көбінесе комедиялық сипатта болғанымен, "Стаяк ордені" бірден төрт беттік эпизодтарға бөлінген, үздіксіз жалғасатын сюжет желісін ұсынады. 2024 жылдың сәуір айына дейін 1300-ден астам эпизод жарық көрді. Комикс негізінен Giant in the Playground веб-сайты арқылы онлайн таратылады, сонымен қатар он кітап жинағы жарық көрді, оның ішінде бірнеше кітапта ғана жарияланған әңгімелер де бар ("Компьютерлердің пайда болуы", "Қараңғылықтың бастауы" және "Жазасыз қалған жақсылықтар"). Комикстің баламалы нұсқасы Dragon журналында 22 нөмір бойы ай сайын жарияланды; осы және басқа да эпизодтар Snips, Snails және Dragon Tales жинағында топтастырылған.

Тарих

The Order of the Stick өз жұмысын 2003 жылдың 29 қыркүйегінде бастады, ол кезде Рич Берлевтің ойын туралы мақалалары жарияланатын жеке сайты болған. Бастапқыда Берлев комиксте ешқандай сюжет болмауын жоспарлаған, оның орнына D&D ережелерінен алынған анекдоттардың шексіз тізбегін көрсетуді көздеген, бірақ ол тез ойын өзгертті және 13-ші жолақтан бастап сюжеттік желінің белгілерін көрсетуге кірісті. Комикс бастапқыда оның веб-сайтына мақалалар оқуға келген адамдарды көңілдіру үшін жарық көрген, бірақ ол тез арада ең танымал бөліміне айналып, Берлевті мақала жазудан толығымен бас тартуға итермеледі. The Order of the Stick аптасына екі рет жаңа жолақтарды дүйсенбі және бейсенбі күндері жариялап, қолға алынған комикс ретінде басталды. Бірінші OOTS жинағының сатылымы Берлевке комикс жазуды толық уақытты жұмысына айналдыруға мүмкіндік бергенде, ол жариялану жиілігін аптасына үш ретке дейін арттырды. 2007 жылдан бері автордың денсаулығына байланысты комикс жүйесіз кесте бойынша жарық көреді. Осыған байланысты, 2012 жылдың қыркүйегінен желтоқсанға дейін Берлевтің оң қолындағы сіңірлер жарылғаннан кейін комикс жариялану тоқтатылды. 2019 жылдың желтоқсанында Берлев оқиғаның тағы бір кітаптан кейін аяқталады деп мәлімдеді, бірақ бұл әлі де жоспарланған мазмұнның "көп жылдарын" білдіретінін атап өтті. Ол алдыңғы екі кітаптың әрқайсысының жазылуына бес жыл кеткенін, ал болашақ соңғы кітаптың олардан да ұзақ болуы мүмкін екенін айтты.

Аждаһа журналы

2005 жылдың 30 қыркүйегінде Бурлев The Order of the Stick комиксінің Dragon, ұзақ жылдар бойы шығарылып келе жатқан ресми D&D журналында жариялана бастайтынын хабарлады. Комикс 2005 жылдың желтоқсан айындағы санының соңғы бетінде дебют жасады. Келесі санында OOTS журналдың ішкі бөлігінде төрт кадрлық жолақ ретінде пайда болды, бірақ 2006 жылдың ақпан айындағы санынан бастап қайтадан соңғы беттегі толық беттік жолаққа айналды, және журналдың 2007 жылдың қыркүйегіндегі соңғы басылым санына дейін осы орнында қалды. Dragon нұсқасындағы OOTS-тің негізгі алты басты кейіпкері сол күйінде сақталды, бірақ олар белгісіз жер астындағы бір орында оқиғалар бастан кешірді. Онлайн комикстегі жаман кейіпкерлер мен қосымша кейіпкерлердің ешқайсысы пайда болған жоқ, тек мырза Джонс пен мырза Родригес екі рет бірге пайда болды. Бурлев Dragon комикстерінің оқиғалары онлайн комикстен бөлек, басқа бір әлемде өтетінін және бір сюжет желісіндегі оқиғалар екіншісіне әсер етпейтінін айтты. Алайда, бір әзіл үшін бұл жағдай бұзылды, онлайн комикстегі кейіпкердің бірі 2006 жылғы шілде айындағы Dragon комиксіне сілтеме жасап: «Мен сендерге Dragon Magazine комикстерінің бірінде айтқанмын, сондықтан бұл бірдей байланыстылық екеніне менің сенімділігім жоқ» деді. 2013 жылдың қаңтарынан бастап комикстің жаңа нұсқасы Gygax Magazine журналында жариялана бастады, бұл журнал баспа және цифрлық форматта шығарылатын жаңа үстелдік ойын журналы.

Көркем стильдің дамуы

Комикс тікелей компьютерде Adobe Illustrator векторлық бағдарламалық жасақтамасы арқылы жасалады, ал сурет стилі бірнеше рет жаңартылды. 103-ші жолақта қисық және бұрышталған панельдердің шекаралары тік, бірақ бұрынғыдай еңкейген қара сызықтармен ауыстырылды. Енді Берлев бастапқы форматтың қалай қабылдауға болатынын түсіне алмайды. 2005 жылы білегін бұрап алғаннан кейін, Берлев комикс жазудан алған уақытын негізгі кейіпкерлердің дизайнын жақсартуға жұмсады, олардың сызықтарын түзетіп, Ваарсувиус плащының жиегіне тігілген рундар сияқты ұсақ бөлшектер қосты. Берлев материалды алғаш рет басып шығаруға қажетті түстерді өзгертті, ал "преквел" басылымдарындағы оқиғалар қара-ақ түспен көрсетілген.

Азшылықтардың өкілдігі

Бурлев өзінің комикстерінде әлеуметтік тақырыптарға қатысты пікір білдіретінін, себебі ол өзінің жұмысының уақытша ойын-сауықтан артық әсеріне алаңдайтынын айтты. Ол бұрынғы "көзі ашылмаған сексизм және/немесе гендерлік мәселелерге салғысыздық" жағдайларын түзеуге тырысатынын да жазған, бірақ өзінің басы ақ, ер адам болғандықтан, лайықты білімі болмаса, азшылықтар туралы сеніммен айту қиындық тудырады деп санайды.

Басты кейіпкерлер

Комикстің басты кейіпкерлері, «Таяқ Ордені» деп белгілі, әлемді жаулап алуға тырысатын зұлым лих Ксайконды жоюға тырысатын оқиғашылар тобы. Көптеген одақтастары болғанымен, «Таяқ Орденінің» ресми мүшелері:

Рой Гринхилт: 29 жастағы, заңды жақсылыққа ұмтылатын адам-жауынгер. Рой Ксайконды жеңу үшін Орденді құрды және оның жетекшісі. Рой – дәстүрлі «ақылсыз жауынгер» стереотипіне қарсы келеді, білімді, салмақты және шебер тактик. Ол командасының қалған бөлігінің әрекеттеріне қарсы тұратын адам ретінде ойластырылған, бірақ комикстің барысында олардың әртүрлі ерекшеліктерін бағалауды үйренеді. Хейли Старшайн: 24 жастағы «Хаотикалық жақсылыққа жақын» адам-ұры. Орденнің екінші басшысы, жасырын әрекет ету және алдау шебері. Алғашқы комикстерде топ оны әдеттегі ашкөз ұры деп ойлайды, бірақ оның әкесі кепілге алынғанын және ол ақша жинау үшін ұрылар гильдиясынан шығып, оқиғашы болуға кеткенін білмейді. Дүркон Тундершилд: заңды жақсылыққа ұмтылатын гном-рухани, партияның емшісі. Ол «Таяқ Ордені» құрылғанға дейін Роймен бірнеше жыл жұмыс істеген және Тордың бас діни қызметкерінің бұйрығымен адамдардың жерін аралап саяхаттайды, ол оны болжам бойынша қуғандықтан шеттетуге мәжбүр болған. Белкар – өзімшілдікпен жетекшілікке берілген, бейхабар кісі өлтіруші. Ол 15 адамды пышақтап өлтірген қырқысты бардан құтылу үшін Орденге қосылған. Ол өзінің серігі болу үшін Мистер Скраффи атты үй мысығын асырайды. Элан: Хаотикалық жақсылыққа ұмтылатын адам-барды/Шапшаң қылышкер. Элан – Орденнің қуанышпен, балаша көңілмен жүретін бардысы. Серияның басында ол жиі жарамсыз және айналасындағылардың ниеттерін, мысалы, Хейлидің оған ұзақ уақыт жасырған құштарлығын түсінбейді. Тек анасы тәрбиелеген Элан оқиғаның басында өзінің жоғалып кеткен әскербасы әкесі өзінің егіз інісі Налені зұлым шебер ретінде өсіргенін біледі. Ваарсувий: Мақтаншы, кемсірткіш және бейтарап эльф-сиқыршы, оның жынысы қасақана екіұшты, бұл команда мүшелері мен басқаларда жағдайды шатастыруға себеп болады. Көптеген жағдайларда команда мүшелері «V» деп атаған Ваарсувий қажетсіз сөзге бейім, кейде команда мүшесі ретінде тиімсіз болып қалады, бірақ кейде пайдалы болуы мүмкін; және «соңғы құпия күшті» өз мақсаты ретінде алу қажеттілігімен ынталандырылады. Ваарсувий екіұшты жынысты эльф-нан бауыр Инкириусқа үйленген, екі баласы бар (оларды «ата-ана» деп атайды), бірақ Инкириус Ваарсувийдің билікке деген құштарлығы отбасылық мәселелерге басымдық бергендіктен ажырасуға шақыруды талап етті.

Сюжет

"Ставканың ордені" онлайн нұсқасы үздіксіз жарияланып тұрғандықтан, комикстер жариялау мақсатымен сюжеттік кезеңдерге бөлінді; ал төмендегі сюжеттік шолу оқиғаны осы кезеңдерге түсінікті болу үшін бөліп көрсетеді. Бурлев "War and XPs" түсіндірмесінде, осы томдағы комикстердің бастапқыда жариялануды ескере отырып жоспарланғанын айтты. Бірнеше том тек кітап түрінде жарық көрді: "On the Origin of PCs" – батырлардың оқиғаларына арналған шағын роман; "Start of Darkness" – жамандықтардың ерліктеріне арналған шағын роман; "Good Deeds Gone Unpunished" – Azure City тұрғындары туралы әңгімелерді қамтитын шағын роман; және "Snips, Snails and Dragon Tails" – "Dragon Magazine" журналындағы барлық комикстердің жинағы және 80 беттік жаңа материал.

Аңсыздардың тұмсығы

Веб-комикстің басы Орденнің Доруканның тұмшасы арқылы шайқасатын goblins және басқа да жындылармен басталады (бірақ баспа басылымның бірінші томы кейіннен Орденнің тұмшаны қалай табатынын және кіретінін көрсететін кіріспе кірді). Олардың басшысы Рой Гринхилт. Олар Сикон есімді лих сиқыршыны жоюға атсалысады. Ройді түнде әкесінің арбасының келіп-кетуі қозғау салады, ол одан құпия ескерту алады. Орден қысқа уақытқа Нале (Орденнің бақытты батылдық барды Эланның зұлым егіз баласы) бастаған Линейлік гильдия деп аталатын авантюристтік топпен күш біріктіреді. Гилдия ақырында Орденге опасыздық жасайды, бірақ Ройдің әкесі пайғамбарлық туралы түсінуіне байланысты Орден жеңіп шығады. Дуркон Тундершилд, Орденнің Тордың құлшынысты карлик дінбасысы, Гильдияның карлик дінбасысы Локи Хилгия Файрхелммен жыныстық қатынаста болады, бірақ олар көп ұзамай жылап бөлінеді. Орден құпия сиқырлы қақпаның жанында Ксиконмен шайқасуға барады. Ксикон Ройдің ата-бабаларының семсерін талқандайды, бірақ ол өзінің асасын (Қараңғылықтағы Жаратылыс деп аталатын қуатты жаратылыс) босатып жібермес бұрын, Рой оны қақпаны қорғайтын өлімге душар ететін мистикалық рунаға лақтырады. Ксиконның денесі жойылады, бірақ оның тәнсіз жан дүниесін оның лейтенанты Қызыл плащ өзінің филактериясында қауіпсіз жерге алып кетеді. Кітап Еланның кездейсоқ бүкіл тұңғышты, оның ішінде қақпаны басқа бір сиқырлы рунаны іске қосу арқылы жойып жібергенімен аяқталады. Орден қауіпсіз жерге қашып құтылады. Баспаға басылған кітапта 1121 тасқындар, қосымшалар бар.

Паладиндік көңілді күйдің емі жоқ

Орден Ағаш Орманына сапар шегеді, онда Ваарсувий қара айдаһарды өлтіреді, оның қазынасын тонап, Ройдің сынған қылышын жөндеу үшін сирек кездесетін «жұлдыз металлын» алады. Партия Доруканның тұңғыш қақпасын жойғаны үшін паладин Мико Миядзакимен тұтқындалады. Мейманханада тоқтағанда партия аждаһардың қазынасын жарылыстан жоғалтады, соның салдарынан Хейли анық сөйлей алмай қалады (комиксте шифрлар түрінде бейнеленген). Азур қаласында Белкар Орденнің қалған мүшелерінен бөлек түрмеге қамалады, бірақ қашып кетеді, қашқанда күзетшіні өлтіреді. Қалғандары Миконың билеушісі, қарт Лорд Шожо (және оның мысығы, Мистер Скраффи) алдында сотталады, ол оларға жойған қақпаның ғалам құрылымын нығайтатын бес қақпаның бірі екенін хабарлайды. Олар болмаса, Снарл деп аталатын құдайды өлтіретін қорқынышты жаратылыс босап, бүкіл жаратылысты жояды. Бес қақпаның әрқайсысын бұрын Снарлды жеңген саяхатшылар тобының мүшесі салған, және бір ерекшеліктен басқа, олар жасаушыларының есімдерімен аталады: Дорукан, Лириан, Сун, Жирард Драктаут, Крагор (ұрыс кезінде қаза тапқан) және халфлинг Серини Тоормук (өзінің орнына қақпасын Крагордың құрметіне атаған). Дорукан мен Лирианның қақпалары қазір жойылған; Сунның қақпасы Азур қаласында орналасқан. Орден Доруканның тұңғыш қақпасында көмектескен Силияның көмегімен ақталады. Белкар Микомен қайтадан тұтқындалып, күзетшіні өлтіргені үшін түрмеге қайтарылады. Шожо сот процесінің Орденді қалған қақпаларды қорғауға тарту үшін жасалған әрекет екенін ашады. Рой Ксиконның аман қалғанын және қалған қақпаларды басып алу үшін үлкен гоблиндер армиясын жинап жатқанын білгенде, мәжбүрлікті қабылдайды. Келісімінің шарты ретінде ол Белкарды кепілдікпен босатады, оның маңдайына «Әділет белгісі» деп аталатын сиқырлы руна салады, егер ол белгілі бір шарттарды бұзса, қарғыс оянады. Сонымен қатар, Орденнің әр мүшесіне сыйлық беріледі, соның ішінде Ройдің қылышы жөнделеді. Кітапқа 122–301 беттер мен қосымша материалдар кіреді.

Соғыс және XP

Азур қаласында Селия мен Ройдың арасында романтикалық қарым-қатынас туады, Селия Ройге сынғанда оны шақыратын талисман сыйлайды. Орден Ксикон келесі рет қай қақпаға шабуыл жасайтынын білу үшін Санкен Вэллиге сапар шегіп, Оракулмен кеңеседі. Рой сұрақты дұрыс қоймай, жаңылыс жауап алады: Жирард және Крагор қақпаларынан Ксикон алдымен Жирардқа шабуыл жасайды; бірақ шындығында Ксикон әскері Азур қаласына бет түзеп кетеді. Орден Ройдың қарындасы Джулияны ұрлап кеткен Линейлік гильдиямен күресу үшін Клиффпортқа қысқа ғана тоқтайды. Нэйл Эланды Линейлік гильдияның қылмыстарына кінәлі деп жалдағаннан кейін, Элан түрмеден қашып, Хулио Скандрел есімді шебер қылышкердің көмегімен Хэйлимен қайта қосылады. Хэйли сөйлеу қабілетін қалпына келтіріп, Эланға деген сезімін білдіреді, ол да оған жауап ретінде сүйіспеншілікпен жауап береді. Орден Шожодан қосымша нұсқау алу үшін Азур қаласына оралады. Қақпаларды табу жоспарынан хабары жоқ, бірақ Ксикон әскері туралы білетін Мико сөзге құлақ тігіп, екеуінің де Ксиконмен біріккенін ойлайды. Ол өз ұстазын өлтіреді, ал құдайлар оны дереу паладин дәрежесінен айырып, түрмеге қамап қояды. Ксиконның жұлдыздары келесі күні қалаға шабуыл жасайды. Орден Шожоның мұрагері Хинджоға қала қабырғаларын қорғауға көмектеседі. Ксикон қорғаушыларды айналып өтуге тырысады, бірақ Рой Ксикон отырған зомбиленген аждаһаға секіріп, екеуі тағы да дуэльге шығады. Ксикон Ройді жеңіп, оны құлап өлуге тастап кетеді. Ксикон мен Қызыл плащ патшалық тақтың ішіне орналасқан асыл тастың ішінде жасырылған Суон қақпасын іске қосуға тырысады, бірақ түрмеден қашқан Мико оны жоқ қылып, бұған жол бермейді. Содан кейін болған жарылыста Мико қаза табады, ал Ксикон мен Қызыл плащ қашып құтылады. Қала жұлдыздардың билігіне көшеді. Хэйли мен Белкар Ройдың мәйітін іздеуге барғанда, қалғандары Хинджо мен аман қалған Азуриттермен бірге кетеді. Кітапқа 302–484 беттер мен қосымша материалдар енген.

Партияны бөле бермеңдер

Рой өзін Әлемнен өткен соң әкесімен бірге көреді, ол Ксикон жойылғанша тыныша алмайды. Рой жұмаққа лайық деп табылғанмен, шамамен төрт ай өткенін білгенде, әкесінің жанына қайтады. Әлемге қарап, Хейли мен Белкардың көкжиектер басып алған Азур қаласында құпия қарсылық қозғалысын ұйымдастырғанын көреді. Хейли қателікпен Ройдің талисманын сындырып, Селияны шақырып алады, ол оған топтың қалған бөлігін іздеуге көндіреді. Бірінші кезекте Суға батқан аңғарға оралып, Оракул Ройді қайта тірілте ала ма деген үмітпен барады, бірақ ол мұндай күшке ие емес екенін айтады. Соңғы дау барысында Белкар Оракулды өлтіріп, осылайша оның Әділет белгісін оятып жібереді; ол ауырып қалады. (Оракул, олар кеткеннен кейін қайта тіріліп, Ройдың құлағына Белкар бір жыл ішінде қайтыс болатынын айтады.) Олардың саяхаты оларды Грейски қаласына жеткізеді, онда Хейлиді Ұрылар гильдиясының бұрынғы досы сатқындық жасайды, бірақ Орден келесі шайқаста гильдияны жеңіп шығады. Белкардың Әділет белгісін Локидің дін қызметкері алып тастайды, ол өз серіктеріне көбірек көмектесуді шешеді. Осы уақытта Элан, Дюркон және Ваарсувий Хинджоны өлтіру жоспарын жоққа шығарып, Ваарсувий оның жетекшісін (Кубота есімді дворянды) өлтіреді. Содан кейін Ваарсувий Хейлиді іздеу үшін уақ аралға ұшып кетеді, онда ол қара әйгердің анасынан шабуылға ұшырап, жеңіледі. Әйгер Ваарсувийдің балаларын өлтіретіндей болып қорқытқаннан кейін, ол үш архьяволмен үш зұлым сиқыршының жанын жалға алуға келіседі; әр архьявол Ваарсувийдің жанын уақытша иелену құқығын алады. Содан кейін ол қара әйгерді және оның бүкіл туыстарын жандардың бірінен алынған эпикалық отбасылық жою сиқырымен өлтіреді. Осы артқан құпия күшті ысырап етуден қашып, Ваарсувий Азур қаласына телепортталып, Ксиконды жеңуге кіріседі. Мұнда ол О Чул есімді паладинмен кездеседі, ол Ксикон мен Қызыл плащтың тұтқыны, бірақ жасырын түрде Ксиконның қараңғылықтағы монстрымен дос болады. Ваарсувий шайқаста есінен айырылып, "жалға алынған" жандарға қол жеткізе алмайды, бірақ О Чул бостандыққа шығып, Ваарсувийге көмектеседі. Ксиконның филактериясы ағыс суға түсіп, жоғалады. Ваарсувий мен О Чулды қараңғылықтағы монстр Хинджо флотына кездейсоқ телепорттайды. Сол жерде Орден қайта жиналып, Дюркон Ройді қайта тірілтеді. Оқиғаның соңында Орден келесі қақпаға қарай жүзеді, ал Ваарсувий ұмытылған жансерігі Қарақұсқа кешірім сұрайды, ол Ваарсувийге Снарлдың салдарынан кеңістікте пайда болған жарықта басқа әлемді көріпті дейді. Кітапта 485–672 беттер мен қосымша материалдар бар.

Отбасында қан ағып тұрады

О Чул мен оның серігі Лайен солтүстікке, Крэгор қақпасына қарай сапар шегіп бара жатқанда, Орден Батыс құрлығына қарай жүзіп келеді. Олардың Жирард қақпасын іздеулері оларды Қан империясына жеткізеді, онда Таркин, Қан императрицасының бас генералы (және тақтың нағыз билігі), өзін Эланның әкесі екенін ашып көрсетеді. Таркин Орденге Жирардтың туысы Оррин Драктутхуды Желді каньонда табуға болатынын айтады. Бірақ Таркин мен Линейлік гильдия бірігіп, қақпаны өздері үшін тартып алуды жоспарлайды. Осы арада Азур қаласында Қызыл плащтың әскерлері Ксиконның филактериясын қайтарып алып, қарсыластардың базасын қиратады. Ксиконға қарсы сырға салып, Қызыл плащ оған жалған филактерияны ұсынады, ал нағыз филактерияны өзі сақтайды; Ксикон жалғанды Астральдық жазықтықтағы құпия бекіністе жасырады. Орден Желді каньонда сиқырмен жасырылған пирамиданы табады, бірақ ішке кірген соң бүкіл Драктут әулеті өлгенін көреді – Ваарсувидің отбасын қырып салу сиқырының күтпеген салдарынан олар үрейлене пирамидаға қашады. Линейлік гильдия көп ұзамай оларды қуа жетеді. Белкар, Дюркон және Таркин өз топтарынан айрылып қалады. Белкар мен Дюркон Таркиннің дін қызметкері Малакпен кездеседі, ол Дюрконды өлтіріп, оны вампир құлына айналдырады. Белкар Орденмен қайта қосылады, және олар пирамиданың тереңіне қарай, түрлі тұзақтар мен иллюзияларды жеңіп, жол тартады. Қақпаны тапқанда Рой оны, соның салдарынан бүкіл пирамиданы жоюды шешеді, оның жамандық қолына тию қаупін болдырмау үшін. Vaarsuvius, жақын жердегі дәлізден, оған бұны істемеуге тырысады, бірақ архидемонның бірі олардан ақысын алғанда уақытша тозаққа тартылып кетеді. Орден жарылыста тағы бір әлемді көреді. Таркин кеткеннен кейін Нале мүмкіндікті пайдаланып Малакты өлтіреді, Дюрконды босатып, ол Орденге қайта қосылады. Таркин оралғанда Наледі бағынбағаны үшін жазалап өлтіреді және Орденге шабуыл жасау үшін үлкен әскер жібереді. Соңғы сәтте Хьюлио Маскүнемнің көмегімен Орден жеңіске жетеді. Таркин шөлдің ортасында қалды, ал Орден Хулионың әуе кемесімен соңғы қақпаға қарай ұшып кетеді. Соңғы кадрда Солтүстік өлім құдайы Хель Дюрконның вампирленген денесіне рухты орналастырғаны және нағыз Дюркон өзінің денесінде тұтқындалып, күшсіз күресіп жатқанда, рухтың эльфтер жерін құртуды жоспарлағаны көрсетіледі. Кітапқа 673–946 беттер мен қосымша материалдар енген.

Толықтай кішкентай

Хулионың дирижаблі дауыл кезінде зақымдалады, ал Орден оны жөндеу үшін стимпанк стильіндегі гномдардың Тинкертаун қаласына тоқтайды. Хейли бұрынғы жауларымен айналысады, ал Рой мен Дуркон Дурконның вампирлік ауруын емдей алатын дін қызметкерін іздейді. Дурконның денесін басып алған вампир рухы, Дурконды естеліктерін көрсетуге мәжбүр етеді, осылайша Орденнің қалғаны оны сол адам деп ойласын деген ниетпен алдайды. Олар Велдрина мен Вреканға кездеседі, олар дінаралық кеңес – Құдайлар жиналысына барады. Орден оларды Дурконды қайта тірілту мақсатымен Құдайлар жиналысына жеткізеді. Құдайлар жиналысында олар Снарлдың қатерінен құдайлар әлемді жойып, жаңадан бастау туралы дауысқа тартылып жатқанын біледі (олардың өмірдегі өкілдері арқылы). Вампир Дуркон, Хелдің бас діни қызметкері екені белгілі болғаннан кейін, жоюға дауыс береді, нәтижесінде дауыс тең болады. Рой мен Вампир Дуркон тең күшпен шайқасады; жартылай құдайлардың діни қызметкерлері де дауыс береді, бірақ олар да тең болады – Двалиннің діни қызметкері дауыс беруге бұрын карлик кеңесімен кеңесуі керек. Содан кейін Вампир Дуркон дауыс беруден бұрын жасырын түрде басқаларды вампирге айналдырғаны белгілі болады; ол және олардың көпшілігі Кеңеске үстемдік ету үшін жұлдыздық жерге телепортталады (біреуін ауыстыру үшін бас діни қызметкер ретінде қалдырады), осылайша олар Хельдің пайдасына дауыс береді. Орден қайта жиналып, Firmament қаласына ұшып кетеді, олардың саяқаты мұз алыптарының шабуылдарымен және бүлікпен толы. О Чул мен Лиен Солтүстік полюске жетеді. Олар Ксиконның тобы Крейгор қақпасын табуға тырысқанын көреді, ол шатқалдан шығатын жүздеген түрме есіктерінің артында жасырылған. Қараңғылықтағы Жаратылыс олар сынаған есіктерді бояумен белгілейді, бірақ басқаларының назарынан тыс қалғанда, олардың жоспарларын қиындататын басқа есіктерді де белгілейді. Фирмаментте Орден одақтастар табады (олардың ішінде Хилгия Файрхелм және оның Дурконның сәби ұлы Кудзу) және жаңадан вампирленген карликтермен күреседі. Вампирлер Орденнің көпшілігін гипнозға түсіріп, олардың жоспарларын бұзады және оларды есінен айырады. Бірақ, соның ішінде Дуркон Вампир Дурконды барлық естеліктерін бірден сіңіруге алаяқтап, оны Белкар денесін жойғанша Дурконның көшірмесіне айналдырады. Дурконның жаны басқа карлик діни қызметкерімен (Минра Шейлшоу) бірге ақыретке көтеріледі. Олар Тормен кездеседі, ол олардың әлемі құдайлардың Снарл үшін уақытша түрме ретінде жасаған мыңдаған әлемдердің соңғысы екенін ашады. Төрт пантеонмен жаратылған Снарл үш құдаймен жаратылғаннан гөрі күшті және әрқашан өзінің түрмесін жояды. Бірақ Тор осы әлемде төртінші пантеон пайда болғанын айтады, ол (әзірге) тек гоблиндердің құдайы Қараңғы Бірлікпен ғана құралған. Ол Дурконды Снарлды тоқтатуға көмектесу үшін Қараңғы Бірліктың бас діни қызметкері, Қызыл плащты жалдауға міндеттейді. Хилгия Дурконды қайта тірілтеді. Орден және Минраның (ол да қайта тірілген) басшылығымен карликтер армиясы карлик кеңесінің палатасына шабуыл жасап, вампирлерді жеңеді. Тор сыйлаған сиқырлы балғамен Дуркон Кеңес үстеліне жеткілікті зақым келтіріп, дауыс беруді белгісіз мерзімге кейінге шегереді. Орден Крейгор қақпасына беттейді, оларға Минра қосылады. Осы уақытта О Чул мен Лиенді көрінбейтін шабуылшылар ұрлап, есірткіге салады. Кітапта 947–1189 жолақтар және қосымша материалдар бар.

7-кітап

Орден Солтүстік полюске жетеді, онда Крагор қақпасы жасырылған. Олар паладиндердің жоғалуын тергеп-тексеріп, бірақ Дюркон мен Минра (Ройдың бұйрығына бағынбай) Тордың жақтасына Қызыл плащты өткізуге тырысады, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталады. Соңынан туған шайқаста екі ер адам Қызыл плащ, Ксикон және басқаларынан жеңіліп қалады; олар жасырынып, зұлымдарды көптеген есіктердің бірінің артында іздеуге алдайды, содан кейін Орденнің қалған бөлігімен қосылады. Ксиконның тобы олардың ізімен келе жатқандықтан, Орден есіктердің бірінің артына тығылады. Олар есіктің табалдырығына қойылған сиқырлы тұзақты айналып өтеді, ол зұлымдар одан өткесімен телепортқа айналып, оларды жоқ қылады. О Чул мен Лянь оянып, өздерін қабырғаға тізгіленген күйде табады, ал олардың үстінен Серени Тормак қадағалап тұр, ол қазір қарт және бұрынғы оқиғадан кейін жартылай тролльге айналған. Тормак олар мен Орден соңғы қақпаны және оның арқылы әлемді жояды деп қорқады, сондықтан ол Ксиконның жеңіске жетпеуін қалайды; осы себепті ол өзінің асырап алған ұлы, Санни атты сенімді көзбен бірге Орденге шабуыл жасайды. Орден жеңіске жетеді және оны ұстап, паладиндерді босатады. Ақырында олар оған әлемді құрып кетпеу үшін Ксиконды тоқтату қажет екенін түсіндіріп, оны олармен одақтасуға көндіреді.

Рольдік ойындар туралы түсініктеме

The Order of the Stick-тің юморының көп бөлігі рөлдік ойындарға негізделген (әсіресе Dungeons and Dragons 3rd Edition ережелері), кейіпкерлер ойын механикасы туралы еркін талқылайды, мысалы тәжірибелік ұпайлар, дағдылар жиынтығы және кездейсоқ кездесулер, тіпті жаңа сынып туралы білу үшін де. Ойыншылар мен Dungeon Master-лардың жиі қолданатын әдістері пародияланады, мысалы, науқан әлемінің ауа райы маңызды кездесуді күту үшін өзгеруі. Бурлевтің сатирикалық юморы фантастика жанрының көптеген клишелерін қамтиды, көбінесе оларды жаңа және әртүрлі тәсілдермен бұрмалайды. Бурлев кейде кейіпкерлер мен жағдайларды ролдік ойыншылардың жиі кездесетін проблемаларын және кемшіліктерін көрсету үшін жасайды. Даулы паладиндердің бірі – Мико Миядзаки; Бурлев оның ойыншылар арасындағы пікір таласты бейнелейтінін айтты – бір кейіпкерге топтың қалған бөлігін "бақылауға" рұқсат ету керек пе, жоқ па. Ол оны "паладиндерді ойнатын ең нашар жолдардың бірі" деп атады. Тағы бір мысал – OOTS әлемінің жаратылыс мифі, онда құдайлар тобы әлемді қалай жасау керектігі туралы дауласады, келісімге келуден бас тартқандықтан, әлемді жойғыш Снарл жаралады. No Cure for the Paladin Blues түсіндірмесінде Бурлев бұл оқиғаны ролдік ойыншылар тобында туындауы мүмкін жанжалдармен салыстырады, олар бірлесіп жаратқан қызықтың бұзылу қаупін тудырады. Комикс кейде рөлдік ойын индустриясының ағымдағы оқиғаларына тікелей пікір білдіреді, қатысушыларды бейнелейтін кейіпкерлерді қосады. Dragon журналында жарияланған соңғы үш комиксте OOTS мүшелері жасыл айдаһармен кездеседі, ол журналдың өзінің аллегориялық бейнесі ретінде танысады. Айдаһар журналдың ұзақ тарихын баяндайды, оның әртүрлі баспагерлерін көрсетеді, соның ішінде жағалаудың сиқыршысын және Мырза Картошка Басын (Wizards of the Coast компаниясының аналық компаниясы Hasbro-ның танымал ойыншығы). Соңғы нөмірде айдаһар жағалаудың заңгерлерінен қашып, Dragon журналында жылдар бойы пайда болған көптеген комикстердің кейіпкерлері бар бөлме арқылы ұшып өтеді, мысалы, Wormy, Knights of the Dinner Table және Phil & Dixie-мен жаңалықтар, ал OOTS кейіпкерлері айдаһарға ұзақ жылдар бойы қызмет еткені үшін алғыс айтады. Бұл тақырып онлайн-жолақтағы кейіпкердің D&D-нің негізін қалаушыларының бірі Гэри Гигаксқа оның қайтысы туралы хабарланғаннан кейін бірден сөз сөйлеген кезде қайта қолданылды. Бұл комикс Гигакс қайтысы туралы жазған веб-сайттарда кеңінен сілтеме жасалды. Бурлев D&D-нің негізін қалаушыларының бірі Дэйв Арнесон қайтысынан кейін де ұқсас құрметке ие болды.

Реакция

Ойын мәдениетінің комедиялық артықшылықтарын көрсететіндіктен, "Ставканың ордені" рольдік ойындар ойнаушылар үшін "міндетті оқу" деп аталып, "басқа комикстерден басым" деп мақталып жүр. Сыншылар кейде D&D ережелеріне байланысты туындайтын ішкі әзілдердің жаңа оқырмандар үшін түсініксіздік тудыратынын (әсіресе комикстің басында) айтады, себебі фантастикалық рольдік ойындар туралы білімсіздік көптеген қызықты жайттарды түсінбеуге алып келуі мүмкін. Дегенмен, комикс ойын туралы білімі жоқ кездейсоқ оқырмандарға да қолжетімді деп есептеледі, себебі негізгі кейіпкерлердің жарқын бейнеленуі мен кейіпкерлерге негізделген әзілдердің көптігі бар. Комикс "шебер жазылуы", "күрделі және тапқыр сюжеттері", сондай-ақ оның сапасы үшін мақтау алды. Азур қаласының қоршауы бейнеленген көріністерге ерекше назар аударылды, олар "Питер Джексонға лайық соғыс" деп аталды. Комикстің сызба фигураларынан жасалған суретіне қатысты пікірлер әртүрлі. Кейбір сыншылар оның "күтпегендей көркемдігін" жоғары бағаласа, PvP карикатурисі Скотт Курц кейіпкерлер басқа стильде салынғанда комикс осы деңгейде қызықты да, жанылы да болмас еді деп қосты. Time журналы мен Black Gate комикстің кейіпкерлерінің экспрессивтілігін мақтады. Бурлев өзінің сурет салу стилін бірнеше рет қорғап, сурет салуда жетістікке жеткенін, бірақ оқырманның назарын әзілге аудару үшін қарапайым стильді әдейі таңдағанын айтты. Бурлев комиксте ұқсас сынға бірнеше рет жауап берді, өзінің әдеттегі суреттерін реалистік суреттермен салыстырып немесе кейіпкерлердің аузына өзінің стиліне қатысты өзін-өзі сынайтын сөздерді қосты. 2007 жылдың мамыр айынан бері жүргізілген веб-комикстер трафигін зерттеулер "Ставканың ордені" комиксінің ең көп оқылатын 10 веб-комикстердің бірі екенін көрсетті. Бурлевтің шамамен 650 000 тұрақты оқырманы және 1 миллионға жуық кездейсоқ оқырманы бар екені белгілі. Күн сайын мыңдаған оқырмандар комикстің ресми форумында қатысып, "Ставканың ордені" және рольдік ойындар тақырыбында талқылайды. Көптеген қатысушылар Бурлевтің сызба фигуралары стилінде жасалған аватарларды пайдаланады, ал кейбір жанкүйерлер тіпті сайттың хабарлама тақтасында немесе өз сайттарында осы стильде қосымша "жанкүйер комикстерін" жасайды.

Марапаттар мен мойындау

The Order of the Stick британдық Eagle Awards 2008 сыйлығына екі номинация алды: «Ең сүйікті веб-комикс» және «Ең сүйікті түпнұсқа графикалық роман» («Қараңғылықтың басталуы» үшін). OOTS бірінші номинацияда жеңіске жетті, бірақ екіншісін Алан Мурдың «The League of Extraordinary Gentlemen: Black Dossier» туындысына ұтылды. Нәтижелерді сайтында жариялаған Бурлев, «Ең сүйікті түпнұсқа графикалық роман» санатында жеңіске ие болмағанына қуанғанын айтты, «Комикс индустриясының үздік жазушыларының біреуін жеңіп шыққан таяқша кейіпкерлерінің пародиязы бар әлемде өмір сүргім келмейді» деді. «No Cure for the Paladin Blues» комиксінің екінші жинағы 2007 жылғы «Алтын ENnie» сыйлығын жеңіп алды. OOTS он Web Cartoonist's Choice Awards сыйлығына ұсынылған, оның ішінде бесеуін жеңіп алды. 2008 жылы «Ең жақсы ұзақ форматты комикс», 2007 жылы «Ең жақсы ойын комиксі» және «Ең жақсы ұзақ форматты комикс», 2006 жылы «Ең жақсы фантастикалық комикс» деп танылды, ал 2005 жылы «Ең жақсы фантастикалық комикс» номинациясында жеңіс үшін таласты. Нью-Йорктегі Комикстер және мультфильмдер өнері мұражайы «The Order of the Stick» №443 комиксін өзінің алғашқы веб-комикстер көрмесіне – «Шексіз холст: Вебкомикстер өнері» – қосты.

Ойын үстелдері

APE Games компаниясымен серіктестік құрып, Giant in the Playground компаниясы алғашқы OOTS ойынын – The Order of the Stick Adventure Game: The Dungeon of Dorukan ойынын шығарды. 2006 жылдың қыркүйегінде жарық көрген бұл ойын карталар мен ойын тақтасын пайдаланады және Talisman, Dungeon! сияқты ойындардан, сондай-ақ "Kings & Things" сияқты аз танымал ойындардан күшті ықпал алған. "Дороканның зынданы" 12 және одан асқан жастағы 2–6 ойыншыға арналған. Әр ойыншы OOTS командасының бір мүшесін басқарады, зынданға терең бойлап, Ксиконды іздейді. Ойыншы өзі таңдаған кейіпкерін түрлі штик карталарымен жаттықтыра алады. Әр кейіпкердің өзіндік ойын стилі бар, ал ойыншылар өз командаластарына көмектесе де, зиян келтіре де алады. Ойынға екі қосымша жинақ шығарылды. Біріншісі – The Shortening, ол 2011 жылы APE Games компаниясымен шығарылып, ойын уақытын қысқартуға арналған жаңа карталар мен ережелерді қамтиды. Екінші, 20 картадан тұратын шағын қосымша жинақ – Sticky Shticks, 2012 жылғы "қайта басылым" Kickstarter кампаниясының қолдаушыларына сыйлық ретінде ұсынылды. Бұл жинақтағы карталарды кейіпкерлерге жабыстырып, олардың қабілеттерін шектеуге болады.