Кіріспе

Жапон Ұлттық Теміржолдарын алмастырған компаниялар тобы. Жапон Теміржолдар тобы, көбінесе JR Group (JRグループ) немесе жай ғана JR деп аталады, 1987 жылдың 1 сәуірінде мемлекеттік Жапон Ұлттық Теміржолдарының (JNR) бөлінуі мен жекешелендірілуіне (жапондық Уикипедиядағы реформа туралы мақаланы қараңыз) ұшыраған Жапониядағы теміржол компанияларының тобы. Ол алты жолаушылар тасымалдау компаниясынан, бір жүк тасымалдау компаниясынан және екі қызмет көрсету емес компаниядан тұрады. JNR-дың көп бөлігін JNR Settlement Corporation өз мойнына алды. JR Group қалааралық теміржол қызметінің (Shinkansen жоғары жылдамдықты теміржол желілерін қоса) және қала маңындағы теміржол қызметінің үлкен бөлігін жүзеге асырады. JR Hokkaido, JR Shikoku және JR Freight (JRF) компаниялары «Теміржол компаниялары туралы заң» деп аталатын заңмен басқарылады және Japan Railway Construction, Transport and Technology Agency (JRTT) мемлекеттік агенттігінің бақылауында болады, ал JR East, JR Central, JR West және JR Kyushu акциялық нарықта толықтай жекешелендірілген; сонымен қатар, JR East, JR Central және JR West Nikkei 225 және TOPIX 100 индекстерінің құрамына кіреді. Теміржолдар бұрын үкіметке тиесілі болғандықтан, жапон халқы әдетте JR теміржолдарын (қазір үшінші секторға өткен бұрынғы JR желілерін қоса) және басқа жеке теміржолдарды ажыратады, ал карталарда көрсетілгенде JR теміржолдары басқа жеке теміржолдардан әрқашан басқаша белгіленеді.

Өмірбаян

1970 жылдарға қарай жолаушылар және жүк тасымалы қызметі төмендеді, ал бағаның өсуі еңбекақының өсу қарқынына жете алмады. JR Group компаниялары 1987 жылы Жапон Ұлттық темір жолдарының жекешелендірілуі нәтижесінде құрылды.

Меншік

1987 жылы Жапония үкіметі JNR-ді бөлу және жекешелендіру шараларын қабылдады. Операцияларды бөлу сол жылдың сәуір айында басталды, бірақ жекешелендіру дереу орындалмады: бастапқыда үкімет компаниялардың меншігін сақтап қалды. Кейбір компаниялардың жекешелендірілуі 1990 жылдардың басында басталды. 2016 жылдың қазан айына дейін JR East, JR Central, JR West және JR Kyushu акцияларының барлығы нарыққа ұсынылып, қазіргі таңда акциялары еркін саудаланып жүр. Ал JR Hokkaido, JR Shikoku және JR Freight акцияларының барлығы әлі де мемлекеттік тәуелсіз әкімшілік мекеме – Жапония темір жол құрылысы, көлік және технология агенттігіне тиесілі. Хонсю аймағында жұмыс істейтін JR Group компанияларының барлығы Nikkei 225 және TOPIX 100 индекстерінің құрамына кіреді.

Желілік

JR бүкіл ел бойынша теміржол желісін және JNR-ден мұра еткен ортақ билет сату ережелерін сақтайды. Жолаушылар бірнеше JR компаниясымен пойыз алмастырмай, жеке билеттер сатып алмай саяхаттауға мүмкіндік алады. Дегенмен, JR компанияларының шекарасын кесіп өтетін пойздардың саны азайды. JR, JNR ережелеріне негізделген билет сату ережелерін сақтайды және Hitachi компаниясымен бірлесіп әзірленген MARS деп аталатын бірыңғай брондау жүйесіне ие. Japan Rail Pass және Seishun 18 Ticket сияқты билеттердің кейбір түрлері "барлық JR желілерінде қолданылады" деп шығарылып, барлық жолаушылар JR компанияларында қабылданады.

Одақтар

JR Group компанияларындағы қызметкерлерді әртүрлі кәсіподақтар ұсынады, мысалы Ұлттық теміржол қызметкерлерінің кәсіподағы, Бүкілжапондық құрылыс, көлік және жалпы жұмысшылар одағы, Doro Chiba және Жапония теміржол қызметкерлерінің кәсіподақтар конфедерациясы.