Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуэрто-Риколық саясаткер
Puerto Rican politician
Ольга Аран Мендес (5 ақпан 1925 – 29 шілде 2009) – АҚШ құрлық бөлігіндегі штат заң шығарушы органына сайланған алғашқы пуэрто-риколық әйел. 1978 жылы ол Нью-Йорк штатының сенатының мүшесі болды.
Olga Aran Méndez (February 5, 1925 – July 29, 2009) was the first Puerto Rican woman elected to a state legislature in the United States mainland, when, in 1978, she became a member of the New York State Senate.
Алғашқы жылдар
Ольга Аран Мендес Пуэрто-Риконың Маягуэс қаласында дүниеге келген. Сегіз баланың бірі болған ол аралда орта тапқа жататын, білімді отбасында өсті. Анасы Урсула Гарсия Фернандес (1894 ж.т.), үш қарындасымен бірге отбасылық мүліктің мұрагері болды; Ольга тоғыз жасқа келгенде қайтыс болды. Ольганың әкесі Гонсало Аран Солер (1948 ж.қ.с.) сот хатшысы болған. Оның әулеті, Арандар, 19 ғасырда Пуэрто-Рикоға көшіп келген алғашқы француз отбасыларының бірі еді. 1950 жылы Мендес Пуэрто-Рико университетінен ғылым бакалавры дәрежесін алды, сосын аралдағы жоғары мектептерде химия пәнін оқытты. 1960 жылы Колумбия университетінің Педагогикалық колледжінде психология мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. 1975 жылы педагогикалық психология саласынан докторлық диссертациясын қорғап, Йешива университетінен доктор ғылымының дәрежесін алды. Мендес Шығыс Гарлемдегі беделді саяси отбасының мүшесіне үйленді. Оның қайнағасы Антонио "Тони" Мендес Манхэттендегі алғашқы пуэрторикалық аудандық жетекші болды. Ол отбасы мүшелері арқылы жақсы үкімет орнату үшін күреске қатысып, бүкіл ел бойынша сайлаушыларды тіркеу науқандарында белсенді көшбасшы болды. Ол бірнеше рет қайта сайланды және 2004 жылға дейін штат Сенатында қызмет етті, 182-ші, 183-ші, 184-ші, 185-ші, 186-шы, 187-ші, 188-ші, 189-шы, 190-шы, 191-ші, 192-ші, 193-ші, 194-ші және 195-ші Нью-Йорк штатының заң шығару жиналыстарында отырды. Мендес 1980, 1984 және 1988 жылдарғы Демократиялық Ұлттық Конвенттерге делегат ретінде қатысты. 1984 жылы ол Сенаттың азшылық конференциясының хатшысы болып сайланды. 1993 жылы Мендес Сенаттың азшылық конференциясының төрағасы болып сайланған алғашқы пуэрторикалық әйел атанды. Кейде Мендес өзінің округіне тиімді болған жағдайда республикашылдарға саяси қолдау көрсетті. Ол осы екіпартиялық ұстанымы үшін жиі сынға ұшырады. 2002 жылдың желтоқсан айында Мендес Демократиялық партиядан шығып, Республикашыл партияға қосылды, себебі ол "демократтар өзін және сайлаушыларды ескермейтіндей сезімде" болды. Партияны ауыстыру оның демократтар мен испаноязылы көпшілік құрайтын округінде қайта сайлану мүмкіндігін күмәнді етті. 2004 жылдың 4 қарашасында Мендес АҚШ конгрессмені Хосе Серраноның ұлы Хосе М. Серранодан ауыр жеңіліске ұшырады, ол дауыстардың 18 пайызын ғана алды. Өзінің соңғы алты айлық қызмет мерзімінде ол Сенаттың Еңбек комитетінің төрағасы болды.
Olga Aran Méndez was born in Mayagüez, Puerto Rico. One of eight children, she was raised on the island in a middle class and highly educated family. Her mother, Ursula Garcia Fernández (b. 1894), was heir to a substantial family fortune along with her three sisters; she died when Olga was nine years old. Olga's father, Gonzalo Aran Soler (d. 1948), was a Clerk of the Court. His family, the Arans, were among the first French families to immigrate to Puerto Rico in the 19th century. In 1950, Méndez received a Bachelor of Science degree from the University of Puerto Rico, afterwards teaching high school chemistry on the island. In 1960, she earned her Master's Degree in Psychology from the Teacher's College at Columbia University. In 1975, she defended her Doctoral Dissertation in Educational Psychology and received her Ph. D from Yeshiva University. Méndez married into a respected East Harlem political family. Her father in law, Antonio "Tony" Méndez was the first Puerto Rican district leader in Manhattan. She became involved in the fight for better government through her family members and became an active leader in the area of voter registration drives throughout the nation. She was re elected several times, and remained in the State Senate until 2004, sitting in the 182nd, 183rd, 184th, 185th, 186th, 187th, 188th, 189th, 190th, 191st, 192nd, 193rd, 194th and 195th New York State Legislatures. Méndez was a delegate to the 1980, 1984 and 1988 Democratic National Conventions Méndez was a delegate to the 1980, 1984 and 1988 Democratic National Conventions. In 1984, she was chosen as Secretary of the Senate Minority Conference. In 1993, Méndez became the first Puerto Rican woman to be chosen Chairperson of the Senate Minority Conference. At times Méndez offered her political support to Republicans when doing so would have been beneficial to her district. She was often criticized by her peers for this bi partisanship. In December 2002, Méndez left the Democratic Party and joined the Republican Party, as she felt that "she and the voters had been taken for granted by the Democrats." Switching parties made re election very tenuous in her heavily Democratic and majority Hispanic district. On November 4, 2004, Méndez was heavily defeated by José M. Serrano, son of U. S. Congressman José E. Serrano, taking only 18 percent of the vote. During her final six months in office she served as the Chairwoman of the Senate Labor Committee.
Өлім және мұра
1993 жылы Мендеске сүт безі қатерлі ісігі диагнозы қойылды және оған операция жасалды. Ол өз тарихын басқаларды хабардар ету үшін бөліскенін айтты. 2009 жылдың 29 шілдесінде ол 84 жасында, 16 жылдық күрестен кейін Шығыс Гарлемдегі үйінен қайтыс болды. Нью-Йорк қаласының мэрі Майкл Блумберг, тәуелсіз саясаткер, бұрын демократ және республикашыл болған, Мендестің "халыққа дұрыс нәрсені жасау үшін партиялық бағыттардан асып түсудің маңыздылығын" түсіндіргенін айтты. Блумберг былай мәлімдеді:
Méndez was diagnosed with breast cancer in 1993 and underwent surgery. She said that she shared her story in order to educate others. She died after a 16 year battle at her East Harlem apartment on July 29, 2009, aged 84. New York City's Mayor, Michael Bloomberg, an Independent, who was both a former Democrat and a former Republican, credited Méndez with impressing upon him the "importance of reaching across partisan lines to do what's right for your constituents." Bloomberg stated the following: