Кіріспе

Испанияда туған француз ақсүйек әйелі және қоғамдық өмірге белсенді қатысушы (1773–1835)

Тереза Кабаррус, мадам Таллиен (31 шілде 1773 – 15 қаңтар 1835) – Испанияда туған француз ақсүйек әйелі және қоғамдық өмірге белсенді қатысушы, өмірінде Шимей принцессасы атанған.

Ерте өмір

Ол Испанияның Мадрид қаласында, Карабанчел Альтода, Франсуа Кабаррус атты баск халқынан шыққан француз, бірақ Испанияда қаржымен айналысқан адам мен Испанияда тұратын француз өнеркәсібінің қызы Мария Антония Галаберттің қызы ретінде дүниеге келді. Терезаның әкесі Испания Корольдік банкіне айналған Сан-Карлос банкін құрып, басқарды және Испания королі Жозеф I-нің қаржы министрі болды. 1789 жылы Испания королі Карл IV оған граф титулын берді. 1778 жылдан 1783 жылға дейін Тереза Франциядағы монахтарда тәрбиеленді. Ол суретші Жан Батист Изабенің шәкірті болды. 1785 жылы ол қысқа мерзімге отбасының қамалына оралды, содан кейін әкесі оны он екі жасында білімін аяқтау және тұрмысқа шығу үшін Францияға жіберді. Оның көптеген махаббат оқиғаларының алғашқысы Александр де Лабордпен болды; алайда, жас жұбай де Лабордтың әкесі, ықпалды Жан Жозеф де Лаборд оған қарсы болғандықтан ажырасуға мәжбүр болды. Содан кейін Кабаррус Франциядағы өзінің беделін нығайту үшін өте әдемі қызын бай және қуатты французбен үйлендіруге ұйымдастырды. 1788 жылдың 21 ақпанында Тереза Жан Жак Девин Фонтенэйге (1762–1817) тұрмысқа шықты, ол соңғы Фонтенэй маркизі, кішкентай, қызыл және жаман көрінетін бай аристократ еді. Келіншектің жасы он төрт болған. 1780-ші жылдарда Тереза либерализм мен революцияның принциптеріне қызығушылық танытса да, ол король Людовик XVI сарайына таныстырылды. Жаңа үйленген жұбайлар Испанияның патша сарайын да аралады. 1789 жылдың 2 мамырында Тереза Девин Теодор де Фонтенэй (1789–1815) атты ұлды дүниеге келтірді, оның әкесі, мүмкін, Луи Мишель ле Пелетиер де Сент-Фаржоның ағасы Феликс ле Пелетиер де Сент-Фаржо болды. 1789 жылы революция басталғанда күйеуі қашқанда, ол бойжеткен кезіндегі есімін қайта алды және 1791 жылы ажырасты. Ол Бордоға қашып, ағасы мен оның отбасының көмегіне ие болды. Бордода ол театр сахнасында Ұлттық конвенция комиссары Жан Ламберт Таллиенмен танысты. Біраз уақыттан кейін ол онымен қарым-қатынас жасады. 1793 жылдың желтоқсанында ол Таллиен мен оның әріптесі комиссар Изабо Бордода Ақыл-ой мерекесін тойлау үшін ұйымдастырған үлкен шеруде Ақыл-ой құдайы ретінде пайда болды.

Термидор және анықтамалық

1794 жылдың ақпан айында Таллиенді Максимилиан Робеспьердің тыйым салуды жеңілдету және умеренность танытуы үшін айыптады. Робеспьер оны «Республиканың көптеген жауларын кешіруге итермелейтін бұрынғы дворян Кабарруспен» болған қарым-қатынасы үшін де кінәлады. Ол өзінің әрекеттерін қорғау үшін Парижге барған кезде Таллиенмен бірге болды, бірақ Робеспьердің бұйрығымен алдымен Ла Форс түрмесіне, содан кейін Кармес түрмесіне қамалды, онда ол Жозефина де Боарнемен танысты. Таллиен Робеспьерді құлатқан Термидор реакциясын ұйымдастырушылардың бірі болды. Сол күні, 27 шілде 1794 (9 Термидор) Таллиен Тереза мен Жозефина де Боарнелерді түрмеден босатып, француз саяси өмірінің маңызды тұлғаларының біріне айналды. Тереза күйеуіне умеренность танытты: Термидор реакциясы басталғаннан кейін, ол тұтқынға алынғандардың жағдайына араласатын адам ретінде «Термидордың ханымы» деген лақап атқа ие болды. 1794 жылдың 26 желтоқсанында қызын дүниеге келтірген ол Таллиенге үйленді. Алайда, олардың некесі ұзаққа солмады, өйткені Тереза 1797 жылдың ақпан айында Таллиенге қарсы ажырасу процесін бастады. Таллиен Наполеонмен бірге Египетке сапар шекті, бірақ Францияға қайтып келе жатқанда британдықтар тарапынан тұтқынға алынып, абалыда ұсталды. 1802 жылы босатылғаннан кейін ажырасу рәсімделді. Тереза париждік қоғамдық өмірдің жетекшісіне айналды. Оның салоны әйгілі болды және ол француз Директориясы кезеңіндегі грек қайта жандану стиліндегі әйелдер сәнінің бастамашыларының бірі болды. Ол өте ерекше тұлға болды; бір әңгімеде оның емдік қасиеттері үшін клубника шырынында шомылғаны айтылады. Оның бұрынғы жақыны Наполеонның бірінші әйелі Жозефина болды; содан кейін миллионер-спекулянт Габриэль Жюльен Оуврармен (онымен бес баласы болды); ол 1804 жылы баласыз қалған інісінің өлімінен кейін Химейдің он алтыншы князі болды. Ол өмірінің соңына дейін алдымен Парижде, содан кейін Химейде өткізді.

Тереза Химейде қайтыс болды, онда ол Франсуа Жозеф де Рикемен бірге жергілікті шіркеудің сакристикасының астына жерленді, оның естелігіне ескерткіш орнатылды. Freund, A. (2014). Portraiture and Politics in Revolutionary France. Penn State University Press. Freund, A. (2014). The Citoyenne Tallien: Women, Politics and Portraiture during the French Revolution. The Art Bulletin (93)3, 325 344. Hesse, Carla. (2018). The Other Enlightenment: How French Women Became Modern. Princeton University Press. Rauser, A. (2020). The Age of Undress: Art, Fashion, and the Classical Ideal in the 1790's. Yale University Press. Abrantes, Laure Junot (Duchesse d'). 1832. Memoires of the Duchesse d'Abrantes (Madame Junot). J&J Harper.