Кіріспе

Grand Hotel – Лютер Дэвис кітабы, Роберт Райт пен Джордж Форрест музыкасы мен сөздері, ал Мори Йестон қосымша музыка мен сөздерін жазған мюзикл. Вики Баумның 1929 жылғы романы, оның аттас пьесасы «Menschen im Hotel» (Қонақ үйдегі адамдар), және одан кейін түсірілген 1932 жылғы MGM көркем фильмі негізінде құрылған мюзикл, 1928 жылғы Берлиндегі әсем қонақ үйде өткен демалыс күндеріндегі оқиғаларға және қонақ үйдің ерекше қонақтарының өміріне толы. Олардың ішінде – мансабы төмендеп бара жатқан прима-балерина, өлімге ұшыраған еврей есепші, соңғы күндерін сәнді өмірде өткізуді армандаған, жас, әдемі, бірақ кедей барон, циник дәрігер, адал бизнесменнің бұзылуы және Голливудта сәтті болу арманындағы машинистка. Шоудың 1989 жылғы Бродвейдегі қойылымы 12 «Тони» сыйлығына ие болды, оның ішінде 5 сыйлықа жеңіп алды, соның ішінде Томми Тьюн үшін «Үздік режиссура» және «Үздік хореография» номинациялары. Сайд Шарис және Зина Бетуне сияқты белгілі актерлердің құрамына қосылуы, мюзиклдің 1985 жылғы «Big River» мюзиклінен кейін Бродвейде 1000-нан астам қойылым көрсеткен алғашқы американдық мюзиклі болуына көмектесті.

Өмірбаян

Menschen im Hotel 1929 жылы танымал австриялық романист Баумның мансабының басталуын қадағалады және ол сол жылы романын Берлин сахнасы үшін драматизациялады. Пьеса сәтті болғаннан кейін, оның ағылшын тіліндегі нұсқасы 1930 жылдардың басында Нью-Йоркте үлкен жетістікке ие болды және 1932 жылы Грета Гарбо, Джон Барримор және Джоан Кроуфордтың басты рөлдерде ойнаған "Гранд-Отель" атты кассалық табысқа жеткен, "Оскар" сыйлығын жеңіп алған фильмге айналды.

Грандта

Дэвис, Райт және Форрест Баумның әңгімесін 1958 жылы "Грандта" деген атпен алғаш рет бейімдеді, оқиға орнын 1928 жылғы Берлиннен қазіргі Римге көшіріп, балеринаны Мария Калласқа ұқсас опера әншісі етіп өзгертті, бұл өзгеріс Джоан Динерге, оның күйеуі Альберт Марре режиссерлік еткен рөлге дайындалуына байланысты жасалды. Олардың барлығы бұрын "Кисмет" мюзиклінде бірге жұмыс істеген және тағы бір табысқа жететінін күткен, бірақ Дэвистің жазған кітабы фильмнің жанкүйерлеріне таныс сюжеттен тым алыс кетіп қалды. Пауль Муни Кринглейн рөлін ойнауға келіскен соң, рөл өзгертіліп, кеңейтілді, кейіпкер қарапайым қонақ үй қызметкеріне айналды, ол қонақ үй люксінде жасырын түрде тұрғаны басшылықтан құпия сақталды. Флеймхен билеуші субретке айналды, Прейсинг пен оның драмалық желісі толығымен алынып тасталды, ал комедиялық эффект үшін екі депортацияланған американдық гангстер қосылды. "Грандта" Лос-Анджелесте және Сан-Францискода аралас пікірлер мен жақсы табыспен ашылды, бірақ Мунидің ауруға шалдыққандығы және Бродвейдегі қойылымды жалғастыра алмайтыны белгілі болғанда, продюсер Эдвин Лестер 1958 жылғы 25 қыркүйекте жоспарланған Бродвейдегі премьераны тоқтатуға шешім қабылдады, содан кейін барлығы басқа жобаларға көшті.

Гранд-отель

Үш он жылдан кейін Дэвис, Райт және Форрест өзінің бастапқы материалдарын жаңартып, шоуды қайтадан қоюға шешім қабылдады, осымен оны 1928 жылғы Берлиндегі бастапқы орнына қайтарды. Бұл жолы режиссер-хореограф Томми Тьюн басшылық етті, ол оны екі сағаттық, үздіріліссіз қойылым ретінде көріп тұрды, онда диалог сахналары, музыкалық нөмірлер мен билер бір-бірімен үйлесіп, кейде бәсекелесіп, әрдайым бірдеңе болып тұратын қонақүйдің жанды атмосферасын жасайтын еді. "At the Grand" атты туындыдан жеті ән "Grand Hotel" деп аталған жаңа қойылымға енгізілді, бірақ екеуі Бостондық сынақ көрсетілімдері кезінде алынып тасталды. 1989 жылы Бостонда Райт пен Форрест Тьюннің өтінішімен, ол бұрын "Тоғыз" жобасында бірге жұмыс істеген Мори Йестонды жаңа материал әкелуге келісті. Йестон алғашқы аптада жеті жаңа ән жазды, олардың ішінде "Love Can't Happen", "I Want to Go to Hollywood", "At The Grand Hotel", "Bonjour Amour", "Roses at the Station" және "Grand Parade" (жаңа ашылу саны), сондай-ақ Райт пен Форрест әндеріне қосымша мәтіндер жазды. Тьюннің сұрауымен Питер Стоун авторлық құқығы көрсетілмейтін драматург ретінде келді, бірақ пьесаның мәтіні толығымен Дэвистің жұмысы болды. Йестон "Қосымша музыка мен мәтін" үшін көрсетілді және жұмысы үшін екі Drama Desk сыйлығына үміткер болды. Би залының хореографиясын Пьер Дулен мен Ивонн Марсо жасады, олар шоуда Жиголо мен Графиня рөлінде ойнады, ал Тьюнге деген құрмет ретінде Томми Уолш "I Want to Go to Hollywood" әніне қысқаша би бөлімін қосты.

Қысқаша мазмұны

1920-ші жылдардың шуы әлі де жоғары деңгейде, ал Берлин - бұл жоғары өмірдің орталығы. Бірінші дүниежүзілік соғыстан алған жарақаттарынан әлі күнге дейін зардап шеккен циникті доктор Оттерншлаг морфинді инъекциялаған кезде қонақтар Grand қонақ үйіне келіп-кетеді. Консьерждің көмекшісі Эрик, қабылдау бөлмесінде жұмыс істейді, ұлының тууын күтеді; әйелі ауыр босанумен жатыр. Барон Феликс фон Гейгерн, жас, келбетті және кедей, өзінің харизмасын пайдалану арқылы оған мейрамханада бөлме алу үшін көмектеседі, ал шофер болып жүріп, қатал бандитке қарсы шығады. Ескірген орыс прима-балеринасы Елизавета Грушинская оны әлі де билей алатынына және билеуге тиіс екеніне сендіруге тырысатын жанкүйерлерімен бірге келеді. Оның сенімді адамы және киімін киетін Рафаэла егер биші келісімшарт бойынша келген тапсырмаларын орындамаса, оларға көп ақша төлейтінін біледі. Рафаэланың Елизаветаға деген сезімі бар. Аурудың салдарынан өлімге ұшыраған еврей бухгалтер Отто Крингелен өмірінің соңғы күндерін қонақ үйде сән-салтанатпен өткізу үшін жинаған ақшасын жұмсағысы келеді. Барон оған бөлмеге отыруға көмектеседі. Осы арада, құлдыраған тоқыма фабрикасының бас директоры Герман Прейсинг Бостон компаниясымен бірігудің тоқтатылғанын естіді, бұл қаржылық апатқа ұшырады; ол өз акционеріне өтірік айтқысы келмейді, бірақ қысымға бой алдырады. Ол бірігуді қайта жандандыру үшін Бостонға баруға жоспарлайды және уақытша хатшысы Флеймхенге онымен бірге барып, "оған қамқорлық жасауға" қысылады. Ол Голливуд жұлдызы болуды армандайды және жүкті болуы мүмкін деп қорқады, бірақ баронмен флирт жасайды. Баронның ұсынысы бойынша ол таңғалған және қуанған Оттомен биге келіседі. Елизавета тағы да сәтсіз би қойылымынан зардап шегеді және қонақ үйге оралады. Ол баронды табу үшін бөлмесіне кіреді, өйткені ол гангстерге қайтарым төлеу үшін оның алмасты алқасын ұрлап алуы тиіс, бірақ ол оның ең үлкен жанкүйері болып көрінеді. Екеуі бір-біріне ғашық болып, түнде бірге болады. Ол өзінің билік мәнерін орындауы үшін онымен Венаға баруға келіседі, олар үйленетін болады; олар теміржол станциясында кездесуді жоспарлайды. Екі афроамерикалық ойын-сауықшылар, Джиммилер барда ән салып, Флеймченмен билейді. Эрик ауруханадағы әйеліне қосылу үшін жұмыстан шығуға тырысады, бірақ қонақ үйдің жағымсыз менеджері Рохша оған демалыс беруден бас тартады. Барон Оттоны қор нарығына инвестиция салуға көндірді, ал Отто бір түннің ішінде нарықта ақшаны құртты. Бірақ Отто өзін жақсы сезінбейді, барон оған бөлмесіне көмектеседі, әмиянды ұрлау азғырығына қарсы тұрады. Отто баронға ақша береді. Бандит баронға қарсы шығып, оған Прейсингтің әмиянін ұрлауды тапсырады; ол баронға қару береді. Прейсинг Флеймхенді көрші бөлмелерде тұтқындап, оған жыныстық қатынас жасауға қысым жасайды. Барон Прейсингтің бөлмесінде оның әмиянін ұрлап алуға тырысып жатқанда, көрші үйдің жанында Флеймхеннің жылағанын естіп, оны қорғауға кіреді. Бір-бірімен күрескеннен кейін Прейсинг баронды бандиттің қаруымен өлтіреді. Прейсинг тұтқындалды. Рафаэла Грушинскаяға өзінің сүйіктісі қайтыс болғанын қалай айту керектігімен күреседі және ақыр соңында Грушинскаяны онымен пойыз бекетінде кездесуге қуанып қалдырады. Отто Флеймхенді Парижге алып кетуге ұсыныс жасайды; қазір оның ақшасы көп, сондықтан олар жақсы өмірден ләззат ала алады, ол оған қанша уақыт қалды, ал ол оны жақсы көретінін түсінеді. Эриктің ұлы болып, әйелі ауырсынудан аман-есен өткенін біледі. Доктор Оттерншлаг былай дейді: "Гранд-отель, Берлин. Әрқашан бірдей адамдар келеді, адамдар кетеді бір өмір аяқталады, ал екіншісі басталады бір жүрек сынса, екіншісі жылдам соғады бір адам түрмеге қалады, ал екіншісі Парижге кетеді әрқашан бірдей. Мен тағы бір күн қаламын".

Актерлік құрам

Бродвей (1989) АҚШ Ұлттық гастрольдік саяхаты (1990) Вест-Энд (1992) Вест-Энд (2004) Саутварк Playhouse (2015) Encores! (2018) Барон Феликс фон Гайгерн Дэвид Кэрролл Брент Барретт Джулиан Овенден Скотт Гарнхам Джеймс Снайдер Отто Крингелейн Майкл Джетер Марк Бейкер Барри Джеймс Дэниел Эванс Джордж Рэй Брэндон Урановиц Елизавета Грушинская Лилиан Монтевекки Мэри Элизабет Мастрантонио Кристина Гриманди Ирина Дворовенко Флеймхен Джейн Краковски ДеЛи Лайвли Линнет Перри Хелен Бейкер Виктория Серра Хелен Йорк Бас директор Прейсинг Тимоти Джером К.С. Уилсон Мартин Эллис Джейкоб Чепмен Джон Доссет Рафаэла Оттанио Карен Акерс Дебби де Кордреукс Джиллиан Беван Валери Катко Наташа Полковник Диаз Тернберг Джон Уильям Энтони Франчоза Барри Фостер Гэри Рэймонд Филипп Рам Уильям Райалл Эрик Литнауэр Боб Стилман Дирк Лумбард Киран МакИлрой Дэвид Лукас Джонатан Стюарт Джон Клей III Екі Джимми Дэвид Джексон Дэнни Стрэйхорн Нейтан Гибсон Дэвид Эндрю Уайт Дэвид Джексон Дэвид Эндрю Уайт Джозеф Нобель Пол Хейзел Джеймс Т. Лейн Дэниел Йервуд

Өндірістер

Отыз бір алдын ала көрсетілімнен кейін, Grand Hotel 1989 жылғы 12 қарашада Мартин Бек театрында ашылды, содан кейін Джордж Гершвин театрына көшіріліп, барлығы 1017 қойылымды аяқтады. Спектакль антрактсыз ойналады. Бастапқы актерлік құрамында Лилиан Монтевекчи – Элизавета, Дэвид Кэрролл – Барон, Майкл Джетер – Отто, Джейн Краковски – Флейммен, Тим Джером – Прейсинг, Джон Уайли – Оттерншлаг және Боб Стилман – Эрик болды. Кейіннен Зина Бетуне және Сайд Шарис (70 жасында Бродвейдегі дебюті) Элизавета рөлінде, Рекс Смит, Брент Барретт, Джон Шнайдер және Уолтер Уиллисон – Барон, ал Чип Зиен мен Остин Пендлтон – Крингелейн рөлінде ойнады. Бұл қойылым 12 Tony номинациясын алып, бес жүлде жеңіп алды, оның ішінде Томми Тьюн үшін ең жақсы режиссура және хореография. Оригинальды кастинг жазбасы спектакльдің премьерасынан шамамен екі жыл өткен соң жарық көрді. Жазу кезінде Кэрролл ЖИТС-ке байланысты ауыр халде болды және дауыс жазбаларын жазуға дайындалып жатқанда студияда өкпелік эмболиядан қайтыс болды. Ұлттық турда Барон рөлін орындаған оның дублері Брент Барретт, RCA Victor компаниясы шығарған альбомда осы рөлді орындады. Альбомда сондай-ақ Кэрроллдың 1991 жылы Equity Fights AIDS қайырымдылық концертінде орындаған "Love Can't Happen" әнінің бонус трегі бар. 1991 жылы осы команда спектакльді Германияның Берлин қаласында, Theater des Westens сахнасында неміс тілінде, Лесли Каронның Грушинская рөлінде ойнауымен қайта қойды. Вест-Эндтегі алғашқы қойылым 1992 жылғы 6 шілдеде Dominion Theatre-да ашылды және төрт айға жуық уақыт бойы сахналанды. 2004 жылы Мэри Элизабет Мастрантонио Майкл Грандедждің режиссерлігімен Donmar Warehouse-дағы шағын қойылымда Элизавета рөлін ойнады, бұл қойылым үздік музыкалық қайта жандану үшін Olivier Award жүлдесін жеңіп алды. 2015 жылғы 31 шілдеде Лондонның Southwark Playhouse-де тағы бір қойылым ашылып, бес апта бойы көрсетілді. Grand Hotel: 25 жылдық мерекелік концерті 2015 жылғы 24 мамырда Нью-Йорктегі 54 Below түнгі клубында өтті, оны Уолтер Уиллисон жазып, режиссерлік етті. Уиллисон Монтевекки, Барретт, Джером және сондай-ақ Карен Акерс, Бен Джордж, Кен Дженнингс, Хал Робинсон және Чип Зиенмен бірге сахнада болды. Би кеңесшісі – Ивон Марсо. Шоу 2018 жылғы 21-25 наурыз аралығында Джош Родстың режиссерлігімен Нью-Йорктегі Encores! ұйымы тарапынан қойылды. Grand Hotel: 30 жылдық мерекелік концерті 2019 жылғы 11 қарашада Нью-Йорктегі The Yellow Pavillion (aka The Green Fig) түнгі клубында, The Green Room 42 ұйымдастыруымен өтті, оны қайтадан Уиллисон жазып, режиссерлік етті, бұл Америка Актерлер Фондына арналған қайырымдылық шарасы болды және Монтевеккиге арналды. Уиллисон Акерс, Джером, Дженнингс, Шнайдер, Джилл Пауэлл, Джуди Кей және Сачи Паркермен бірге ойнады. Қауымдастық директоры және хореографы (Томми Тьюн стилінде) – Джоанна Раш, ал би кеңесшісі қайтадан Марсо болды.