Кіріспе

Ньюмаркет-он-Фергюс, тарихи түрде Корракатлин деп белгілі, Ирландияның Клэр округіндегі қала. Ол Эннистен 13 шақырым, Шаннон әуежайынан 8 шақырым және Лимериктен 24 шақырым қашықтықта жатыр.

Тарих

'Фергус қаласындағы Ньюмаркет' атауының ағылшын тіліндегі нұсқасы, мүмкін, жақын орналасқан Бунраттидегі (Огарни өзенінде) бұрынғы 'Базардың' Ньюмаркеттен бұрын пайда болғандығынан туындаған; сондай-ақ, ауылды атақты жарыс жолының атымен қайта атаған Лорд Инчикинге байланысты халық арасында кең таралған миф бар, ол Англиядағы жылқы жарысы орталығында жеңіске жеткеннен кейін Дромоланд иелігін жарысқа тіккен. Оның нео-готикалық сарайы, Дромоланд қамалының аумағында Ирландиядағы ең үлкен төбелік бекініс, Моугхаун төбелік бекінісі орналасқан. Бұл жерде б.з.д. 500 жыл шамасында қабырғалы ежелгі ауыл мен жиын орыны болған деп есептеледі. Бұл Еуропадағы өз түріндегі ең көне сақиналық бекініс саналады. Гаэль тіліндегі Кора Чейтлин атауы 19 ғасырдағы ашаршылық кезінде пайда болды, онда Кани өзеніне Ньютаун-Кэнниде (яғни, қазіргі О'Реган паркіне кіреберіс жанындағы Лимерик жолында) және Финн диірмендерінің жанында су өткізбейтін бөгеттер орнатылып, шабақ ұстауға қолданылды, сондықтан Катлиннің бөгеті. Атаудың дұрыс және түпнұсқасы гаэль тілінен 'Традари' деп транслитерацияланған; ал ауыл солтүстіктегі Латоннан оңтүстіктегі Бунраттиге дейін созылған Традиридің ежелгі ауданының орталығы болған. Бұл аймақ туралы ең алғашқы мәліметтердің бірі 1636 жылы Джеймс Фрост жазған 'Зерттеу және бөлу кітабында' кездеседі. Онда ол аймақтың негізгі жер иелерін атап көрсеткен, олардың ішінде Томмонд графы болған. Сондай-ақ, 1574 жылы Эдвард Уайт жазған құжатта Ньюмаркет барондығында орналасқан Бонратти (кейін Бунратти) туралы айтылады. Оның құжаты Томонд жерлерін дәл сипаттау мақсатымен жазылған, өйткені сол кезде бірнеше дұрыс емес сипаттамалар жасалған. Фергустағы Ньюмаркет приходы жеті ежелгі приходтардың бірігіп құрылған одағы: Бунратти, Фенло, Килназолаг, Драмлайн, Клонлогхан, Килконри және Килмалери. 1744 жылғы Жазалау заңдары кезеңінде Клэрдің жоғары шерифі Джон Вестроп осы жеті приходтағы барлық шіркеулерді жапты. 1823 жылдың 20 желтоқсанында Баптист Ирландия қоғамының хатшыларына жазған хатында В. Томас есімді саяхатшы уағызшы Ньюмаркетте бір түн тоқтады және жоғарыда аталған қоғамға хат жазды. Онда ол адамдардың уағыз тыңдауда қандай қиындықтарға тап болғанын баяндады, кейбіреулері Құдай сөзін есту үшін шақырымдармен жүріп келгенін айтты. Ол сондай-ақ, сол кездегі кедейліктің қаншалықты ауыр екенін, балалардың киімдерінің кедейлік деңгейіне сай екенін сипаттады. Сондай-ақ, ол балалардың жазбаларды жаттап алуға деген құлшынысын айтады. 1854 жылдың наурыз айында ауыл орталығынан екі шақырымдай жерде Могхаун көлі немесе Лугха трасканың жанында, аздап көтерілген төбенің астындағы тас бөлмеде асығыс жасырылған, үлкен мөлшерде алтын табылды. 1920 жылдың 5 тамызында Тәуелсіздік соғысы кезінде ауыл полиция казармасына жасалған сәтті шабуылдың ошағы болды. Бір қарсыластың көмегімен Ирландия республикалық армиясы казармаға кіріп, Корольдік Ирландия полициясының қазіргі қызметкерлерін тұтқындады. ИРА кетер алдында қару-жарақ пен ресми полиция құжаттарын қолға түсірді. 1962 жылы жарық көрген 'Менің әкем Маркони' атты автобиографиясында радионы ойлап тапқан Гульельмо Марконидің қызы Дегна Маркони 1905 жылы Дромоланд иелігінде демалыспен өткізген уақытын егжей-тегжейлі сипаттады. 2004 жылдың маусым айының соңында АҚШ пен кеңейтілген 25 мүше ел арасындағы алғашқы саммит Ньюмаркетте Дромоланд қамалында өтті. 2007 жылдың көктемінде Фергустағы Барнхиллдің жанындағы жергілікті су желісін жақсарту жұмыстарының археологиялық бақылауы кезінде алты қаңқа қалдығы табылды. Зерттеулер көрсеткендей, бұл қалдықтар христиан дініне дейінгі кезеңге жатады.

География

Қала Эннис қаласынан шамамен 10 км қашықтықта орналасқан. Атынан көрініп тұрғанындай, ол Фергус өзеніне жақын жерде жатыр. 2002 жылы қаланы айналып өту жолы салынғанға дейін, негізгі N18 Лимерик–Эннис тас жолы Ньюмаркеттен өтіп тұрды. Сол негізгі айналма жол 2009 жылғы 28 тамызда, жол пайдаланушыларға қолжетімді автожолдардың санын арттыру мақсатындағы ұлттық бағдарлама аясында M18 деп атауын өзгертті. Жақын орналасқан қалалар мен ауылдарға Клэркасл, Эннис, Кратло, Сиксмилбридж, Квин және Шаннон кіреді. Қаланың батысында үлкен Лох Гаш (Lough Gash) көлі орналасқан, ол маусымдық түрде суы тартылатын көл (turlough).

Адамдар

Ньюмаркеттің халқын тіркеу үшін алғашқы санақ 1659 жылы өткізілді. Санақта Коррейатлин деп тіркелген Ньюмаркет, Бунратти барониясының бір бөлігі ретінде, ауыл шебінде бар болғаны 9 адам тұрғанын көрсетті. 2016 жылғы санақ мәліметтері бойынша Фергустағы Ньюмаркеттің халқы 1784 адамды құрады.

Білім

Қауымда төрт бастауыш мектеп бар: Scoil na Maighdine Muire/Newmarket on Fergus National School, Ballycar National School, Stonehall National School және Clonmoney National School. Жоғары білім алу үшін оқушылар Эннис және Шаннон қалаларындағы мектептерге қатынайды.