Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэмюэл Джонсонның 1779–81 жылдарғы "Ағылшынның ең көрнекті ақындарының өмірбаяндары" (1779–81) кітабы, немесе "Ақындар өмірлері" деген қысқа атаумен белгілі, – Сэмюэл Джонсонның 52 ақынның қысқаша өмірбаяндары мен сын тұрғысынан бағалауларын қамтитын еңбегі. Олардың көпшілігі он сегізінші ғасырда өмір сүрген. Бұл өмірбаяндар шамамен ақындардың қайтыс болған мерзімі бойынша реттелген. XVIII ғасырдың соңынан бастап Джонсонның еңбегінің толықтырылған және жаңартылған басылымдары жарыла бастады.
1779–81 book by Samuel Johnson
Lives of the Most Eminent English Poets (1779–81), alternatively known by the shorter title Lives of the Poets, is a work by Samuel Johnson comprising short biographies and critical appraisals of 52 poets, most of whom lived during the eighteenth century. These were arranged, approximately, by date of death. From the close of the 18th century, expanded editions and updates of Johnson's work began to appear.
Өмірбаян
Джонсон 1740 жылы жеке өмірбаяндық туындыларды жаза бастады, алғашқысы Жан-Филипп Баратье, Роберт Блейк және Фрэнсис Дрейкке арналған. 1744 жылы ол өзінің алғашқы кеңейтілген әдеби өмірбаянын жазды – «Мистер Ричард Савидждің өмірі», бір жыл бұрын қайтыс болған досының құрметіне. Джонсонның «Ақындардың өмірі» атты еңбегін Англиядағы шотландтарға қарсы сезімдер кезінде қалай жазғаны туралы әртүрлі әңгімелер бар. 1891 жылғы басылымның алғы сөзінде айтылғандай, шотланд баспагерлері әртүрлі ағылшын ақындарының жинақталған туындыларын шығарып, Лондонда сата бастады, бұл авторлық құқықтың бұзылуы саналды. 1777 жылы баспагер Джон Белл Чосерден Черчилльге дейінгі Ұлыбритания ақындарының 109 томдық толық жинағын шығаруды ұсынды, ол Эдинбургте аптасына бір томдық қарқында басылатын еді. Бұл жобамен бәсекелесу үшін Джонсоннан Томас Дэвис, Уильям Страхан және Томас Каделл басқаратын Лондон баспагерлері мен кітап сатушылардың делегациясы, оларға қызығушылық танытқан ақындардың стандартты басылымы үшін қысқаша өмірбаян жазуды сұрады. Джонсон 200 гинея баға белгіледі, бұл оның сұрауы мүмкін болған сомадан әлдеқайда төмен еді. Көп ұзамай «Англия ақындары, әр авторға өмірбаяндық және сындық алғы сөздермен, әдемі жазу қағазында, ең көрнекті суретшілермен өрнектелген, тиісті авторлардың портреттерімен әсемделіп, кішкентай қалталық томдарда басылады» деген жарнамалар пайда бола бастады. Джонсон қаламды қағазға тигізуге асықпады, бірақ 3 мамыр 1777 жылы Босвеллге «Англия ақындарының кішкентай басылымына кішкентай өмірбаян мен кішкентай алғы сөздер» дайындап жатқанын жазды. Кейінірек Босвелл одан «егер олар одан сұраса, кез келген ақымақтың туындылары үшін де жасай ма?» деп сұрағанда, Джонсон: «Иә, мырза, және ол ақымақ еді десем де болады» деп жауап берді. Алайда, осы жұмыспен айналысып жүргенде, ол Джон Помфрет, Томас Ялден, Исаак Уоттс, Ричард Блэкмордың «Жаратылыс» және Джеймс Томсонның «Маусымдар» өлеңдерін қоса алғанда, бірнеше ұсыныстар жасады. Бірақ жұмыс барысында көптеген алғы сөздер көлемі ұлғайып, ілгерілеуді тежеді. Бұл жинақтардың форматына ақынның өмірін баяндау, оның мінез-құлқының сипаттамасы және негізгі өлеңдеріне сындық бағалау кірді. Ақырында 1779 жылы 56 томдық ақындар жинағын шығару туралы шешім қабылданды, олардың парақтары бұрыннан басылған еді, ал Джонсон оларды аяқтаған кезде алғы сөздердің жеке томдары шығарылатын еді. Алғашында алғы сөздер тек ақындардың толық жинағына жазылғандарға ғана қолжетімді болды, бірақ 1781 жылдың наурыз айында жиналған алғы сөздер қазіргі атауымен алты томдық жұмыс ретінде жеке ұсынылды.
Johnson began writing individual biographical pieces in 1740, the first being devoted to Jean Philippe Baratier, Robert Blake, and Francis Drake. In 1744 he wrote his first extended literary biography, the Life of Mr Richard Savage, in honour of a friend who had died the year before. Various accounts are given of how Johnson came to write his Lives of the Poets during an episode of anti Scottish sentiment in England. As related in the preface to the 1891 edition of the Lives, Scottish publishers had started to produce editions of the collected works of various English poets and sell them in London, which was considered an invasion of copyright precedent. Then in 1777 the publisher John Bell proposed to bring out a 109 volume set of The Poets of Great Britain complete from Chaucer to Churchill, printed in Edinburgh at the rate of a volume a week. In order to compete with this project, Johnson was asked by a deputation of London publishers and booksellers, led by Thomas Davies, William Strahan and Thomas Cadell, to provide short biographies for a standard edition of poets in whom they had an interest. Johnson named a price of 200 guineas, an amount significantly lower than what he could have demanded. Soon afterwards, advertisements began to appear announcing “The English Poets, with a preface biographical and critical, to each author elegantly printed in small pocket volumes, on a fine writing paper, ornamented with the heads of the respective authors, engraved by the most eminent artists”. Johnson was slow to put pen to paper, although on 3 May 1777 he wrote to Boswell that he was busy preparing "little Lives and little Prefaces, to a little edition of the English Poets". When asked later by Boswell whether he would do this for "any dunce’s works, if they should ask him," Johnson replied, "Yes, sir; and say he was a dunce." However, while so engaged, he made a few suggestions of his own for inclusion, including the poems of John Pomfret, Thomas Yalden, Isaac Watts, Richard Blackmore’s The Creation and James Thomson’s The Seasons. But as the work progressed, many of the prefaces grew in length, further holding up progress. The format of these now included a narrative of the poet’s life, a summary of his character and a critical assessment of his main poems. Eventually the decision was taken in 1779 to issue 56 volumes of poets alone, for which the sheets were already printed, together with separate volumes of prefaces as and when Johnson completed them. At first the prefaces were only made available to subscribers to the full set of poets, but in March 1781 the collected prefaces were offered separately as a six volume work under the present title.
Өмірлер мен олардың кемшіліктері
Кейбір ерекше жағдайларды қоспағанда, көбінесе барлық алғы сөздер осы серия үшін арнайы жазылған. 1744 жылғы Ричард Савиджтің кеңейтілген өмірі көбінесе өзгеріссіз қосылды; 1748 жылғы мамыр айындағы «The Gentleman’s Magazine» журналында бұрын жарияланған Роскоммон графы туралы мақала Джонсонның жалпы жоспарына сәйкес қайта жұмыс істелді. 1756 жылғы «Поптың епитафиялары туралы диссертациясы» Александр Поптың өмірінің соңына қосылды, ал Уильям Коллинз кейіпкері «Поэтикалық күнтізбеде» (1763) жарық көрген болатын. Эдвард Янгтың өмірін Джонсонның өтініші бойынша, оны жақсы білген сэр Герберт Крофт жазды. Басқа авторлардың ұзақ цитаталары да бар, мысалы, Джон Филипстің досы Эдмунд Смит жазған «Алғы сөз». Авторларды таңдау тек қайтыс болғандармен шектелгенімен, соңғы кезде қайтыс болғандардың кейбіреулері, атап айтқанда Чарльз Черчилль (Джонсон оны жақтырмаған) және Оливер Голдсмит кірмеді, бірақ бұл екі жағдайда авторлық құқық мәселелеріне байланысты болуы мүмкін. Әйел ақындар толыққанды жоққа шығарылды, және бұл да сынға ұшырады. Шындығында, 1785 жылғы Джордж Колман мен Боннелл Торнтонның «Ең белгілі әйелдердің өлеңдері» атты екі томдық кітабының 1785 жылғы жаңа басылымы (алғаш рет 1755 жылы жарияланған) барлық ерлерден тұратын серияға арналған саналы толықтыру ретінде қарастырылуы мүмкін деп болжанады. Кітаптағы барлық мәліметтер сенімді болып шықпады, және көптеген сын пікірлері тіпті жарияланған кезде де әділ емес және субъективті деп есептелді. «The Concise Oxford Companion to English Literature» мысал ретінде «Милтонның «Ликидасы», Грейдің «Одалары» және Свифтқа қатысты айқын көзқарасы», сондай-ақ Абрахам Коулидің өміріндегі метафизикалық стильдің жағымсыз сипаттамасын келтіреді. Джонсонның субъективтілігін «Англия және Америка әдебиетінің Кембридж тарихындағы» мынадай тұжырыммен ақтауға болмайды: «Ол авторлық қызметінен гөрі адамның өзіне көбірек қызығушылық танытты. Ол оған ешқандай ерекше құқық бермеді, сондай-ақ ақынды басқа адамдарға қолданылмайтын өлшемдермен өлшенетін ерекше тұлға деп санамады».
With some rare exceptions, almost all the prefaces were specially written for the series. The extended Life of Richard Savage of 1744 was incorporated with very few changes; an article on the Earl of Roscommon, previously published in The Gentleman's Magazine for May 1748, was worked over to conform to Johnson’s overall plan. An earlier “Dissertation on Pope’s Epitaphs” from 1756 was added to the end of the life of Alexander Pope and the character of William Collins had already appeared in The Poetical Calendar (1763). The life of Edward Young was written by Sir Herbert Croft at Johnson's request, since that baronet had known him well. There are also lengthy quotations from other authors, as for example the “Prefatory Discourse” to the work of John Philips written by his friend Edmund Smith. Even though the choice of authors was limited to those who were dead, some among the most recently deceased were not included, notably Charles Churchill (of whom Johnson disapproved) and Oliver Goldsmith, but this may have been due to copyright issues in both cases. Women poets were comprehensively omitted and that fact too was to draw criticism. Indeed, it has been conjectured that the 1785 new edition of George Colman and Bonnell Thornton’s 2 volume Poems by Eminent Ladies (originally published in 1755) may have been meant as a conscious supplement to the all male series. Not all the details in the book have proved trustworthy, and many critical judgements were considered prejudiced and unequal, even at the time of publication. The Concise Oxford Companion to English Literature instances as examples "its strictures on Milton's Lycidas, Gray's Odes, and its evident prejudice against Swift", as well as the hostile characterisation of the Metaphysical style in the life of Abraham Cowley. Nor can Johnson's prejudices be palliated by the observation in The Cambridge History of English and American Literature that "he was much more interested in the man than in that part of him which is the author He claimed for it no exclusive privileges, nor held that the poet was a man apart to be measured by standards inapplicable to other men."
Редакция жауаптары
Джонсонның жазу шеберлігі оның соңғы маңызды еңбегінің сақталуын қамтамасыз еткенімен, оның сындық кемшіліктері жарияланғалы тұра жауап тудырды. Джонсонның досы Джон Скотт оның кейбір бағаларымен келіспей, Джон Денхам, Джон Дайер, Милтон, Поуп, Коллинз, Голдсмит және Томсонның жекелеген туындыларына арналған эсселер жазды, олар 1785 жылы «Ағылшын ақындарының кейбір өлеңдеріне арналған сындық эсселер» деген атпен жарық көрді. Голдсмиттің «Шөлге кеткен ауыл» туындысын талқылағанда, ол Джонсон қатысқан ақындар жинағына кіру принциптеріне ерекше назар аударады: «Жқында «Ағылшын ақындарының еңбектері» деген атпен салынған Даңқ ғибадатханасы әдеби құрметке қабылдау мәселесіндегі қиыншылықты көрсетеді», – деді ол. Скотттың пікірінше, ақындарды таңдаудың әдісі немесе «ұтымды бейтарап сын» (247-бет) жетіспеген. Сол жылы «Ұлыбритания мен Ирландияның ең көрнекті әйелдерінің өлеңдері» кітабының жаңа басылымы шықты, онда маңызды өзгерістер, қосымшалар мен жақсартулар енгізілді. Жоғарыда айтылғандай, осы еңбектің алғашқы басылымынан отыз жыл өткен соң қайта басылуы, соңғы жинақта әйел ақындардың болмауына жауап ретінде жасалған болуы мүмкін. 1785 жылғы редактор «Алғы сөз» бөлімінде бұл туралы тікелей айтпайды, екі басылымның мазмұнын салыстыру арқылы ғана жаңа басылымда авторлардың санын көбейту үшін өлеңдердің таңдауы шектеулі болғаны байқалады. 1785 жылғы басылымдағы кең қамту, 1755 жылғы басылымдағыдай жеке авторлардың жазу стилінің әртүрлілігін емес, әйел ақындардың алуан түрлілігін көрсетеді. 1821 және 1824 жылдар аралығында Генри Фрэнсис Кэри «The London Magazine» журналында бірнеше эссе жариялады, олар 1846 жылы «Джонсоннан Кирк Уайтқа дейінгі ағылшын ақындарының өмірі» деген атпен жинақталып, қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Бұл эсселер, олардың туындыларын талқылау кезінде келтірілген үзінділерден басқа, он жеті ақынның өлеңдерін қамтыған жоқ. Эсселер Джонсонның өмірбаянының егжей-тегжейлі сипаттамасы, кейіпкерлерді зерттеу және поэзияның шолуынан тұрады және Джонсонның өзінен басталады, бұл кітаптағы ең ұзақ эссе, тоқсан беттен тұрады. Онда оның прозалық және поэзиялық туындылары талқыланады, шын мәнінде, Джонсонның ақын ретіндегі өнерінен гөрі «Ақындардың өміріне» көбірек беттер арналған. Оливер Голдсмит кітаптың ортасында пайда болады және оған жиырма төрт беттен ғана орын берілген, бұл Уильям Мейсон мен Эразм Дарвинге берілген орыннан кем, олар одан бұрын және одан кейін келеді. Қажет болған жағдайда Джонсонның сындық пікірлері келтіріледі (бірақ әрдайым мақұлданбайды), ал Голдсмит туралы жазғанда Джонсонның анекдоттары енгізіледі.
Although the quality of Johnson's writing has guaranteed the survival of his last considerable undertaking, its critical limitations generated published responses almost immediately. One of Johnson's own friends, John Scott, so differed in opinion with some of his judgments that he wrote essays of his own on individual works by John Denham, John Dyer, Milton, Pope, Collins, Goldsmith and Thomson which were published in 1785 under the title Critical Essays on Some of the Poems of Several English Poets. When dealing with Goldsmith's The Deserted Village he takes particular issue with the principles of inclusion in the collection of poets with which Johnson was associated: "The Temple of Fame, lately erected under the title of The Works of the English Poets, affords a striking instance of caprice in the matter of admission to literary honours", he charged. To Scott the choice of poets seemed lacking in either method or "rational impartial criticism" (p. 247). In the same year appeared the new edition of Poems by the Most Eminent Ladies of Great Britain and Ireland with considerable alterations, additions and improvements. It has been conjectured, as mentioned above, that a reissue of the work thirty years after its first publication was a response to the omission of any female poets from the recent collection. The 1785 editor does not say as much in the "Advertisement" and it is only by a comparison of the contents lists of the two that it becomes apparent that the new edition gives a less comprehensive choice of works in order to include more authors. Breadth of coverage in the 1785 edition demonstrates the variety of women poets rather than, as in the 1755 edition, the variety of writing by individual authors. Between 1821 and 1824 Henry Francis Cary published several essays in The London Magazine, collected and posthumously published in 1846 under the title Lives of English poets, from Johnson to Kirke White, designed as a continuation of Johnson's Lives. These were unaccompanied by the works of the seventeen poets covered, apart from excerpts quoted in discussing their writing. The essays follow Johnson's tripartite exposition of biographical detail, character study and descriptive survey of the poetry, and begin with Johnson himself, at ninety pages in length by far the longest essay in the book. There his prose works as well as his poetry are discussed; in fact more pages are devoted to the Lives of the Poets than to Johnson's own performance as a poet. Oliver Goldsmith appears midway through the book and is given only twenty four pages, less than those awarded William Mason and Erasmus Darwin, who precede and follow him. Where it is pertinent, Johnson's critical opinions are quoted (although not always approved), and in Goldsmith's case Johnsonian anecdotes are introduced.
Үлгілі ағылшын ақындары
Роберт Андерсон өзінің "Ұлыбритания ақындарының толық жинағы" (1795) еңбегінің алғы сөзінде: "Англия поэзиясының жаңа жинағы көпшілікке ұсынылса, бұл ретте алдыңғы жинақтардың кемшіліктері қандай деген сұрақ туады" деген пікірді келтірді. Осы сұраққа жауап беру мақсатында ол екі ғасырлық антологияларды қарастырып, олардың толықтығына жетпеу себептерін атап көрсетті. «Джонсон басылымы» 17 ғасырдың екінші жартысынан ғана ағылшын канонын бастағандықтан, кеңдігімен кемшілік жасады. 1790 жылы он төрт ақынның шығармаларымен толықтырылғаннан кейін де, белгіленген мерзіміндегі толықтығына жете алмады, сондай-ақ қосылған ақындардың өмірбаянына қатысты мәліметтер жеткіліксіз болды. Андерсон енді Шосерден бастап, бұрын қосылмаған Тюдор және ерте Стюарт ақындарын қамтитын, ауқымды жинақты ұсынды, бірақ өзі қалағанның бәрін енгізе алмады. Іріктеуге шотланд ақындары (диалект поэзиясын қоспағанда) және классикалық авторлардың екі томдық аудармалары кірді. Ақындардың өмірбаянын Андерсон өзі жазды. Александр Чалмерс өзінің «Англия ақындарының шығармалары» (1810) еңбегінде, толықтығы тұрғысынан алғанда, алдыңғысынан көп алға баспады. Басты айырмашылық – Джонсон басылымында кездесетін ақындардың өмірбаяндары сақталды. Ол кітаптың алғы сөзінде, «барлық қарсылықтарға қарамастан, [олар] ағылшын поэзиялық биографиясының негізі болып қалады» деген пікірді білдірді. Оларды қосу арқылы Джонсон қатысқан томдар мен Чалмерстің «Стандартты ағылшын ақындарының жинағы» деп аталатын жұмысы арасындағы байланыс сақталды.
Robert Anderson prefaced his A complete edition of the poets of Great Britain (1795) with the statement that "When a new collection of English poetry is offered to the public, it will doubtless be inquired what are the deficiencies of preceding collections." To answer the question he went on to survey such anthologies over two centuries, noting in what ways they fell short of the completeness that he proposed. The ‘Johnson edition’ had failed in extensiveness by starting the English canon only in the second half of the 17th century. When it was augmented with the work of fourteen more poets in 1790, it still failed in inclusiveness, even over its allotted time span; in addition, the biographical details of the added poets were skimped. What Anderson now proposed was a more ambitious set of poets, extending from Chaucer and covering the Tudor and early Stuart poets previously omitted, although in the event he was unable to include all that he wished. The selection also included more Scottish poets (though excluding dialect poetry) and two volumes of translations from the Classical writers. The accompanying biographies of the poets were written by Anderson himself. From the point of view of comprehensive coverage, Alexander Chalmers advanced little beyond his predecessor in his The Works of the English Poets, from Chaucer to Cowper (1810). The main difference is that for those poets who appeared in the 'Johnson edition', Johnson's lives are retained. At this date it is conceded in the preface that, "after all the objections that have been offered, [they] must ever be the foundation of English poetical biography." By including them also there is an implied continuity between the volumes to which Johnson contributed and Chalmers' "work professing to be a Body of the Standard English Poets".
Кейінгі сыншыл түсіндірмелері
Мэтью Арнольд өзінің 1878 жылғы "Жохансонның «Поэттердің өмірі»" еңбегінен таңдап алынған «Алты маңызды өмір» атты кітабында Милтон, Драйден, Поп, Аддисон, Свифт және Грейдің өмірлерін «табиғи орталықтар ретінде қарастырды, оларға қайта оралу арқылы біз әрқашан жолымызды таба аламыз» деді. Сондай-ақ, бұл Арнольдтың «либералды білім беру идеалы» үшін үлгі болып табылып, «ағылшын әдебиетіндегі маңызды бір жарым ғасырды» көрсетеді. Арнольд үшін бүкіл еңбек, осы алты авторға назар аудара отырып, «ағылшын әдебиетіндегі маңызды дәуірдің қысқаша тарихын құрайды, бұл тарихті ұлы адам айтып берген және өзі де бірінші сыныптағы ағылшын әдебиетінің бір бөлігі болып табылады». Грег Клингем Самюэл Джонсонға арналған «Кембридж серігі» мақаласының басында Джонсонның өмірлерін талқылағанда, онда қарастырылған тақырыптарды «1600–1781 жылдар аралығындағы әдебиет тарихындағы ең маңызды мәселелердің тізіміне ұқсас» деп сипаттайды, сонымен қатар бұл дәуірдің әлеуметтік, философиялық және саяси тарихына да ұқсас екенін айтады. Бірақ Филип Смолвуд «Оксфордтық британ поэзиясының анықтамалығы» 1660–1800 жылдарында Джонсонның әдеби тарих жазуға ниеттенбегенін атап көрсетеді. Оның басты қызығушылығы – әдеби шығарманың қалай өзгеріп, дамып келе жатқаны және тарихи контекстте жазатын авторлардың еңбегі арқылы қалай алға жылжып жатқаны. Сондықтан олардың өмірін қарастырудың мәні бар, себебі бұл басқа уақыттағы оқырманға сипатталған шығармалардың маңыздылығын түсінуге көмектеседі.
Matthew Arnold, in his Six Chief Lives from Johnson's "Lives of the Poets" (1878), considered the Lives of Milton, Dryden, Pope, Addison, Swift, and Gray as "points which stand as so many natural centres, and by returning to which we can always find our way again" and also as a model for Arnold's "ideal of liberal education", representing "a crucial century and a half in English literature". For Arnold the whole work, focusing on these six, formed a "compendious story of a whole important age in English literature, told by a great man, and in a performance which is itself a piece of English literature of the first class". In mentioning this reading of Johnson's Lives at the start of his own article in The Cambridge Companion to Samuel Johnson, Greg Clingham describes the topics covered there as "like a list of most of the important issues in literary history during the years 1600–1781" as well as something like a social, philosophical and political history of that era. But Philip Smallwood, commenting on the Lives in The Oxford Handbook of British Poetry, 1660 1800, nuances this by pointing out that Johnson did not set out to produce a literary history. His main preoccupation is with how literary work is in a state of flux and advanced by individuals writing within a historical context. Consideration of their lives is therefore justified as it helps the reader in a different time to appreciate the significance of the works described.