Кіріспе

Америка революциясының қаһарман қызы (1761–1839)

Сибил (немесе Сиббелл) Людингтон (5 сәуір, 1761 – 26 ақпан, 1839) – Америка революциялық соғысының қаһарманы деп есептелген, бірақ қазіргі зерттеулер бұл мәлімдемеге күмәнді қарады. 1777 жылдың 26 сәуірінде, 16 жасында, Колониялық милициядағы полковник Генри Людингтонның қызы Людингтон, британдық әскерлер Коннектикут штатының Денбери қаласын өртеп жібергеннен кейін, көршілес қалалардағы милиция күштерін жинау үшін түн бойы атпен сапар шеккен дегенді айтады. Людингтонның сапары туралы мәліметтер оның немерелері жеке басылым түрінде шығарған 1907 жылғы әкесінің естеліктеріне негізделген. 2015 жылғы «The New England Quarterly» журналындағы мақалада Абигейл мен Генри Людингтонның оқиғасын қолдайтын аз ғана дәлел бар екені айтылған. Туыстарының сөзіне сенсек, Сибилдің әкесі Француз және үнді соғысында қатысқан, ал революциялық соғыс кезінде жергілікті милицияны басқаруға ерікті болыпты. Людингтон 1839 жылдың 26 ақпанында 77 жасқа толғанша Унадиллада өмір сүрді. Ол Нью-Йорк штатындағы Паттерсон қаласындағы Пресвитериандық зиратта әкесінің қасында жерленді.

Тарихи деректер

Людингтон отбасынан жеткен мәліметтерде Сибильдің британдықтардың Денбериге жасаған шабуылында маңызды рөл атқарғаны айтылады. Онда Континенттік армияның қоймасы орналасқан еді. Келесі күні Нью-Йорк пен Коннектикут әскерлері Риджфилд шайқасында британдықтармен күресу үшін бірікті, ал британдықтар шегінді. Қазіргі заманғы деректерде Людингтонның батырлығы үшін генерал Джордж Вашингтон оны құттықтағаны айтылады; Сибильдің әкесі туралы Уиллис Флетчер Джонсон жазып, оны немерелері жеке жариялаған. Ол ешқандай дереккөз көрсетпейді. Бір жағынан, қазіргі заманғы есептердің жетіспеуіне байланысты Хант оқиғалар туралы сұрақтар қояды, ал аталған маршрут жоба менеджерлері жасаған, кейін тарихи белгілер орнатқан. Бұл «мемлекеттер мен жергілікті билік үшін туризмді ілгерілетудің салыстырмалы түрде арзан, бірақ күшейіп келе жатқан тәсілі» болды. 1934 жылдан бастап тарихи жол бойындағы белгілерді орнату – Ханттың айтуынша, болжамдық жерлерге негізделген болса да – 1937 жылы Сибильді батыр ретінде танымал етуге әкелді, ал оның туралы 1940 жылғы өлең жариялануы оқиғаны ұлттық деңгейде таныстырды. Оқиғаға күмән 1956 жылы туды; Хант Бетси Росс оқиғасына қарамастан, Генри Нобл МакКраккеннің «Ескі Дачесс мәңгілік!» The Story of an American County және 1995 жылғы екі Нью-Йорк жаңалықтарын келтіреді: «Сибильдің жағдайында мемлекет оның саяхатын бейнелейтін тарихи жол бойындағы белгілерді, мүсінді және пошта маркасын қасиетті санады, ал оның оқиғасын қайта баяндаған көптеген кітаптар мен газеттер мен журналдар оқиғаға күмән келтіретін кез келген ойларды жойды. Хант Людингтонның саяхаты туралы екі жазба сол дәуірдегі басқа маңызды тарихнамаларда кездеспегенін, ал отарлық дәуірдегі батыр әйелдер туралы әңгімелер 1870 жылдары көбейгенімен, Людингтон туралы жарияланған жалғыз жазбалар Лэмб пен Джонсонға тиесілі екенін айтады. Ол былай деп жазады: Сибильдің саяхаты елдің негізін қалау кезіндегі мифтік мағыналар мен құндылықтарды қамтиды. Жеке тұлға ретінде ол америкалықтардың басым көзқарастар мен сенімдерді бейнелейтін батырларды табу және жасау қажеттілігін көрсетеді. Қазіргі заманғы деректерге сәйкес, патриоттық армия және Коннектикут штатының Денбери қаласы британдық әскерлердің жақындап келе жатқанын білген, бұл туралы 1777 жылғы 19 мамырдағы The New York Gazette және Weekly Mercury газеттерінде жазылған: «26 сәуірдегі сенбі күні Денбериге бригадалық генерал Силлиманнан экспресс келді, ол жаудың үлкен күші күн бату алдында Компоға, Фэрфилд пен Норвок арасындағы жерге қонғанын және Денбериге қарай бет алғанын хабарлады. Шаралар дереу қабылданды». 1996 жылы Америка революциясының ұлттық қыздары (DAR) соғыс батырының критерийлерін қолдауға жеткілікті дәлел жоқ екенін мәлімдеді және көрмеге «Бұл керемет оқиға, бірақ оның шындығын білудің жолы жоқ» деген жазба қосты. Оның тарихи үйіне жақын орналасқан DAR бөлімі оның ерлігін құрметтеуді жалғастыруда. Хант былай деп қорытындылайды: «Еркіндік үшін жалғыз аттанған жас қыз туралы оқиғаға сенбеу мүмкін емес».

Мұра мен құрмет

1934 жылы Нью-Йорк штаты Людингтонның болжамды жолы бойында бірнеше тарихи белгілерді орнатуға кірісті. 1961 жылы Нью-Йорк штатының Кармель қаласының жанындағы Гленида көлінде Анна Хайатт Хантингтонның ескерткіш мүсіні орнатылды. Мүсіннің кішірек көшірмелері Вашингтондағы Америка Қыздарының Ұлттық Одағының штаб-пәтерінде, Коннектикут штатының Денбери қаласындағы қоғамдық кітапханада және Оңтүстік Каролина штатының Мюррелс-Инлет қаласындағы Брукгрин бағында орналасқан. 1975 жылы Людингтон "Туған елге қызмет еткендер" АҚШ-тың екі жүз жылдық мерекелік сериясынан пошта маркасымен құрметке бөленді. Американың Ұлттық мылтық қауымдастығы 1995 жылы Сибил Людингтон әйелдерінің бостандық сыйлығын тағайындады. Композитор Людмила Улехла 1993 жылы Людингтонның жорығына арналған "Америка революциясының Сибилі" атты камералық операсын жазды. 2014 жылы Людингтон American Heroes Channel арнасының "Америка революциясы: Жоғалып келе жатқан патриоттар" деректі фильмінде көрсетілді. "Сибил Людингтон: Әйел Пол Ревир" фильмі 2010 жылы түсірілді.