Кіріспе

Жапон тіліндегі псевдо-қарыз сөздер (жапонша: 和製英語) – ағылшын тіліндегі сөздерге немесе ағылшын тіркестерінің бөліктеріне негізделген, бірақ стандартты ағылшын тілінде жоқ немесе стандартты ағылшын тіліндегі мағыналарынан өзгеше жапон тіліндегі сөз тіркестері. Лингвистикада олар жалған қарыз сөздер немесе жалған ағылшындықтар деп жіктеледі. Уасейи-эйго сөздері, күрделі сөздер және портмантолар жапондықтар ағылшын тілінен алынған қарыздар негізінде, түпнұсқадан едәуір өзгеше жаңа мағыналармен жапон тілінің лексикасына енгізіп құрастырады. Мысалы, (ハンドルキーパー) "handle" – "руль" деген мағынада алынған, ал толық тіркес – белгіленген жүргізуші дегенді білдіреді. Кейбір wasei eigo терминдері ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде ағылшын сөзі ретінде танылмайды; мысалы, жақын достар немесе жақындары арасындағы физикалық байланысты білдіретін (スキンシップ) "skin" – тері және "kinship" – туыстық қатынас сөздерінің біріктірілген түрі болып көрінеді. Басқа жағдайларда сөздің мағынасы сәл өзгеше болуы мүмкін; мысалы, (カンニング) "cunning" – "ашкөздік" емес, "алдау" (академиялық емтиханмен) дегенді білдіреді. Кейбір wasei eigo кейіннен жапон тілінен басқа тілдерге, соның ішінде ағылшын тіліне де аударылады.

Гаирайгомен шатастыру

Уасей еиго жиі гаирайгомен шатастырылады, ол жай ғана қарыз сөздер немесе "шетелден келген сөздер" дегенді білдіреді. Бұл шатастықтың басты себептері – жапон тілінің фонетикасына және морфологиясына бейімделу үшін оларға түсетін фонетикалық және морфологиялық өзгерістер. Бұл өзгерістер көбінесе қысқартылған (немесе "соңғы буыны алынған") сөздерге және жапон тілінің моралық буындық құрылымына сәйкес келу үшін қосымша дауыстылар енгізілген сөздерге әкеп соғады. Бұларға Жапонияға тән акронимдер мен аббревиатуралар жатады (жапон тілінің латын әліпбиіндегі аббревиатуралар тізімін қараңыз). Уасей еигоны (和製漢語) –мен салыстыруға болады, олар жапондық псевдосинизмдер (қытай түбірлерінен жасалған жапон сөздері) және өте кең таралған.

Тарих және процесс

Мейдзи дәуірінде Жапонияға көптеген ағылшын сөздері енгізілді, бұл Жапонияның модернизациясында маңызды рөл атқарды. Олар жапон қоғамында осылай шапшаң қабылдануының нәтижесінде, сөздердің нақты мағынасы толыққанды түсінілмеді, соның салдарынан қате түсініктер мен бастапқы мағынадан ауытқулар туды. Ағылшын сөздері Жапонияға тілдердің қарым-қатынасы арқылы "табиғи" түрде тараған емес, керісінше, әдейі түрде қабылданады, сондықтан мағынасы көбінесе түпнұсқасынан өзгеше болады. Осы сөздер жапон тілінде мықтап бекігеннен кейін, олардың мағынасын өзгерту және тәжірибе жасау басталады, осының нәтижесінде wasei eigo пайда болады.

Әлеуметтік мәндері мен негізгі пайдаланушылар

Wasei eigo-ның көп бөлігін жарнамашылар жасады деген пікірге келіспеушілік болғанымен, wasei eigo-ны ең көп пайдаланатындар – жастар мен әйелдер. Бұл сөздердің жапон тіліне тән емес, сырттан алынғаны туралы үнемі еске түсіру, сөздердің мағынасын "шет елден келгендік" ұғымымен байланыстырады. Осы себепті, wasei eigo (және кейбір ағылшын сөздері) тыйым салынған және көңіл тудыратын тақырыптарды қауіпсіз және бейтарап түрде талқылауға мүмкіндік береді.