Кіріспе
Бірдей көрінетін немесе жаңғырығы ұқсас, бірақ байланысы жоқ сөздер.
Жалған туыс сөздер – дыбысталуы мен мағынасы ұқсас болғандықтан туыс сөздер сияқты көрінетін, бірақ этимологиясы әртүрлі сөздер жұбы; олар бір тілдің ішінде немесе әртүрлі тілдерден, тіпті бір тілдік отбасының ішінде болуы мүмкін. Мысалы, ағылшын тіліндегі "dog" және мбабарам тіліндегі "dog" сөздерінің мағынасы бірдей және айтылуы өте ұқсас, бірақ бұл толыққандай сәйкестік. Сол сияқты, ағылшын тіліндегі "much" және испан тіліндегі "mucho" сөздері ұқсас мағынаға ие болғанымен, мүлдем басқа прото-индоевропалық түбірлерден келген, ал ағылшын тіліндегі "have" және испан тіліндегі "haber" сөздері үшін де осы жағдай орынды. Бұл "жалған достардан" өзгешеленеді, олар әртүрлі мағыналары бар, бірақ дыбысталуы ұқсас сөздер, және туыс болуы да, болмауы да мүмкін. Жалған туыс сөздердің ортақ түбірі болмаса да, олардың арасында жанама байланыс болуы мүмкін (мысалы, фоносемантикалық сәйкестік немесе халық этимологиясы арқылы).
құбылыс
"Жалған туыс" термині кейде "жалған достарды" атау үшін қате қолданылады, бірақ бұл екі құбылыс әр түрлі. "Жалған достар" әртүрлі тілдерде немесе диалектілердегі ұқсас көрінетін, бірақ мағынасы бөлек сөздер кездескенде пайда болады. Кейбір "жалған достар" сонымен қатар "жалған туыстар" бола алады, бірақ көпшілігі нағыз туыс сөздер (Жалған достар § Себептерін қараңыз). Мысалы, ағылшын тіліндегі *pretend* және француз тіліндегі *prétendre* – "жалған достар", бірақ "жалған туыстар" емес, себебі олардың түбірі бірдей.
"Ана мен әке" секілді
Негізгі туыстық терминдер "ана" мен "әке" – жалған туыстық сөздердің ерекше жағдайы болып табылады.
Мысалдар
Ескерту: Кейбір этимологиялар тым ұзақ сипаттамалардан қашып, жеңілдетілуі мүмкін.
Жаңа сөздерді құрастыруда қолданылатын жалған туыс сөздер
Жалған туыс сөздердің кездейсоқ ұқсастығы кейде жаңа сөздерді құруда (неологизация) қолданылуы мүмкін. Мысалы, еврей сөзі דַּל dal ("кедей") (бұл дыбыстық-семантикалық жағынан ұқсас ағылшын сөзі dull-ға жалған туыс) жаңа израильдік еврей тілінде אין רגע דל en rega dal (сөзбе-сөз "кедей сәт жоқ") түрінде қолданылады, бұл ағылшын тіліндегі Never a dull moment сөзімен дыбыстық-семантикалық сәйкес келеді. Сол сияқты, еврей сөзі דיבוב dibúv ("сөйлеу, біреуді сөйлеуге итермелеу"), бұл дыбыстық-семантикалық жағынан ұқсас ағылшын сөзі dubbing-тің жалған туысы (және осылайша этимологиялық жағынан байланысты емес), израильдік дыбыстық-семантикалық сәйкестендіруде dubbing үшін қолданылады. Нәтижесінде қазіргі еврей тілінде דיבוב dibúv "дубляж" дегенді білдіреді.