Колониялық Американың дін қайраткері Гилберт Теннент және Үлкен Ояну
Gilbert Tennent
Гилберт Теннент – американдық дін қызметкері, First Great Awakening-тің көшбасшысы. «Nottingham Sermon» атты сөзі пресвитериан шіркеуінде дау тудырды. Тарих, дін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гилберт Теннент (5 ақпан 1703 - 23 шілде 1764) – Америка колонияларындағы пресвитериандық жаңарушы дін қызметкері. Ирландияның Армаг округіндегі шотланд-ирландтық отбасында дүниеге келген ол ата-анасымен бірге Америкаға көшіп келді, теологияны оқыды және Джонатан Эдвардс пен Джордж Уайтфилдпен бірге «Бірінші Ұлы ояну» деп белгілі евангелистік жаңғырудың жетекшілерінің бірі болды. Оның ең әйгілі уағызы, «Айналмаған дін қызметкерінің қаупі туралы», сондай-ақ «Ноттингем уағызы» деп танылған, «Ескі тарап» министрлерін Жаңа өсиеттегі парызшылдармен салыстырып, Пресвитериан шіркеуінде 17 жылға созылған айырылысқа себеп болды. Көп жазатын автор Теннент кейін осы екі синодты қайта біріктіру үшін күш салды.
Gilbert Tennent (5 February 1703 – 23 July 1764) was a Presbyterian revivalist minister in Colonial America. Born into a Scotch Irish family in County Armagh, Ireland, he migrated to America with his parents, studied theology, and along with Jonathan Edwards and George Whitefield, became one of the leaders of the evangelical revival known as the First Great Awakening. His most famous sermon, On the Danger of an Unconverted Ministry, also known as the "Nottingham Sermon," compared "Old Side" ministers to the biblical Pharisees of the Gospels, triggering a schism in the Presbyterian Church which lasted for 17 years. A prolific writer, Tennent would later work towards reunification of the two synods involved.
Ерте өмір
Гилберт Теннент Уильям Теннент пен Кэтрин Кеннедидің үлкен ұлы ретінде Ирландияның Армаг графтығындағы Вайнкаш қаласында дүниеге келді. Гилберттің әкесі Ирландия шіркеуінің пасторы болған, ол 1718 жылға дейін Америка колонияларына көшіп келді және Филадельфия Синодына пресвитериандық пастор ретінде қабылдануға сәтті өтініш білдірді. 1721 жылы отбасы Нью-Йорк штатының Вестчестер қаласынан Пенсильванияға көшіп, Уильям Бакс округінің Бенсалем қаласында пасторлық қызмет атқарды. Бес жыл өткен соң ол қазіргі Уорминстердегі Нешаминиге шақырылды және 1746 жылы қайтыс болғанға дейін сонда қалды. Гилберт және оның үш кіші інісі Ирландия мен Америкада әкесінен классикалық білім алды. Гилберт қысқа ғана уақыт медицинаны оқыды, бірақ 1723 жылы теологияға көшті. 1725 жылдың мамыр айында Филадельфия пресвитериі оған уағыз айтуға лицензия берді. Сол жылы ол Йель колледжінен, дәрістерге қатыспағанына қарамастан, білім жетістіктерін мойындау үшін құрметті магистр дәрежесін алды.
Gilbert Tennent, the eldest son of William Tennent and Catherine Kennedy, was born at Vinecash, County Armagh, Ireland. Gilbert's father was a Church of Ireland minister who emigrated to the American colonies before 1718, when he successfully applied to the Synod of Philadelphia to be accepted as a Presbyterian minister. In 1721, the family moved from Westchester, New York to Pennsylvania where William served as pastor at Bensalem in Bucks County. Five years later he accepted a call to Neshaminy in what is now Warminster where he remained until his death in 1746. Gilbert and his three younger brothers received a classical education from their father in Ireland and America. Gilbert briefly studied medicine but in 1723 switched his focus to theology. In May 1725, he was licensed to preach by the Presbytery of Philadelphia. The same year he received an honorary Master of Arts degree from Yale College in recognition of his educational achievements despite not having attended lectures.
Министрлік
1725 жылдың желтоқсанында Теннент Ньюкаслде (Делавэр штаты) дін қызметіне шақыруды қабылдады, бірақ бірнеше аптадан кейін күрт кетіп қалды. Осыдан кейін Синод оны жазғырды. Нью-Брансуикте болғанда Теннент голландтық реформатор Теодорус Фрелингуйзенмен дос болып, оның ықпалымен діни және уағыз айту дағдыларын жетілдірді. Ол консервативті немесе "Ескі жақтағы" пресвитериандардың сыншыларына наразылық білдірді және 1740 жылғы "Айналмаған дін қызметінің қаупі" деген уағызында, сондай-ақ Нотингем уағызында қарсыластарын айыптады, оларды "өз жандарына Құдай Рухының ерекше күшін сезінбеген" парызшылдар деп атады. 1738 жылы Теннент бастаған бірнеше "Жаңа жақтағы" пасторлар Филадельфия пресвитериесінен бөлініп, Нью-Брансуик пресвитериесін құрды. Шотланд-ирландиялық иммигранттар Пенсильванияға көшіп келгенде, көбінесе жергілікті халықтың жерлерін басып алды. Осының салдарынан олар Француз және Үнді соғысы мен Понтиак соғысы кезінде шабуылдардың нысаны болды. Жауап ретінде Пакстангтан келген пресвитериан пасторы Джон Элдер, "Соғысшы пастор" деп танылған, екі атты әскер тобын ұйымдастырды. 1763 жылдың желтоқсанында бұл топ Коннестога Тауны мен Ланкастерде 20 бейбіт Сусквеханнокты қырды. 1764 жылдың ақпанында Пакстондықтар Филадельфияға қарулы жорық ұйымдастырып, оларды қорғау үшін көшірілген Моравиялық Ленапе және Мохикан тайпаларына шабуыл жасауды көздеді. Пакстондықтар Германияға жеткен соң, Филадельфияда оларды күтіп отырған үлкен күш туралы естіп, жорығын тоқтатты. Бір күндік келіссөздерден кейін, наразылықтары губернатор мен Ассамблеяға ұсынылатынына кепілдік алғаннан кейін, жорыққа шыққандар тарап кетті.
In December 1725, Tennent accepted a call to ministry in Newcastle, Delaware but left abruptly after a few weeks. He was consequently reprimanded by the Synod. While at New Brunswick, Tennent became friends with Theodorus Frelinghuysen, a Dutch Reformed minister who greatly influenced Tennent and helped him develop his ministerial and preaching skills. He was scornful of his critics among conservative or "Old Side" Presbyterians and in his 1740 sermon The Danger of an Unconverted Ministry, also known as the Nottingham Sermon, denounced his opponents, calling them Pharisees who had, "no experience of a special work of the Holy Ghost upon their own souls." In 1738, several "New Side" ministers led by Tennent had split from the Presbytery of Philadelphia and formed the Presbytery of New Brunswick. Scotch Irish immigrants to Pennsylvania frequently squatted on indigenous territory. As a result they were the target of raids during the French and Indian War and Pontiac's War. In response, Reverend John Elder, a Presbyterian minister from Paxtang known as the "Fighting Parson," raised two companies of mounted associators. In December 1763, this group massacred 20 peaceable Susquehannock at Conestoga Town and Lancaster. In February 1764, the Paxton Boys led an armed march on Philadelphia with the intent of attacking the Moravian Lenape and Mohican who had been moved there for their protection. The Paxton Boys halted their march in Germantown after learning about the sizable force that was prepared to meet them in Philadelphia. Following a day of negotiations, the marchers agreed to disperse after receiving assurances that their grievances would be presented to the Governor and Assembly.
Отбасы
Теннент үш рет үйленген. Оның бірінші әйелі 1740 жылы баласыз қайтыс болды. Содан кейін Теннент бірнеше баласы бар жесір Корнелия Кларксонға (туған тегі де Пейстер) үйленді. Ол 1753 жылы қайтыс болды. 1762 жылға дейін Теннент тағы бір жесір, Сара Споффордқа үйленді, оның алғашқы күйеуінен бір қызы болған. Олар Теннентпен үш бала сүйді; екі қызының біріне Тенненттің екінші әйелі Корнелияның есімі қойылды.
Tennent married three times. His first wife died childless in 1740. Tennent then married Cornelia Clarkson (née de Peyster), a widow with several children. She died in 1753. Sometime before 1762 Tennent married another widow, Sarah Spofford, who had one daughter by her first husband. She had three children with Tennent; one of the two daughters was given the name of Tennent's second wife, Cornelia.