Кіріспе

Испан саяхатшысы Себастьян Вискаино (1548–1624) – испандық әскерші, кәсіпкер, саяхатшы және дипломат. Оның түрлі қызметтері оны Жаңа Испанияға, Баха-Калифорния түбегіне, Калифорния жағалауына және Азияға жеткізді.

Ерте мансап

Вискаино 1548 жылы Эстремадурада, Кастилия Корольдігінде (Испания) дүниеге келген. 1580-1583 жылдары Португалияны басып алу кезінде испан әскерінде қызмет етті. 1583 жылы Жаңа Испанияға келген ол 1586-1589 жылдары Манила галеонымен испандық Шығыс Үндістанға саудагер ретінде сапар жасады. 1587 жылы ол Санта-Ана кемесінде саудагерлердің бірі болып жүрген кезде Томас Кавендиш оны басып алып, оның және басқалардың жеке алтын жүктерін тонады.

Калифорниялар

1593 жылы Калифорния шығанағының батыс жағалауындағы бағалы инжу жемісін аулауға байланысты даулы концессия Вискаиноға берілді. 1596 жылы ол үш кемемен Ла-Пас қаласына (Баха-Калифорния-Сур) жетті. Ол осы жерге (Хернандо Кортеске Санта-Крус деп белгілі болған) қазіргі атауын берді және елді мекен құруға тырысты. Бірақ, жабдықтау мәселелері, көтеріңкі рухтың төмендеуі және өрт салдарынан ол көп ұзамай оны тастауға мәжбүр болды. 1601 жылы Мексикадағы испан вице-королі, Монтеррейдің 5-графы Гаспар де Зуньига, Вискаиноны екінші экспедицияның басшысы етіп тағайындады: Маниладан Акапулькоға қайта оралатын испан галеондары үшін Альта-Калифорниядағы қауіпсіз бейіттерді табу үшін. Оған сондай-ақ, 60 жыл бұрын Хуан Родригес Кабрильо алғашқы болып барлаған Калифорния жағалауын егжей-тегжейлі картаға түсіру міндеті жүктелді. 1602 жылдың 5 мамырында ол Акапулькодан үш кемемен жолға шықты. Оның бас флагманы «Сан-Диего», ал қалған екі кеме «Сан-Томас» және «Трес-Рейс» болды. 1602 жылдың 10 қарашасында Вискаино Сан-Диего шығанағына кіріп, оны Сан-Диего деп атады. Жағалаумен жүзіп келе жатып, Вискаино Санта-Барбара арналған аралдар, Консепсия мүйісі, Санта-Люсия таулары, Лобос мүйісі, Кармел өзені және Монтерей шығанағы сияқты маңызды нысандарға ат қойды (Кабрильо 1542 жылы осы нысандарға берген кейбір аттарды жойды). Ол тарихта Калифорния жағалауының экологиялық ерекшеліктерін, мысалы, Пойнт-Лобостағы Монтерей кипарисінің орманды алғаш рет атап өткен адам болды. «Трес-Рейс» кемесінің командирі Мартин де Агилар Вискаинодан айырылып, қазіргі Орегонға дейін, Бланко мүйісіне және мүмкін Кус шығанағына дейін жағалаумен жол жүрді. Вискаино Мендосино мүйісінен өткеннен кейін кері қайтты, оның бірнеше саяхатшылары скорбут пен аштықтан зардап шекті. Экспедиция кезінде экипаж мүшелерінің жартысы, шамамен 45 адам қаза тапты. Экспедициямен бірге саяхаттаған кармелиттік монах, жылнамашы және космограф болды. Вискаиноның сапарының нәтижесінде Монтерейде испан бекінісін құруға үлкен қызығушылық туды, бірақ бұл Монтерей графы Перу вице-королі болу үшін кеткеннен кейін және оның ізбасары бұл мәселеге онша ықылас көрсетпегендіктен тағы 167 жылға кейінге шегерілді. 1606 жылы 1607 жылға арналған отарлау экспедициясына рұқсат берілді, бірақ ол кейінге қалдырылып, 1608 жылы тоқтатылды.

Жапониямен қарым-қатынастар

1611 жылы Вискаино Танака Шосуке басқарған жапондық делегацияны Мексикадан Жапонияға қайтарды. Вискаино елшілік қызметін атқарып, Токугава Хидетада шогунмен және оның әкесі, Токугава әулетін құрған, отставкадағы бірінші шогун Токугава Иэясумен кездесті. Бірақ Вискаиноның жапондық сарай әдептеріне немқұрайлы қарауы дипломатиялық қарым-қатынасты уландырды. 1612 жылы ол Жапонияның шығыс жағалауын зерттеп, Рико де Оро және Рико де Плата деп аталатын екі мифтік аралды іздеді. Оларды таба алмағаннан кейін Жапонияға қайтып келді. 1613 жылы Вискаино Хасекура Цуненага басқарған жапон елшілігіне Мексикаға дейін жетелеп отырды. Акапулькода Вискаино жапондықтармен болған төбелес кезінде ауыр жарақат алды, бұл туралы 17 ғасырдағы ацтек тарихшысы Химмалпахин "Оның заманының жылнамалары" атты күнделігінде жазған. Жапондықтар Мексикаға жол тартты және Веракруста Еуропаға бағытталған кемеге мінді.

Нидерланд қақтығысы

1615 жылдың қазан айында Вискаино Салагуа портында 200 адаммен Жорис ван Спилберген бастаған 200 голланд шабуылшысының шабуылына қарсы тұрды. Кешке қарай екі тараптың да оқ-дәрісі таусылды. Голландтықтар қосымша оқ-дәрімен келгеннен кейін Вискаиноның әскері кері шегінді.

Өлім

Себастьян Вискаино 1624 жылы Жаңа Испанияның Мехико қаласында қайтыс болды. 1888 жылы ботаник Грин Мексикаға тән гүлді өсімдіктер туысы – Viscainoa-ны жариялады, ол Zygophyllaceae тұқымдасына жатады және Себастьян Вискаиноның құрметіне аталған.