Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Габриэль Гарсия Маркестің романы
2007 жылғы фильм
Novel by Gabriel García Márquez
the 2007 movie
"Холора кезінде махаббат" (lang es) – Колумбиялық Нобель сыйлығының лауреаты Габриэль Гарсия Маркестің испан тілінде жазылған және 1985 жылы жарық көрген романы. Эдит Гроссманның ағылшын тіліне аудармасы 1988 жылы Альфред А. Кнопф баспасынан шықты.
Love in the Time of Cholera (lang es) is a novel written in Spanish by Colombian Nobel Prize winning author Gabriel García Márquez and published in 1985. Edith Grossman's English translation was published by Alfred A. Knopf in 1988.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Романның басты кейіпкерлері Флорентино Ариза мен Фермина Даза. Флорентино мен Фермина жас кезінде ғашық болады. Ферминаның әпкесі Эсколастиканың көмегімен екеуінің арасында құпия қарым-қатынас өркендейді. Олар бір-біріне махаббат хаттарын жібереді. Бірақ Ферминаның әкесі Лоренцо Даза екеуінің бар екенін білген соң, қызы Флорентиномен бірден көрісуді тоқтатуға мәжбүр етеді. Ол қызын алып, басқа қалаға, қайтыс болған әйелінің отбасына көшіп барады. Қашықтыққа қарамастан Фермина мен Флорентино телеграф арқылы байланысып отырады. Қайтып оралғаннан кейін Фермина Флорентиномен қарым-қатынасы түстің ғана екенін түсінеді, өйткені олар іс жүзінде бөтен адамдар; ол Флорентиномен болған келісімін бұзады және оның барлық хаттарын қайтарады. Жас және жетістіктерге жеткен ұлттық батыр доктор Джувеналь Урбино Ферминамен кездесіп, оған құмарлық танытады. Алғашында Урбиноны ұнатпағанына қарамастан, Фермина әкесімен келісіп, Урбиноның қауіпсіздігі мен байлығына ие болады. Ол холера ауруын жоюға және қоғамдық жұмыстарды дамытуға үлес қосады. Ол - өмірін нақты ұйымдастырған, қоғамдағы маңыздылығын және беделін жоғары бағалайтын ақыл-ойлы адам. Ол - прогресс пен жаңғырудың жаршысы. Ферминаның үйлену тойынан кейін Флорентино оған адал болып, күтуге ант берді, бірақ оның азғындығы оны жеңіп, жүздеген қарым-қатынасы болды. Тіпті, ол қанша әйелмен бірге болса да, Ферминаның бұл туралы білмеуіне көз салады. Осы уақытта Фермина мен Урбино бірге қартаяды, бақытты жылдар мен бақытсыздарды бастан кешіріп, некедегі барлық шындықты бастан кешіреді. Урбино ақырында толық сенімді күйеу емес екенін дәлелдейді, ол Ферминаға некеде көп жылдар бойы бір жағдайды мойындады. Роман Урбиноның Ферминаға деген махаббаты Флорентиноныкі сияқты рухани таза болмаған деп болжаған сияқты, сонымен қатар Флорентиноның көптеген кездесулерін және бірнеше шынайы махаббаттарын каталогтағандықтан, Флорентиноның адалдығын қиындатады. Қарт ер адам ретінде Урбино сүйікті тотығын манго ағашынан шығаруға тырысады, бірақ ол тұрған сатыдан құлап, қайтыс болады. Жерлеуден кейін Флорентино Ферминаға деген сүйіспеншілігін тағы да жариялайды және оған осы жылдар бойы өзіне адал болғанын айтады. Басында күмәнданып, өйткені ол жақында ғана жесір қалған, және оның жақындауын жағымсыз деп санайды, Фермина Флорентиноның даналығы мен жетілуін мойындайды. Ақырында, ол оған екінші мүмкіндік береді, ал олардың махаббатына қартайған шақта гүлденуіне мүмкіндік беріледі. Олар бірге пароходпен өзен бойына жүзіп барады.
The main characters of the novel are Florentino Ariza and Fermina Daza. Florentino and Fermina fall in love in their youth. A secret relationship blossoms between the two with the help of Fermina's Aunt Escolástica. They exchange love letters. But once Fermina's father, Lorenzo Daza, finds out about the two, he forces his daughter to stop seeing Florentino immediately. When she refuses, he and his daughter move in with his deceased wife's family in another city. Regardless of the distance, Fermina and Florentino continue to communicate via telegraph. Upon her return, Fermina realizes that her relationship with Florentino was nothing but a dream since they are practically strangers; she breaks off her engagement to Florentino and returns all his letters. A young and accomplished national hero, Dr. Juvenal Urbino, meets Fermina and begins to court her. Despite her initial dislike of Urbino, Fermina gives in to her father's persuasion and the security and wealth Urbino offers, and they wed. Urbino is a physician devoted to science, modernity, and "order and progress". He is committed to the eradication of cholera and to the promotion of public works. He is a rational man whose life is organized precisely and who greatly values his importance and reputation in society. He is a herald of progress and modernization. Even after Fermina's engagement and marriage, Florentino swore to stay faithful and wait for her; but his promiscuity gets the better of him and he has hundreds of affairs. Even with all the women he is with, he makes sure that Fermina will never find out. Meanwhile, Fermina and Urbino grow old together, going through happy years and unhappy ones and experiencing all the reality of marriage. Urbino proves in the end not to have been an entirely faithful husband, confessing one affair to Fermina many years into their marriage. Though the novel seems to suggest that Urbino's love for Fermina was never as spiritually chaste as Florentino's was, it also complicates Florentino's devotion by cataloging his many trysts as well as a few potentially genuine loves. As an elderly man, Urbino attempts to get his pet parrot out of his mango tree, only to fall off the ladder he was standing on and die. After the funeral Florentino proclaims his love for Fermina once again and tells her he has stayed faithful to her all these years. Hesitant at first because she is only recently widowed, and finding his advances untoward, Fermina comes to recognize Florentino's wisdom and maturity. She eventually gives him a second chance, and their love is allowed to blossom during their old age. They go on a steamship cruise up the river together.
Кейіпкерлер
Фермина Даза – Флорентино Аризаның сүйіктісі, доктор Урбиноның әйелі, өте сұлу және ақылды. Доктор Ювеналь Урбино – жоғары беделді, бай дәрігер және Фермина Дазаның күйеуі. Флорентино Ариза – Фермина Дазаны жақсы көретін бизнесмен. Лоренцо Даза – Фермина Дазаның әкесі, қашыр жүргізуші; ол Флорентиноны жек көріп, оны Ферминамен кездесуді тоқтатуға мәжбүр етті. Ол байлығын көбейту үшін заңсыз істерге қатысқаны белгілі болды. Еремия де Сент-Амур – романның басында өзіне-өзі қол жұмсаған адам ретінде таныстырылатын фотограф және шахматшы. Эсколастика тәтесі – Ферминаның Флорентиномен алғашқы махаббатына көмектесуге тырысқан әйел, олардың хаттарын жеткізу арқылы. Бірақ Лоренцо Даза оны осы үшін қуды. Трансито Ариза – Флорентиноның анасы. Хильдебранда Санчес – Ферминаның туысы. Мисс Барбара Линч – Урбино ұзақ некеде бір ғана рет қарым-қатынас жасағанын мойындаған әйел. Леона Кассиани – Флорентиноның бақылауына өткен компанияда, тағысы Лев XII-нің «жеке көмекшісі» ретінде жұмыс істей бастады. Кейін олардың бір-біріне терең құрметпен, тіпті махаббатпен қарастығы, бірақ ешқашан бірге бола алмайтыны белгілі болды. Ол оны көшеден құтқарып, жұмысқа орналастырғаны үшін оған аналық сезіммен қарады. Диего Самаритано – романның соңында Фермина мен Флорентиномен бірге саяхаттайтын өзен кемесінің капитаны. Америка Викунья – роман соңында қарт Флорентиномен бірге тұруға жіберілген 14 жасар қыз; ол мектепте оқыған кезде оның қамқоршысы болды. Олардың арасында жыныстық қатынас болды, Флорентино одан бас тартып, емтиханды сүрінбейтін болған соң, ол өзіне-өзі қол жұмсады. Оның азғырылуы және одан кейінгі өзіне-өзі қол жұмсауы романның махаббат тақырыбына қарама-қарсы тұрды.
Fermina Daza – Florentino Ariza's object of affection, and wife of Dr. Urbino, very beautiful and intelligent. Dr. Juvenal Urbino – highly respected, wealthy doctor and husband of Fermina Daza. Florentino Ariza – businessman who is in love with Fermina Daza. Lorenzo Daza – Fermina Daza's father, a mule driver; he despised Florentino and forced him to stop meeting Fermina. He is revealed to have been involved in some illicit businesses to build his fortune. Jeremiah de Saint Amour – The man whose suicide is introduced as the opening to the novel; a photographer and chess player. Aunt Escolástica – The woman who attempts to aid Fermina in her early romance with Florentino by delivering their letters for them. She is ultimately sent away by Lorenzo Daza for this. Tránsito Ariza – Florentino's mother. Hildebranda Sánchez – Fermina's cousin. Miss Barbara Lynch – The woman with whom Urbino confesses having had an affair, the only one during his long marriage. Leona Cassiani – She starts out as the "personal assistant" to Uncle Leo XII at the R. C. C., the company which Florentino eventually controls. At one point, it is revealed that the two share a deep respect, possibly even love, for each other, but will never actually be together. She has a maternal love for him as a result of his "charity" in rescuing her from the streets and giving her a job. Diego Samaritano – The captain of the riverboat on which Fermina and Florentino ride at the end of the novel. América Vicuña – The 14 year old girl who toward the end of the novel is sent to live with the elderly Florentino; he is her guardian while she is in school. They have a sexual relationship, and after being rejected by Florentino and failing her exams, she kills herself. Her grooming and subsequent suicide provides a counterpoint to the novel's grand romantic themes.
Орнату
Бұл оқиға негізінен Кариб теңізі мен Колумбиядағы Магдалена өзенінің жанындағы аталмаған портовый қалада өтеді. Роман барысында қаланың аты айтылмайды, бірақ оның сипаттамалары мен жер-су атаулары Картахена және жақын орналасқан Барранкилья қалаларының қосындысынан құралғанын көрсетеді. Бұл ойдан шығарылған қала "Вице-корольдер ауданы" және "Жазбагерлер галереясы" сияқты бөліктерге бөлінген. Роман шамамен 1880 жылдан 1930 жылдардың басына дейін аралықта өрбиді. Қаланың "ыстық, шаршаңқы көшелері, егеуқырларға толы кәріздер, ескі құлдар тұрағы, құлдырап бара жатқан отарлық архитектура және сан алуан тұрғындары" мәтінде әртүрлі айтылады және кейіпкерлердің өмірімен өріледі.
The story occurs mainly in an unnamed port city somewhere near the Caribbean Sea and the Magdalena River in Colombia. While the city remains unnamed throughout the novel, descriptions and names of places suggest it is based on an amalgam of Cartagena and the nearby city of Barranquilla. The fictional city is divided into such sections as "The District of the Viceroys" and "The Arcade of the Scribes". The novel takes place approximately between 1880 and the early 1930s. The city's "steamy and sleepy streets, rat infested sewers, old slave quarter, decaying colonial architecture, and multifarious inhabitants" are mentioned variously in the text and mingle in the lives of the characters.
Айналадағы оқиға
Кейбір сыншылар «Холора заманындағы махаббат» романын шынайы махаббаттың берік күші туралы сезімтал әңгіме деп қарастырады. Басқалары бұл пікірді тым әдіссіз деп сынап бағалайды. Бұл Аризаның өмірге деген шамадан тыс романтикалық көзқарасынан және кеме апатынан батып кеткен қазынаны қайтаруға тырысудағы оның ойшаңдығынан көрінеді. Сонымен қатар, оқиғадағы қоғам Фермина мен Ювеналь Урбиноның некеде толық бақытты екеніне сенеді, бірақ шын мәнінде жағдай соншалықты үлкен емес. Сыншы Кит Букер Аризаның позициясын Владимир Набоковтың «Лолита» романындағы Хамберт Хамбертпен салыстырып, Набоковтың Хамберті «перверт, зорлаушы және кісі өлтіруші» болғанына қарамастан, өз бірінші тұлға баяндамасы арқылы оқырманды оның жағдайына көңіл бөлуге итермелей алатынын айтады. Сол сияқты, Маркестің Аризасы да оқырманның симпатиясын жеңе алады, тіпті оқырман үшінші тұлға баяндамасы арқылы оның көлеңкелі іс-әрекеттерін қайта-қайта еске түсірсе де. Фермина мен Флорентино махаббаттың қиындықтарын ғана емес, сонымен қатар махаббаттың жастардың еншісі деген қоғамдық пікірді де жеңіп өтуі керек (қарт жаста махаббаттың физиологиялық қиындықтарын тіпті айтпағанда).
Some critics choose to consider Love in the Time of Cholera as a sentimental story about the enduring power of true love. Others criticize this opinion as being too simple. This is manifested by Ariza's excessively romantic attitude toward life, and his gullibility in trying to retrieve the sunken treasure of a shipwreck. It is also made evident by the fact that society in the story believes that Fermina and Juvenal Urbino are perfectly happy in their marriage, while the reality of the situation is not so ideal. Critic Keith Booker compares Ariza's position to that of Humbert Humbert in Vladimir Nabokov's Lolita, saying that just as Nabokov's Humbert, despite being a "pervert, a rapist, and a murderer," is able to charm the reader into sympathizing with his situation with his first person account, Márquez's Ariza is able to garner the reader's sympathy, even though the reader is reminded repeatedly of his more sinister exploits through the charming third person narration. It is necessary for Fermina and Florentino to transcend not only the difficulties of love but also the societal opinion that love is a young person's prerogative (not to mention the physical difficulties of love when one is older).
Сыни қабылдау
Роман сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Әдеби сыншы Мичико Какутани «The New York Times» газетінде жарияланған мақаласында кітапты мақтап былай деді: «Гарсия Маркес мырза бұрынғыдай мифтер мен армандарды қолданып, халықтың қиялымен толы өмірін ашып көрсетудің орнына, қалыпты жағдайдағы ерекшеліктерді аңғартты. Соның нәтижесінде, бай және кең көлемді роман туды, оның повестволеу күші тек оның жомарт көзқарасымен ғана шайқасады». Жазушы Томас Пиншон да «The New York Times» газеті үшін былай деп мәлімдеді: «Бұл роман өлместікке сенім артып жасалған махаббат сертіне батыл түрде үміттену арқылы революциялық болып табылады – кейбіреулер үшін жастық шақ ақымақтығы, бірақ өмірде көп уақыт өткен соң, жақсы білуіміз керек кезде, бұл серттерді орындауға болады, тіпті оларға қарсы дәлелдер болғанның өзінде. Мен бұрын мұндай таңғажайып соңғы тарауды оқыған емеспін, ол симфониялық, динамикасы мен темпіне сенімді, өзен кемесі сияқты жылдам қозғалады. Ең жақсы жағдайда, мұндай шығармалар біздің шаршаған жандарымызды қайтаруға мүмкіндік береді, және «Холера кезіндегі махаббат» романы осындай жарқын әрі жүректі ауыртатын туындылардың қатарында».
The novel received critical acclaim. The literary critic Michiko Kakutani praised the book in a review for The New York Times, saying: "Instead of using myths and dreams to illuminate the imaginative life of a people as he's done so often in the past, Mr. Garcia Marquez has revealed how the extraordinary is contained in the ordinary The result is a rich, commodious novel, a novel whose narrative power is matched only by its generosity of vision." The writer Thomas Pynchon, also for The New York Times, argued: "This novel is also revolutionary in daring to suggest that vows of love made under a presumption of immortality – youthful idiocy, to some – may yet be honored, much later in life when we ought to know better, in the face of the undeniable. There is nothing I have read quite like this astonishing final chapter, symphonic, sure in its dynamics and tempo, moving like a riverboat too at the very best it results in works that can even return our worn souls to us, among which most certainly belongs Love in the Time of Cholera, this shining and heartbreaking novel."