Шарль Бриджмен (1690-1738) – ағылшын бағбандарының белгілі өкілі, табиғи ландшафт стилін дамытқан. Формальды бақшалардан еркін стильге көшкенде маңызды рөл атқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ағылшын бақ дизайнері (1690–1738)
English garden designer (1690–1738)
Чарльз Бриджман (1690–1738) – ағылшын бақ дизайнері, ол табиғи ландшафт стилін қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Ол ағылшын бақшасы дизайнындағы ағылшын-голланд формалдығынан – әсем орнаменттелген партерлер мен аллеялардан еркін стильге, онда формалды, құрылымдық және жабайы элементтер үйлесім тапқан, көшуде маңызды рөл атқарды. Дегенмен, Бриджманның ағылшын ландшафт сәулетіндегі жаңалықтары одан кейінгі әйгілі дизайнерлер, Уильям Кент пен Ланселот "Кәсібилігі" Браунның еңбектеріне қарағанда көлеңкеде қалды.
Charles Bridgeman (1690–1738) was an English garden designer who helped pioneer the naturalistic landscape style. Although he was a key figure in the transition of English garden design from the Anglo Dutch formality of patterned parterres and avenues to a freer style that incorporated formal, structural and wilderness elements, Bridgeman's innovations in English landscape architecture have been somewhat eclipsed by the work of his more famous successors, William Kent and Lancelot "Capability" Brown.
Мансап
Чарльз Бриджменнің ерте өмірінен аз мәлімет сақталған. Ол 1690 жылы дүниеге келіп, қарапайым жағдайда өскен. Оның әкесі бағбан болған, ол Кембриджширдегі Уимполл залында Оксфорд графына жұмыс істегені айтылады. Жас Бриджмен Бромптон Парк балабақшасында жұмыс істеп, ландшафт салу саласына қадам қойды. 1714 жылы ол Генри Уайзбен жұмыс істей бастады, кейіннен ол патшалық бақтардың бас бағбан атағын ортақтастырды (Стронг, 1992, 39). Бриджмен 1717 жылы Сара Мистке үйленді. 18 ғасырда Еуропаның көп бөлігіне тараған және «ағылшын бағы» деп аталған ландшафт стилінің алғашқы қолдаушысы Бриджмен болды. Бриджменнің замандасы Хорас Уолпол өзінің «Заманауи бау-бақша туралы» эссесінде әріптесінің дизайн стилін сипаттап былай деп жазды: «ол әлі де биік кесілген тіректері бар түзу жолдарды ұстанатын болса да, олар оның негізгі бағыттары ғана еді; қалғанын ол жабайы табиғатпен және емен ағаштарының сирек тоғайларымен әртараптандырды, бірақ бәрі де қоршаған тіректердің ішінде» (Амхерст, 1896, 249). Бриджменнің ландшафт салуға деген көзқарасын үш сөзбен сипаттауға болады: формалды, өтпелі және прогрессивті. Оның ландшафттары партерлер, аллеялар, геометриялық пішіндес көлдер мен бассейндер, көкөніс бақтары сияқты формалды элементтерді көрсетті. Оның жобаларындағы өтпелі элементтерге газон, амфитеатрлар, бақша ғимараттары мен мүсіндер, орманды аймақтар арқылы көрініс ашатын жолдар және ха-халар кірді; осы ерекшеліктер ол қолдауға көмектескен прогрессивті идеяларының бір бөлігі болды. Бриджмен сол кездегі шеберлер арасында ағылшын ақсүйектеріне тиесілі сарай бақтарын қайта жобалаумен танымал болды. Ол Стоудағы Лорд Кобхамның сәнді бағын жасады, онда ғибадатханалар, бағаналар, мұқият ойылған тас мүсіндер, жазғы үйлер және мысырлық пирамиданың кішірейтілген көшірмесі жиналған (Амхерст, 1896, 251). Бұл, әдетте, оның ең танымал жұмысы болды. Ағылшын эссешісі және ақыны Александр Поуп Бриджменнің Стоудағы туындылары туралы «таңғажайып туынды» деп жазды (Batey, et al., 1990, 168-бет). Бриджмен Оксфордширдегі Роушем үйінің бағын жобалауға қатысты, онда каскадтар, фонтандар, шаршы бассейндер, ашық ауадағы театр және басты бақтың ішіндегі көрініс орнынан көрінетін жабайы аймақ бар болды. Батей мен Ламберт (1990, 156-бет) осы бақ туралы былай деп жазды: «Роушемде ауылға ашылатын көріністер бақтағыдай маңызды». Бриджмен басқа сарай бақтарының жоспарын жасауға да қатысты, олардың ішінде Клермонт, Кассиобери паркі, Кливеден, Чизуик үйі, Кью бақтары, Уимполл залы, Эссекстегі Бриггенс үйі және Уилтширдегі Эймсбери аббаттығы бар. Дегенмен, Бриджмен, бәлкім, Анна патшайымы мен Георг ханзадасының бас бағбан қызметін атқарғаны үшін ең жақсы танымал. Ол осы лауазымға, оның кеңесшісі Генри Уайз зейнеткерлікке шыққаннан кейін көтерілді және оны он жыл бойы атқарды. Бас бағбан ретінде Бриджмен Виндзордағы, Кенсингтон сарайындағы, Хэмптон-Корттағы, Сент-Джеймс паркі мен Хайд паркіндегі патшалық бақтарды күткен және көп жағдайда қайта жобалаған.
Little is recorded of the early life of Charles Bridgeman. He was born in 1690 and raised in modest circumstances. His father was a gardener who is reported to have worked at Wimpole Hall in Cambridgeshire for the Earl of Oxford. The younger Bridgeman entered the landscaping profession by working for the Brompton Park Nursery. By 1714 he had begun working with Henry Wise, with whom he later shared the title of Chief Gardener for the royal gardens (Strong, 1992, 39). Bridgeman married Sarah Mist in 1717. An early proponent of a less structured garden design, Bridgeman was a pioneer in the landscape style that spread throughout much of Europe in the 18th century and came to be known as the jardin anglais. A contemporary of Bridgeman's, Horace Walpole, describing his colleague's design style in his essay On Modern Gardening, wrote: "though he still adhered much to strait walks with high clipt hedges, they were only his great lines; the rest he diversified by wilderness, and with loose groves of oak, though still within surrounding hedges" (Amherst, 1896, p. 249). Bridgeman’s approach to landscaping can be summarised in three terms: formal, transitional and progressive. His landscapes displayed formal elements such as parterres, avenues, geometrically shaped lakes and pools, and kitchen gardens. Transitional elements in his designs included lawns, amphitheatres, garden buildings and statues, winding paths through wooded areas to viewing points and the use of ha has; these features are some of the progressive ideas he helped bring into favour. Bridgeman made a name for himself among the artisans of the day with his often dramatic redesigns of the estate gardens belonging to wealthy English nobles. He laid out the extravagant garden of Lord Cobham at Stowe, which compiled temples, pillars, finely carved stone statues, summer houses, and a miniature replica of an Egyptian pyramid (Amherst, 1896, p. 251). This was perhaps most his most renowned work. English essayist and poet Alexander Pope wrote of Bridgeman's creations at Stowe as being the "work to wonder at" (Batey, et al., 1990, p. 168). Bridgeman participated in the design of a garden at Rousham House in Oxfordshire that included cascades, fountains, square pools, an outdoor theatre, and a wilderness area that could be viewed from a vantage point within the main garden. Batey and Lambert (1990, p. 156) wrote of this garden: "at Rousham the views out into the countryside are as important as those in the garden". Other estate gardens Bridgeman had a hand in planning include Claremont, Cassiobury Park, Cliveden, Chiswick House, Kew Gardens, Wimpole Hall, Briggens House in Essex, and Amesbury Abbey in Wiltshire. However, Bridgeman perhaps remains best known for his tenure as Royal Gardener for Queen Anne and Prince George of Denmark. He was promoted to this position, which he held for ten years, upon the retirement of his mentor, Henry Wise. As Royal Gardener, Bridgeman tended – and in many cases, redesigned – the royal gardens at Windsor, Kensington Palace, Hampton Court, St. James's Park and Hyde Park.