Кіріспе

АҚШ пен Канада арасындағы халықаралық туннель – магистральдық туннельInfobox tunnel
|name= Detroit–Windsor tunnel
|image= DWTunnel. JPG
|image size=300px
|caption=
|official name=
|also known as=
|lanes= 2
|operator= Detroit Windsor Tunnel Company, LLC (Detroit Plaza) & Windsor Detroit Borderlink Limited (Windsor Plaza)
|owner= Детройт және Виндзор қалалары
|length= 5160 фут (1573 м)
|width= 22 фут (7 м)
|height= 12 фут (4 м)
|traffic= Автомобильдік
|opened =
|closed=
|toll= US$6.75/C$6.75 (АҚШ-қа кіретін автокөліктер үшін)
US$7.50/C$7.50 (Канадаға кіретін автокөліктер үшін) – Мичиган штатының Детройт және Канаданың Онтарио штатындағы Виндзор қалаларын байланыстыратын халықаралық автомобиль жолындағы туннель. Бұл АҚШ пен Канада арасындағы екінші ең жұқ жүретін бағыт, ал біріншісі – Амбассадор көпірі, ол да Детройт өзенінің бойында орналасқан осы екі қаланы байланыстырады.

Шолу

Туннельдің ұзындығы 5160 фут (1573 м) (шамамен бір миль). Ең төменгі нүктесінде екі жолақты жол өзен бетінен 75 фут (23 м) төмен орналасқан. Детройт-Виндзор туннелін Парсонс, Клапп, Бринкерхофф және Дуглас фирмасы (Голландия туннелін салған сол фирма) салды. Бас инженер – Бёрнсайд А. Вэлью, жобалау инженері – норвегиялық-америкалық инженер Сорен Антон Торесен, ал тағы бір норвегиялық-америкалық Оле Сингстад кеңес беріп, желдету жүйесін жобалады. Туннельді салуда үш түрлі әдіс қолданылды. Бұл АҚШ-та салынған үшінші су асты көлік туннелі, оған дейін Нью-Йорктегі Джерси-Сити мен Манхэттен арасындағы Голландия туннелі және Калифорниядағы Окленд пен Аламеда арасындағы Пози түтігі салынған болатын. Оның құрылысы шекаралық теміржол жүк тасымалына арналған туннельдер ашылғаннан кейін жүзеге асты, соның ішінде 1891 жылы Мичиган штатының Порт-Хурон және Онтарио штатының Сарния қалалары арасындағы Сент-Клэр туннелі, ал 1910 жылы Детройт пен Виндзор арасындағы Мичиган орталық теміржол туннелі салынды. Детройт және Виндзор қалалары әлемде екі ел арасындағы екінші және үшінші туннельдерді бірлесіп салу арқылы ерекше құқыққа ие. Детройт-Виндзор туннелі – әлемдегі екі ел арасындағы үшінші туннель және алғашқы халықаралық көлік туннелі. Мичиган орталық теміржол туннелі де Детройт өзенінің астында екі ел арасындағы екінші туннель болды. Алғашқы туннель – Мичиган штатының Порт-Хурон және Онтарио штатының Сарния қалалары арасындағы Сент-Клэр өзенінің астындағы Сент-Клэр туннелі.

2007 жылдан бері жүргізілген операциялар

2007 жылы жақын орналасқан Амбасадор көпірінің иесі, миллиардер Мануэль Морун, туннельдің американдық жағын сатып алуға әрекеттенді. 2008 жылы Виндзор қаласы американдық жақты 75 миллион долларға сатып алуға тырысты, бірақ сол кездегі Детройт қаласының мэрі Кваме Килпатрикке қатысты жанжалдан кейін мәміле күшін жойды. Ұзақ өтпей қаланың қаржылық жағдайы нашарлап, туннельдің болашағы күмәнді болып қалды. 2013 жылдың шілдесінде Детройт банкротқа өтініш бергеннен кейін Виндзор қаласының әкімі Эдди Фрэнсис, егер сатуға ұсынылса, қаласы Детройттың туннельдің жартысын сатып алу мүмкіндігін қарастыратынын мәлімдеді. 2013 жылдың 25 шілдесінде туннельдің жалға берушісі, басқарушысы және операторы «Детройт-Виндзор туннелі» ЖШС және оның бас компаниясы «Американ Роудс» ЖШС, өз еркімен АҚШ-тың Нью-Йорк оңтүстік округіндегі банкрот сотына 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғауға өтініш берді. Америкалық жалдау шарты Бермудада тіркелген «Syncora Guarantee» сақтандыру компаниясымен сатып алынды. 2017 жылдың қазан айында ескірген бетон төбесін ауыстыру және басқа да инфрақұрылымдық жақсартулармен бірге 21,6 миллион долларлық жөндеу жұмыстары басталды. Жобаны аяқтау бастапқыда 2018 жылдың маусым айына жоспарланған, бірақ 2021 жылға дейін жалғасуда.

Қолданылуы

Детройт-Виндзор туннелі Канада-АҚШ шекарасын кесіп өтеді; туннельдегі шекараны белгілейтін Халықаралық шекара комиссиясының тақтасы екі елдің туларының арасында орналасқан. Бұл туннель Амбассадор көпірінен кейін АҚШ пен Канада арасындағы екінші ең көп қозғалыс болатын өткел. 2004 жылғы «Шекаралық көлік серіктестігі» зерттеуіне сәйкес, аймақтағы 150 000 жұмыс орны және жылдық 13 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі өндіріс Виндзор-Детройт халықаралық шекарасы арқылы жүзеге асырылады. 2001-2005 жылдар аралығында туннельден түскен пайда шарына жетті, қалалар жылына 6 миллион доллардан астам кіріс алды. 2008 жылдан 2012 жылға дейін көлік ағынының күрт төмендеуі туннельден түскен пайданы жойды, бірақ содан бері шамалы қалпына келді. Тарихи тұрғыдан алғанда, туннель физикалық және жүк көлеміне, сондай-ақ жолдарға қол жеткізу шектеулеріне байланысты жақын маңдағы басқа өткелдерге қарағанда аз коммерциялық көліктерді өткізді. 1972 жылдан бастап туннельдегі жолаушылар көлігінің саны артып, 1999 жылы жылына 10 миллионнан астам көлік өтіп, ең жоғары деңгейге жетті. Канадаға бағытталған жеке көліктер үшін стандартты баға 7,50 АҚШ доллары және 7,50 Канада доллары, АҚШ-қа бағытталған баға 6,75 АҚШ доллары және 6,75 Канада доллары. Жиі жүретіндер үшін Nexpress жол төлемі картасы арзан тарифтер ұсынады. Кәсіптік көліктер мен автобустар үшін жоғары тарифтер қолданылады. Мотоциклдерге, скутерлерге және велосипедтерге рұқсат етілмейді.

CKLW, WJR және туннель

1960 жылдардың соңында Виндзор радиостанциясы CKLW AM 800 арнайы сымдау жүйесін жасады, осының арқасында туннель арқылы өтетін көліктерде станцияның сигналы анық естілді. Қазір Детройт радиостанциясы WJR AM 760 туннельде анық естіледі.

Желдету

Туннельдің жоғарғы және төменгі қабаттары ауа тастау және сору арналары ретінде қолданылады. Туннельдің екі басындағы 100 футтық желдету мұнаралары 90 секунд сайын ауа алмасуды қамтамасыз етеді.