Кіріспе
Джон Драйденнің қалпына келтіру ерлік трагедиясы "Гранаданы испандықтардың басып алуы" (1672), Джон Драйденнің Гранаданы испандықтардың басып алуы (1482–1491) және Гранада әмірлігінің (1230–1492) соңғы нәсілдік билеушісі Мұхаммед XII-нің құлауы туралы екі бөлімді трагедия. Ағылшын реставрациясы (1660) кезеңіндегі сахналық пьеса ретінде "Гранаданы жаулау" драматург Драйденнің батырлық драма жанрының алғашқы қаламгерлерінің бірі болған туындысы. Пьесаның алғашқы қойылымы 1670 жылы, ал алғашқы жариялануы 1672 жылы болды.
The Conquest of Granada by the Spaniards (1672), by John Dryden, is a two part tragedy about the Spanish conquest of Granada (1482–1491), and the fall of Muhammad XII of Granada, the last Nasrit ruler of the Emirate of Granada (1230–1492), in southern Iberia. As a stageplay from the period of the English Restoration (1660), The Conquest of Granada is an example of the heroic drama genre in which the playwright Dryden was a pioneer writer; the first performance of the play was in 1670 and the first publication of the play was in 1672.
Сюжет
Гранаданы испандықтардың басып алуы Гранада шайқасына (1482–1491) қатысты, ол маврлар мен испандар арасында болды және Гранада әмірлігінің құлауына (1230–1492) әкелді. Оқиға маврлардың екі тобы – Абенсерраги және Зегриге байланысты. Пьесаның басты кейіпкері – Альманзор, ол маврлар үшін күреседі және маврлардың патшасы Боабделинге никеленуге тиіс Альмахидке ғашық болады. Альмахида Альманзордың махаббатына жауап берсе де, Реконкиста кезінде испандарға қарсы күрестегі Альманзорға деген қызғаныш пен әскери қажеттіліктен Боабделин патшаға адал болады. Оқиғалар барысында Альманзор мен Альмахида Боабделиннің өліміне дейін бөлек қалады. Басты кейіпкердің махаббат оқиғасынан бөлек, тағы екі сюжет көңілсіз махаббатқа байланысты: (i) король Боабделиннің інісі Абдалла мен Абенсерраж фракциясының басшысы Абдельмелих, Зегри көшбасшысының қарындасы Линдараксаның махаббаты үшін бәсекелеседі; және (ii) Абенсерраж фракциясының жас жігіті Озмин, Зегри әйелі Бензайданы сүйеді. Жеке драманың барысында Альманзордың Аркос герцогының жоғалған ұлы екені, бірақ ол маврлар үшін испандықтармен адал түрде күресіп жатқаны белгілі болады.
Жанр
Драматург Джон Драйден "Гранаданы испандықтар жаулап алды" пьесасын ямбикалық пентаметрдің жұп өлеңдерінде жазды. пьесаның баспа басылымының алғы сөзінде Драйден батырлық тұлғалар мен батырлық істерді өлең мен ұйқас арқылы мақтайтын, батырлық іс-әрекеттердің мәртебесін күшейткен жаңа драма жанрын ұсынды. Бұл жаңалық – латын өлеңдерінің құрылымына сәйкес келетін ағылшын тіліндегі поэтикалық стиль мен сөздік. Жұпталған ямбикалық өлеңдер батырлық өлең деп те аталады. Батырлық пьесаның мазмұны туралы Драйден батырлық драманың мінез-құлықтың беріктігі және еркектік шешімділік сияқты классикалық қасиеттерін көрсетуі керек деді.
Сатиралық
Пьесаның даңқы басқа драматургтерді "Гранаданы жаулау" пьесасын пародиялауға шақырды. Мысалы, Джордж Виллиерс, Букингемнің 2-ші герцогы жазған "Репетиция" пьесасы. Генри Филдинг, "Трагедиялардың трагедиясы немесе Ұлы Том Тэмбтың өмірі мен өлімі" (1730) пьесасында да "Гранаданы жаулау" пьесасының кейбір абсурдтығын сынап көрсетеді. Мысалы, Филдингтің пьесасының "Алғы сөзінде" білдірілген жоғары мақсаттар пьеса мазмұнымен үйлеспейді.
Өнер көрсету
1670 жылы испандықтардың "Гранаданы бағындыруы" пьесасының алғашқы қойылымын Корольдік труппа сахналады. Онда Эдвард Кинстон "Гранаданың соңғы патшасы Магомет Боабделин" рөлінде, Чарльз Харт – Алманзор, Нелл Гвин – Альмахида, Ребекка Маршал – Линдаракса, Элизабет Бутел – Безаида, Эдвард Лайдал – Абдалла ханзада, Уильям Бистон – Озмин, Ричард Белл – Аркос герцогы, Майкл Моун – Абдемелек, Мартин Пауэл – Гомель, Мармадуке Уотсон – Хамет, Уильям Картрайт – Абенамар, Елизавета Джеймс – Изабелла және Уильям Винтершалл – Селин рөлінде ойнады. Нелл Гвин "Гранаданы бағындырудың" 1-бөлігіне арналған прологты оқыды.