Кіріспе

Дов Хоз (19 қыркүйек 1894 – 29 желтоқсан 1940) – Еңбек сионизмі қозғалысының басшысы, Хагана ұйымын құрғандардың бірі және Израиль авиациясының пионері.

Өмірбаян

1894 жылы Ресей империясының Орша қаласында туған Хоз 1906 жылы отбасымен бірге бала кезінде Османдық Палестинаға көшіп келді. 1909 жылдан бастап ол Тель-Авив қаласын күзету жұмысын ұйымдастырған топтың мүшесі болды. Топ құрамында Шаул Мейров Авигур, Елияху Голомб және Моше Шарет болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хоз түрік армиясына ерікті болып келіп, Палестинадағы еврей қонысын қорғауға бағытталған қызметін жалғастырғаны үшін өлім жазасына кесілді. Британдықтар жаулап алған Палестинаның оңтүстігіне қашып, өлімнен құтылды. Хоз еврей легионының ұйымдастырушыларының бірі болды. 1920-1930 жылдары Хагананың орталық комитетінің мүшесі, ал 1931-1940 жылдары ұлттық Хагананың басқару орталығының мүшесі болды. Ол еңбек қозғалысының жетекшілерінің бірі және социалистік Ahdut HaAvoda партиясының негізін қалаушылардың бірі болды. 1935 жылы Тель-Авивтің вице-мэрі, кейіннен Хистадруттың (Еңбек федерациясы) мемлекеттік департаментінің басшысы болып тағайындалды. 1940 жылдың желтоқсан айында Хоз автокөлік апатында қаза тапты. Ол Aviron компаниясының кеңесінің мәжілісіне бара жатқан еді. Ол әйелі Ривкамен (кейін Израильдің екінші премьер-министрі болған Моше Шареттің қарындасы) және қызы Тирзамен бірге жолға шыққан. Көлікте оның қарындасы Цвия Шарет және Aviron компаниясын негіздеушілердің бірі Ицхак Бен Я'аков та болды. Олардың барлығы апатта қаза болды.

Әуе қатынасы

Хоз және Дегания Алефтен шыққан Ицхак Бен Я'аков Aviron Aviation Company компаниясын құрған адамдар болды, Хоз оның бас директоры болып жұмыс істеді. Aviron – Yishuv-тің болашақтағы қауіпсіздік қажеттіліктерін ескере отырып құрылған, авиация саласындағы алғашқы кәсіпорындардың бірі. Ол ұшқыштарды даярлап, Мандатты Палестинада және одан тыс жерлерде әуе қадамдары құрды, сонымен қатар, 1945 жылдан 10 қарашаға дейін Пальмаштың Палавирі ретінде, ал кейін Тәуелсіздікке дейін Хагананың Шерут Авирі ретінде ұйымдастырылған, жас, шағын және заңсыз "әуе күштеріне" жамылғы болды.

Мұра және еске алу

Хоз қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, 1941 жылы Ханука мерекесінде неміс еврей босқындары Негевте Дорот кибуцын құрды. Олар өздерінің жаңа үйлерін Хоз отбасының естелігіне арнады. (Дорот – Дов, Ривка және Тирза есімдерінің бас әріптерінен жасалған аббревиатура.) Дов Хоздың трагикалық өлімінен кейін Израильдегі көптеген ұлттық және жергілікті мекемелерге, сондай-ақ көшелерге оның құрметіне ат қойылды. Тель-Авивтің бұрынғы қалалық әуежайы – Сде Дов әуежайы да оның атымен аталады.