Кіріспе

Астроцитома – ми ісігінің бір түрі. Астроцитомалар (сондай-ақ астроцитоматтар) мидағы жұлдыз тәрізді глиальды жасушалардың белгілі бір түрінен пайда болады, олар астроциттер деп аталады. Бұл ісік түрі әдетте ми мен жұлыннан тысқа тарамайды және басқа органдарға әсер етпейді. Глиобластомадан кейін астроцитомалар екінші жиі кездесетін глиома болып табылады және мидың көп бөлігінде, ал кейде жұлында да пайда болуы мүмкін. Астроцитомалардың ішінде әдебиетте екі негізгі классы белгілі:
Инфильтрацияның тар аймақтары бар (көбінесе инвазивті емес ісіктер; мысалы, пилоциттік астроцитома, субепендимальды алып жасушалы астроцитома, плеоморфты ксантоастроцитома), олар диагностикалық суреттерде көбінесе анық көрінеді.
Инфильтрацияның кең таралған аймақтары бар (мысалы, жоғары дәрежелі астроцитома), олар орталық нерв жүйесінің кез келген жерінде пайда болу мүмкіндігі сияқты бірнеше ерекшеліктерді бөліседі, бірақ ми шариларына бейім. Олар көбінесе ересектерде кездеседі және одан да жоғары дәрежеге өтуге бейім. Адамдарда астроцитома кез келген жаста дами алады. Төмен дәрежелі түрі балалар мен жасөспірімдерде жиірек кездеседі, ал жоғары дәрежелі түрі ересектерде көбірек таралған. Ми табанындағы астроцитомалар жастарда жиірек кездеседі және нейроэпителиялық ісіктердің шамамен 75% құрайды.

Патофизиология

Астроцитома ми паренхимасын қысып, жаулап алып, жою арқылы, артериялық және веноздық гипоксия тудыру, қоректік заттарға таласу, метаболизм қалдықтарын (мысалы, бос радикалдар, электролиттердің өзгеруі, нейротрансмиттерлер) бөліп шығару, сондай-ақ қалыпты паренхималық функцияны бұзатын жасушалық медиаторларды (мысалы, цитокиндерді) бөліп шығару және тарту арқылы жергілікті әсер етеді.

Диагностика

Ісіктердің ауқымын (өлшемі, орналасуы, консистенциясы) сипаттау үшін рентгендік компьютерлік томография (КТ) немесе магниттік-резонанстық томография (МРТ) сканированиесі қажет. КТ әдетте үшінші және бүйірлік қарыншалардың деформациясын, ал алдыңғы және орталық ми артерияларының ығысуын көрсетеді. Гистологиялық талдау диагнозды нақтылау үшін қажет. Диагноз қоюдың алғашқы кезеңінде дәрігер симптомдардың тарихын алады және негізгі неврологиялық тексеру жүргізеді, соның ішінде көзді тексеру, көру қабілетін, тепе-теңдікті, координацияны және психикалық жағдайын бағалау. Содан кейін дәрігер пациенттің миын КТ және МРТ арқылы тексеруді қажет етеді. КТ сканированиесі кезінде пациенттің миының рентген сәулелері әртүрлі бағыттардан түсіріледі. Бұл сәулелер компьютерде біріктіріліп, мидың қима кескінін құрайды. МРТ кезінде пациент туннель тәрізді құралда жатыр, ал ми магнит өрісінің өзгеруіне ұшырайды. Мидың су молекулалары магнит өрісіне жауап ретінде қалай әрекет ететініне байланысты сурет жасалады. Бұл сканированиелерге дейін тамырға арнайы бояу жіберілуі мүмкін, бұл контрастты жақсартады және ісікті анықтауды жеңілдетеді. Егер ісік табылса, нейрохирург одан биопсия алуы керек. Бұл ісік тінінің шағын бөлігін алып, оны невропатологқа тексеру және бағалау үшін жіберуді қамтиды. Биопсия ісікті хирургиялық жолмен алып тастау алдында немесе операция кезінде алынуы мүмкін. Ісік үлгісін бағалау – бұл астроцитоманың ауырлығын анықтауға және ең тиімді емдеу жолын таңдауға көмектесетін жіктеу әдісі. Нейропатолог ісікті атипиялық жасушаларды, жаңа қан тамырларының өсуін және жасушалардың бөліну белгілерін – митоздық фигураларды іздеу арқылы бағалайды.

Алдын алу

Астроцитоманың нақты себебі белгілі болмағандықтан, нақты ережелер жоқ.

Емдеу

[[Файл:IDH мутантты глиоманың басқаруы. Астроцитомалар ортада және оң жақта орналасқан IDH мутантты глиомаларын басқару. АҚШ-тың ұзақ жылғы сенаторы Тед Кеннеди (D MA) қатерлі глиомадан қайтыс болды. 1966 жылы көптеген адамдарды өлтірген Техас университетінің атушысы Чарльз Уитманға өлімнен кейін астроцитома диагнозы қойылды. Оқ ату оқиғасын терген Коннели комиссиясы ісіктің "оның эмоцияларын және әрекеттерін бақылау мүмкіндігіне әсер еткен болуы мүмкін" деген қорытындыға келді. 1998 жылдың қаңтар айында жоғары лигалық ойыншы Дан Квизенберриге IV дәрежелі астроцитома диагнозы қойылды. Ол 1998 жылы 45 жасында Канзас штатының Ливуд қаласында қайтыс болды. 2001 жылғы Ралли әлем чемпионатының жеңімпазы Ричард Бернс 2003 жылы астроцитомаға шалдықты. Ралли әлем чемпионатында жеңіске жеткен күнінен тура төрт жыл өткен соң, 25 қараша 2005 жылы Бернс 34 жасында, ми ісігі салдарынан бірнеше күн комада жатқаннан кейін Лондонның Вестминстер қаласында қайтыс болды. Кәсіби күрескер Мэтт Каппотеллиге 2005 жылдың желтоқсанында 2/3 дәрежелі астроцитома диагнозы қойылды, бұл Каппотеллиді WWE негізгі құрамына қосу жоспарларын тоқтатты. Каппотелли WWE компаниясымен "Tough Enough" шындық шоуының үшінші маусымы арқылы келісімшарт жасады, ол диагноз қойылған кезде Огайо аңғарының ауыр салмақ чемпионы болды және ісіктің қатерлі екені расталғаннан кейін 2006 жылдың ақпан айында титулынан бас тартты. Каппотелли сәтті операция және химиотерапиядан өтті, бірақ кәсіби күреске орала алмады. Ол 2013 жылы OVW-ға тренер ретінде қайта келді. 2018 жылдың 29 маусымында қайтыс болды.]]