Кіріспе

Ирандық Шииттер дінбасысы және Иран Конституциялық революциясының қолдаушысы Сейед Хасан Модаррес (سید حسن مدرس шамамен 1870 жыл, Сарабех, 1 желтоқсан 1937 жыл, Кашмар) – Ирандық Шииттер дінбасысы және Иран Конституциялық революциясының белгілі қолдаушысы. Ол Абдолхоссейн Теймурташпен бірге Иранның төртінші ұлттық Мәжілісі кезінде құрылған реформашы партиясы – Хезб е Еслаах Талабтың негіздеуші мүшелерінің бірі болды. Ол "батыл және жемқорлыққа төзбейтін" және "әлдебір шынайы конституциялық үкіметтің ең жақтасы" деп сипатталды.

Өмірбаян

Оның туған жері туралы мәліметтер келіспейді. Бір деректер оның 1870 жылдары Ардестан ауданында дүниеге келгенін көрсетеді, ал екіншілері 1870 жылдардың басында Ардестанға жақын Сарабе Качу (سرابه‌کچو) деген ауылда туғанын және алты жасында Шахрезаға көшкенін айтады.

Іс-шаралар

Исфахан мен Нажафта ислам ғылымдарын оқыған Модаррес Исфахан медресесінде дін мұғалімі болды. "Мұғалім" деген мағынаны білдіретін Модаррес есімі оның сол жердегі қызметіне байланысты. 1910 жылы Нажафтың дін ғалымдары қауымы оны таңдап, Тегеранға Мәжліс қабылдаған заңдарды бақылауға жіберді, олардың шариғат ережелерін бұзбауын қадағалады. Кейін, 1914 жылы, ол Тегеранның Мәжліс өкілі болып сайланды. 1916 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, ол бірнеше саясаткерлермен бірге Иракқа, Сирияға және Түркияға көшті, сондай-ақ Незам ос-Салтанех құрған эмиграциядағы үкіметте Әділет министрі қызметін атқарды. Иранға оралғаннан кейін, ол бірнеше рет Мәжліс сайлауларында сайланды. Модаррес Парсыдағы британдық әскерлердің болуына қарсы күресті, Иранды британдық протекторатына айналдыратын 1919 жылғы келісімге қарсы белсенді түрде шықты. 1920-ші жылдардың басында ол Реза ханның (сол кездегі премьер-министр) монархияны (Каджар әулетін) жоюға және республика жариялауға тырысуына қарсы тұрды, сондай-ақ 1925 жылы Реза ханның Каджар әулетін құлатуына да қарсылық көрсетті. Сәйед Модарес Реза Шахтың билігін ашық сынады және оның сын-ескертпелеріне жауап ретінде түрмеге қамалды. 1926 жылдың қараша айында оған жасалған қастандықтан кейін бірнеше жыл өткен соң, Модаррес Хафқа, кейін Кашмарға жер аударылды.

Өлім

1937 жылы желтоқсанда ол түрмеде қаза тапты. Оның өлімі шейіттікке теңестіріледі және шейіттік күні (10-азар) Иранда Мәжіліс күні (парламент күні) ретінде белгілі. Тасним агенттігінің мәліметінше, ол түрмеде уланып, содан кейін дұға жасап жатқанда тұншығып қайтыс болған.

Хасан Модаррестің қабірі

Сейид Хасан Модарестің қабірі – Иранның бұрынғы премьер-министрі Сейид Хасан Модарестің жерленген орны. Ол 1937 жылы Иранның Кашмар қаласында, Кашмардың кең бақтарындағы бұрынғы қабір орнының орнына салынды. Қабір ғимараты ислам архитектурасы және Сәфәүи әулеті стиліндегі орталық күмбез, төрт айван және түркізден жасалған күмбезден тұрады.

Хасан Модаррес мұражайы

Хасан Модаррестің мұражайы – 21-ші ғасырға жататын мұражай және Иранның Разави Хорасан провинциясындағы Кашмар қаласында орналасқан.

Қабылдау

Модаррес Иранның 100 риал банкнотының ал жағында бейнеленген.