Вильгельм Фабри: Неміс хирургиясының әкесі және оның жаңалықтары
Wilhelm Fabry
Вильгельм Фабри – неміс хирургиясының әкесі (1560-1634). Хирургиялық техникалар, құралдар, жанулар туралы еңбектері. Медицина тарихы, ғылыми зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс хирургы (1560–1634)
German surgeon (1560–1634)
Вильгельм Фабри (сонымен қатар Уильям Фабри, Гилельмус Фабрициус Хильданус немесе Фабрициус фон Хильден) (25 маусым 1560 – 15 ақпан 1634), көбінесе «Неміс хирургиясының әкесі» деп аталады, білімді және ғылыми тұрғыдан дамыған алғашқы неміс хирургы болды. Ол иатромеханика мектебінің ең көрнекті ғалымдарының бірі және 20 медициналық кітаптың авторы. Оның 1641 жылы қайтыс болғаннан кейін жарық көрген Observationum et Curationum Chirurgicarum Centuriae – ғасырдың ең толық жағдайлар жинағы және оның хирургиялық тәжірибесінің әртүрлілігі мен әдістері туралы нақты мәлімет береді. Ол жаңа хирургиялық техникалар мен құралдарды әзірледі. Сондай-ақ, күйіктер туралы маңызды трактат жазды. Фабри көз ісігіне операция жасауға арналған құрал жасады. Оның әйелі Мари Колине (немесе Фабри) – швейцариялық хирург-акушер, кесарево қимылының техникасын жетілдірген. Ол күйеуіне хирургиялық тәжірибеде көмектесті және 1624 жылы науқастың көзінен металлды алу үшін алғаш рет магнит қолданды (бұл техника бүгінге дейін қолданылады). Фабри процедураның егжей-тегжейлі сипаттамасын Centuriae еңбегінде жазды және әйелі оны тапқандығын нақты айтса да, оған бұл жаңалықтың құрметі берілді. Фабри Хилден қаласында дүниеге келген. Оның туған қаласы қалалық мұражайды (хирургиялық құралдар және т.б. экспонаттарымен) оның есімімен атады, базарда оның қола бюстін орнатып, өзінің және әйелінің есімімен көшелерге ат қойды. Ол қайтыс болған Берн қаласы оның есімінің латын тіліндегі нұсқасын пайдаланып, оның құрметіне көшеге (Hildanusstrasse) ат қойды. 1579 жылы Дюссельдорфтағы Бадергезельде (хирургтің көмекшісі) ерекше сот хирургы Космас Слоттың қызметінде болды. 25 шілде 1587 жылы Женевалық баспагер Евсташ Колинедің қызы Мари Колинеге үйленді. 1602–1615 жылдары Пайерне (Швейцария) және Лозанна қалаларында хирург қызметін атқарды. 1615–1634 жылдары Берн қалалық кеңесінің тағайыны бойынша қалалық хирург болды.
Wilhelm Fabry (also William Fabry, Guilelmus Fabricius Hildanus, or Fabricius von Hilden) (25 June 1560 − 15 February 1634), often called the "Father of German surgery", was the first educated and scientific German surgeon. He is one of the most prominent scholars in the iatromechanics school and author of 20 medical books. His Observationum et Curationum Chirurgicarum Centuriae, published posthumously in 1641, is the best collection of case records of the century and gives clear insight into the variety and methods of his surgical practice. He developed novel surgical techniques and new surgical instruments. He also wrote a notable treatise on burns. Fabry developed a device for operating eye tumours. His wife, Marie Colinet (or Fabry), was a Swiss midwife surgeon who improved the techniques of cesarean section delivery. She helped her husband in his surgical practice and was the first (in 1624) to use a magnet to extract metal from a patient's eye (a technique still in use today). Fabry wrote a detailed description of the procedure in his Centuriae and, although he explicitly mentioned his wife as having invented it, was given credit for the discovery. Fabry was born in Hilden. His birth town named the city museum (featuring surgical instruments and the like) after him, honoured him with a bronze bust in the market place, and named streets after himself and after his wife. The city of Bern, where he died, named a street after him (Hildanusstrasse), using one of the Latin versions of his name. In 1579 Badergeselle (surgeon's mate) in Düsseldorf of the extraordinary court surgeon Cosmas Slot. On 25 July 1587 married Marie Colinet, the daughter of Eustache Colinet, a Genevese printer. 1602 1615 Surgeon in Payerne (Switzerland) and Lausanne. 1615 1634 City Surgeon in Bern by appointment of the city council
Шығармалары
Дизентерия туралы: Liber unus: In quo hujus Morbi Causae, Signa, Prognostica, & Praeservatio continentur: Item, quomodo Symptomata, quae huic Morbo supervenire solent, sint removenda de Bry / Galler, Oppenheimii 1616 Дюссельдорф университеті мен мемлекеттік кітапханасының цифрлық басылымы.
De Dysenteria : Liber unus: In quo hujus Morbi Causae, Signa, Prognostica, & Praeservatio continentur: Item, quomodo Symptomata, quae huic Morbo supervenire solent, sint removenda de Bry / Galler, Oppenheimii 1616 Digital edition by the University and State Library Düsseldorf
Ресурстар
Георг Беккер, Вильгельм Фабри фон Хилден (Niederbergische Beiträge, 6-том, ред. Генрих Странгмайер), Вупперталь 1957 (неміс тілінде)
Georg Becker, Wilhelm Fabry von Hilden (Niederbergische Beiträge vol. 6, ed. Heinrich Strangmeier), Wuppertal 1957 (German)