Кіріспе

қала

Ерте кездері

Мирпур Хас аймағы мыңжылдықтар бойы қоныстанған, мұны буддалық дәуірдегі Каху Джо Даро ескі қонысының қазбалары мен түрлі индус храмдарының ізі дәлелдейді. Олардың қалдықтары бүгінгі күнге дейін сақталған. Гүпта әулетінен (5- немесе 6-ғасыр) табылған индуист құдайы Брахманың әйгілі қола мүсіні осы жерден қазылып алынған. Бұл Брахманың белгілі ең ерте металл бейнесі және осы мектептің жалғыз өкілі. Ол Гупта дәуірінің "ұлы көркем туындысы" деп сипатталған. 712 жылы бұл аймақ Мұхаммед бин Касимнің әскері тарапынан басып алынды.

Негізін қалау

Талпур әулеті 1784 жылы Синдті бағындырды, ал Мир Фатх Али хан тұсында Синд Талпур әулетінің мүшелері басқаратын үш кішігірім аймаққа бөлінді. Аймақтар Хайдарабад, Хайрпур және Мирпур Хас қалаларының төңірегінде орналасқан еді. Мир Әли Мұрад Талпур басқаратын Манкани тармағы 1801 жылы Мирпур Хас аймағын мұраға алды және 1806 жылы жаңа астана ретінде қызмет ету үшін Мирпур Хас қаласын құрды.

Мирпур Хас штаты

Мир Шер Мұхаммед Талпур (1829-1843) Мир Әли Мұраттың орнын басып, мемлекет билеушісі деп жариялап, қалада бекініс салған және бекіністің ішінде кутчери өткізген. Читорриде жергілікті билеушілерге арналған әсем қабірлер салынған, олар ислам және Раджастхан сәулет өнерінің элементтерін үйлестіретін эклектикалық стильде жасалған. Мирпур Хас 1843 жылға дейін Талпур Мирлерінің астанасы болды, содан кейін Шарль Джеймс Непьердің Синдті басып алуы және 24 наурызда Дуббо шайқасында Мир Шер Мұхаммед Талпурдың жеңіліске ұшырауы салдарынан Синд Шығыс Үндістан компаниясы арқылы Британдық Үндістанға қосылды. Сінд мемлекеті үшін күресі оған "Синд арыстаны" деген лақап атын сыйлады.

Британдықтар

Кейіннен Синд колониялық Бомбей президенттігінің құрамына кірді, ал Мирпурхас оның бір бөлігі болды. Үмеркот Тар және Паркар ауданының аудан орталығы ретінде белгіленді, ал Мирпур Хас Жодхпур-Биканер темір жолының Луни-Хайдарабад тармағының құрылуына дейін назардан тыс қалды. 1947-1948 жылдары Синдхтың барлық аймақтарында барлығы 500-ден аз индус қаза тапты, себебі Синдхи мұсылмандары көбінесе индус көршілеріне қарсы әрекет етуге бағытталған шақыруларға қарсы тұрды. 1948 жылдың 6 қаңтарында Карачиде дүрбелеңдер басталғанға дейін индустар Синдтен жаппай қашқан жоқ, бұл Синд индустары арасында үрей тудырды, тіпті бұл дүрбелеңдер жергілікті сипатта болды және Пәнджабтан келген сикх босқындарының Карачиде пана табуымен байланысты болды. Британдық Үндістанның бөлінуінен кейін қалаға Үндістаннан көптеген босқындар келіп, халық санының жылдам өсуіне және демографиялық өзгерістерге алып келді. 1961 жылғы халық санауында халық саны 60 861 адамға жетті. 1990 жылы Мирпур Хас төңірегі ауданға дейін жаңартылып, Тар және Паркар ауданы екіге бөлінді. Осыдан кейін Синд XI және Шри-Ланка XI арасында матч өтті, онда Шри-Ланка XI жеңіске жетті.

География

Лет-Вах каналының жанында орналасқан Мирпур Хас, Синд облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде жатыр. Ол Хайдарабад қаласынан шығысқа қарай 65 шақырым қашықтықта орналасқан, және Хайдарабадқа дейін төрт қатарлы екі бағытты тас жолмен, сондай-ақ теміржол арқылы байланысқан. Үмеркот қаласымен N120 тас жолы арқылы жалғасқан. Қарачи Мирпур Хастан оңтүстік-батысқа қарай 220 шақырым жерде. Үндістан шекарасы қаладан шығысқа қарай 170 шақырымда орналасқан.

Білім

Қалада көптеген мемлекеттік колледждер бар, олардың көпшілігі Синд университетіне қарайды. Мирпур Хаста ПМДК-да тіркелген жеке медициналық колледж, Мұхаммед медициналық колледжі және Бхитай стоматологиялық және медициналық колледжі бар. Мирпур Хаста Синд университетінің кампусы бар, онда бес білім беру бағдарламасы бар: BS Ақпараттық технологиялар, BS Компьютерлік ғылым, BS Коммерция, BBA және BS Геология. Қалада жеке және мемлекеттік мектептер көп. Соңғы он жылда жекеменшік мектептердің саны артты. Белгілі мектептер: The Vision School Mirpurkhas, Fauji Foundation Model School, The City School, SZABIST School & College, Little Folks High School, Govt: S. A. L College, AJ Science College және ең танымал Бахрия Foundation College, бұл Пәкістан Әскери-теңіз күштерінің жобасы. Қала көптеген оқу орталықтарымен дамып келеді, әсіресе IX, X, XI және XII сыныптар үшін, сондай-ақ студенттерді кіру емтихандарына, негізінен MCAT (Медициналық колледжге түсу емтиханы) және ECAT (Инженерлік колледжге түсу емтиханы) дайындауға көмектеседі. Мирпурхас қаласының енді BISE (Орта және жоғары білім беру емтихандары басқармасы) деп аталатын емтихандық кеңесі бар. Бұрын Мирпурхастың SSC және HSSC білімі бойынша емтихандарды өткізуге арналған жеке басқармасы болмаған, бұл мемлекеттік аккредитация және тіркеу арқылы жүзеге асырылды. Пәкістандағы емтихандық кеңестердің саны аудандар бойынша дамыған. Мирпурхас бұрын Синд провинциясының Хайдарабад ауданына қараған. Сонымен қатар, Синдтегі қоғамдық кітапханаларға қызығушылық азайып бара жатқан сияқты көрінеді, бірақ кейбіреулерінде күннен күнге оқырмандар саны артып келеді. Синд Үкіметтік қоғамдық кітапханасы, Мирпурхас – барлық жастағы оқырмандар мен ғалымдар үшін ең жақсы орын. Кітапхана Ибн Рушд қыздар колледжінің жанында, Махар кинотеатрының қасында, Хирабад Мирпурхас қаласында орналасқан. Кітапханадағы мүмкіндіктер:
1. Газеттер мен мерзімдік басылымдар бөлімі
2. Компьютерлік бөлім
3. CSS бөлімі
4. Кітап қоймасы
5. Ұлдарға арналған оқу залы
6. Әйелдер мен балалар бөлімі
7. Сурет галереясы
8. Мәдениет министрлігінің кітап дүкені
9. SMBB бұрышы

Экономика

Мирпурхаста шағын өнеркәсіп аймағы болғанымен, онда ешбір кәсіпорын жұмыс істемейді. Қалада төрт қант фабрикасы, сондай-ақ мақта тазалау және тағамдық май өндіретін бірнеше мекеме бар. Қала экономикасы нашар құқықтық тәртіп пен бәсекелес әулеттер арасындағы қақтығыстардың салдарынан кері әсерге ұшырады.

Ауыл шаруашылығы

Бұл ауданның өте құнарлы жері бидай, пияз, қант қамысы, мақта, бұрыш, және манго өндіреді. 1900 жылдарда Жамрау каналы салынғаннан кейін суару және шаруашылық жандана түсті. Содан кейін қала негізінен астық, мақтадан жасалған мата сияқты өнімдер мен қант қамысынан қант өндіріп, айналымға шығара алды. Бір кезде Мирпурхас елдегі ең жақсы мақта өндіруші болып есептелді, және қаланың табысының көп бөлігі мақта шаруашылығынан түсті. Бірақ қазіргі уақытта бұл аймақ манго өнімімен көбірек танымал. Қалада 252 түрлі манго сорты бар, олардың ең танымал сорты – Синдхри Амб, яғни Синд мангосы. Қала жыл сайынғы егін фестивалінде әлемдік деңгейде танымал манго өнімдерін көрсетеді. Мирпур Хас құнарлы жердің үстінде орналасқан, бұл егіншілік пен суару үшін өте қолайлы жағдай жасайды. Лет-Вах сияқты суару каналдары арқылы Инд өзенімен байланысқандықтан, Мирпур Хас жылдар бойы бау-бақша шаруашылығы мен егіншілікте үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Банан да аймақ бойынша кеңінен өсіріледі және елдегі ең ірі банан өндірушілердің бірі болып табылады.

Теміржол

Мирпур Хас теміржол станциясы қаланың ортасында орналасқан. 40 жылдан кейін Пәкістан мен Үндістан арасындағы теміржол байланысы қайта жаңартылуда. Мирпурхастан Пакистан тарапындағы шекара қаласы Хохрапарға дейін кең жолақты теміржол желісі салынды. Жаңа байланыс енді Қарачи (Пәкістан) мен Жодхпур (Үндістан) қалаларын Thar Express жаңа пойыз қызметі арқылы қосып тұр. 2005 жылы Хохрапарға дейінгі тар жолақты теміржол желісін кең жолақты теміржол желісіне ауыстыру жұмыстары басталды. Мирпурхас теміржол станциясы Пәкістанның ең ұзын платформаларының біріне ие.

Халықтық автобус қызметі

2024 жылдың 21 сәуірінде Шәржіл Инам Мемон Мирпур Хас қаласында Халықтық автобус қызметін іске қосты. Бастапқыда Халықтық автобус қызметі Мирпур Хас автобус терминалынан, Пошта кеңсесі қиылысы, Жерсерік қаласы, Жарвари Шах арқылы жүзеге асырылады.