Кіріспе

Викториядағы жол желісі, Австралия

Виктория Австралияның кез келген штатынан жолдардың ең жоғары тығыздығына ие. Австралияның басқа құрлықтық штаттарынан өзгеше, онда тұрғындары жоқ кең аумақтар бар, Виктория штатының көп бөлігінде халық қоныстану орындары орналасқан, тек солтүстік-батыс және Виктория Альпісінде ғана маңызды елді мекендер жоқ. Халық қоныстану орындары жоғары сапалы тас жолдармен және автожолдармен байланысты. Штаттың астанасы Мельбурн Австралиядағы қалалардың ішінде ең кең автожол желісіне ие. VicRoads Викториядағы жолдарды жоспарлау, автокөліктерді тіркеу және жүргізушілерге куәлік беруге жауапты. Виктория үкіметі штаттағы көлік инфрақұрылымын интеграциялау үшін тиісті база құрды. Штатта екі жеке компания ақы төлемелі жолдарды пайдаланады. Викториядағы жолдарды жүк көліктерінен бастап велосипедтерге, қоғамдық автобустарға, трамвайларға, таксилерге және барлық типтегі жеке көліктерге дейін әртүрлі көлік түрлері пайдаланады. Жол қауіпсіздігі – жолдарды басқарушы органдардың, соның ішінде полиция мен үкіметтің басты мәселесі. Виктория әлемде алғаш рет қауіпсіздік белбеулерін міндетті ету туралы заң қабылдады. Сондай-ақ, мас күйде көлік жүргізуге қатысты заңдар мен жылдамдықты бақылау камералары енгізілді. Викторияның жол ережелері үнемі қайта қаралып отырады. Соңғы он жылда жол-көлік оқиғаларынан қаза тапқандардың саны елдің басқа аймақтарымен салыстырғанда азайды.

Тарих

Мельбурн 1835 жылы құрылған. 1837 жылы Роберт Ходдл жаңа қала үшін жоспар жасады, ол көбінесе Ходдл желісі деп аталады. Оның жоспары Флиндерс көшесінен Квин Виктория базарына және Спенсер көшесінен Спринг көшесіне дейінгі аймақты қамтиды. Одан бері қала трамвай мен теміржол бағыттары бойымен кеңейді, көбінесе арасында далалық аймақтар болды.

Автомобиль жолдары

Виктория Австралияның кез келген штатымен салыстырғанда ең жоғары автожолдар тығыздығына ие. Австралияның басқа материктік штаттарынан өзгеше, онда кең аумақтарда халық тым сиреп орналасқан, Виктория штатының көп бөлігінде халық орталықтары таралып жатыр, тек солтүстік-батыс және Виктория Альпы тұрақты қоныстанбаған. Бұл халық орталықтарын автожолдар байланыстырады. Автожолдар көбінесе Мельбурн және басқа да ірі қалалар мен ауылдық орталықтардан басталады, ал қосалқы жолдар автожолдарды бір-бірімен қосып тұрады. Бұл автожолдар мемлекеттік және штаралық жүк тасымалы, жеке саяхаттар мен туризм үшін маңызды көлік арналарын ұсынады, сондай-ақ көптеген бағыттарда басқа штаттарға қарағанда қозғалыс көлемі жоғары. Хьюм, Батыс және Принц автожолдары сияқты автожолдар Австралиядағы ең көп трафикке тап болады. Көптеген автожолдар автокөлік жолы стандарттарына ("M" автожолдары) сәйкес салынған, ал көпшілігі жабылып, сапасы жақсы немесе жоғары деңгейде.

Қалалық автокөлік жолдары

1950-1960 жылдары жеке автомобильдердің саны артып, трамвай және теміржол желілерінің за пределами жаңа қалалық аймақтар құрылды. Бұл, нәтижесінде, қала маңындағы қалалар мен Орталық іскерлік аудан (ОИА) арасындағы жол желісінде тығырындар тудырды. Мельбурн кеңейген сайын, қала құрылысшылары мен саясаткерлер жолдардың бұдан былай жүктемені көтере алмайтынын түсінді. 1969 жылғы Мельбурн көлік жоспарында кең автокөлік желісін салу көзделді. Виктория үкіметі американдық автожол жоспарлаушыларынан кеңес алды және өз инженерлерін АҚШ-қа жіберді. Салынған желі Австралиядағы ең кең ауқымды желі болып табылады. Көптеген американдық қалалардан өзгеше, Мельбурн кең ауқымды қоғамдық көлік желісіне ие болды, соның салдарынан жоспарға қарсылық күшейді. Ақшаны қоғамдық көлікті жаңартуға жұмсаған абзал, әсіресе Мельбурннің сыртқы шығысы сияқты қоғамдық көлікпен нашар қамтылған аймақтарға. Бұл 1977 жылы Коллингвуд және Фитцрой арқылы F19 автожолын салу жоспарына байланысты қақтығысқа әкелді. Ең қызып кеткен шайқаста Карлтон қауымдастығы сияқты наразылар тобы Александра Парадесін жапты. Шығыс автожолы ақыры салынды, бірақ көптеген жобалар тоқтатылып, автожол құрылысы 1990 жылдардың ортасына дейін тоқтап тұрды. Бір ерекше жағдай – Джон Кейн басқаратын Еңбек партиясы кезінде салынған Монаш автожолы. Партия жаңа автожолдар салуға қарсы болды, бірақ бұл жол Мулгрейв және Оңтүстік-Шығыс автожолдарын байланыстыру үшін өте қажет еді. Нәтижесінде, бірнеше ірі қиылыстарда светофорлармен жабдықталған көп қатарлы тас жол пайда болды. Бұл жол көлік қозғалысының тығырылуына себеп болды және «Мельбурнның ең ұзын тұрақ орны» деп аталды. Кейіннен автожол стандартына жетілдіріліп, Монаш автожолының құрамына енді. Автожол құрылысы 1990 жылдары қайта жанданды, Батыс айналма жолы, CityLink және басқа да жобалар салынды. Бұл автожолдардың көпшілігі бірте-бірте үздіксіз және кең желіге бірігуі күтілуде. Соңғы кезде 2013 жылы M11 Peninsula Link ашылды, ол аяқталмаған Морнингтон түбегі автожолының екі бөлігін біріктірді.

Мельбурндағы автомобиль көлігінің әсері

Олар салынған жерлерде халық саны өсті, себебі мельбурндықтар тығыз қоныстанған орталық және орталыққа жақын аудандардан арзан сыртқы аудандарға көшіп кетті; мысалы, Монаш тас жолы және Морнингтон түбегі тас жолы оңтүстік-шығыс және Морнингтон түбегінде халық санының күрт өсуіне алып келді. Батыс айналма жолының аяқталуы батыс аудандарындағы тұрғын үй құрылысының қарқынын арттырды.

Атаулары мен нөмірлері

Виктория штатындағы автомобиль жолдарына ат қою жүйесі қарапайым. Көптеген автомобиль жолдары бойындағы географиялық аймақтар мен ерекшеліктер, қалалар, кенттер және елді мекендердің аттары берілген. Мысалы, батысқа және солтүстікке қарай Мельбурннан таралатын Батыс және Солтүстік автомобиль жолдары сияқты кейбіреулері тікелей аталады. Бірақ кейбір мемлекетаралық және қалалық автомобиль жолдарында, мысалы, Хьюм магистралінде ерекшеліктер бар. Викториядағы тас жолдар мен магистральдарды нөмірлеу жүйесі әріп пен сандан тұрады. Әріп жолдың сапасы мен мақсатына қарай анықталады, жүйеде төрт «деңгей» бар: M тас жолдары, A тас жолдары, B тас жолдары және C тас жолдары. M тас жолдары үнемі жоғары сапалы жағдайға ие және әрқашан екі немесе одан көп бағытты бөліп тұрады. M тас жолдары Мельбурн мен басқа да астаналар мен облыстық орталықтар арасындағы маңызды көлік байланыстарын қамтамасыз етеді. Мысалы, Шығыс тас жолы мен EastLink M3 ресми тағайындамасы бар бағытты құрайды. A тас жолдары M тас жолдарымен бірдей мақсатқа қызмет етеді және жолдың сапасы жағынан да олармен тең, бірақ A тас жолдары бір бағытты болады. A тас жолдары M тас жолдарына қарағанда аз көлік тасымалдайды. Мысалы, Принс тас жолының Гелонгтан батысқа қарайғы бөлігі A1 бағыты болып табылады. B тас жолдары екі қатарлы көлік қозғалысын қабылдай алатын, жақсы сызылған, тиісті иықтары мен жоғары сапалы және жақсы көрінетін жол белгілері бар бекітілген жолдар болып табылады. B тас жолдары M немесе A тас жолдарымен байланысы жоқ аймақтардағы маңызды көлік байланыстарын қамтамасыз етеді, сондай-ақ Ұлы мұхит жолы (B100 бағыты) сияқты ірі туристік бағыттарға да қызмет етеді. C тас жолдары әдетте екі қатарлы жолдар болып табылады, олардың иықтары бар және халық тығыздығы жоғары аймақтар мен негізгі жол желісін байланыстырады. Мысалы, Даденонг тауының туристік жолы C415 бағыты болып табылады. Викториядағы жол нөмірлеу жүйесі «сақина және спица» жүйесіне негізделген. «Сақина» автомобиль жолдары (Викторияны айналатын автомобиль жолдары) жүздік есебінен нөмірленеді, мысалы, Хенти магистралі (200), Мюррей аңғары магистралі (400) және Ұлы Альпілік жолы (500) ең сыртқы сақинаны құрайды. Мидленд тас жолы (300) және Марунда тас жолы (300) ішкі сақина болып табылады. «Спицалар» әдетте Ұлттық маршрут нөмірін қамтиды. Әйтпесе, шығыс-батыс бағытындағы автомобиль жолдарына жұп сандар, ал солтүстік-оңтүстік бағытындағы автомобиль жолдарына тақ сандар беріледі. Автомобиль жолдары мен негізгі жолдарға ондық есебінен нөмір беріледі. Басқа жолдарға жалпы бағытын көрсететін басқа нөмірлер беріледі. Негізінде, VicRoads үйлестіруші орган болып табылатын тас жолдар мен магистральдар үшін жолдың сапасы мен мақсатына сәйкес таңдалған әріп, «сақина және спица» жүйесімен анықталған санына қосылып, жолдың сапасы мен бағытын көрсететін автомобиль жолының нөмірін құрайды.

Заңнама және басқару

Викториядағы басты көлік заңы – 2010 жылғы Көліктік интеграция туралы заң. Бұл заң мемлекеттік көлік жүйесін біріктіру және үйлестіру үшін, сондай-ақ жолдарды ұсыну, желіге қол жеткізуді басқару және тіркеу мен лицензиялау қызметтерін көрсету сияқты осы қызметтің бір бөлігі ретінде жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың міндеттерін белгілейді. Заңға сәйкес, Көлік департаменті Викторияның көлік жүйесін жалпы біріктіру және жоспарлау үшін жауапты агент ретінде құрылды. Бұдан өзге, заң Викторияның негізгі жол агенттігі – Жол корпорациясын немесе VicRoads-ты құрады. Жолдарды реттеудегі маңызды заң – 2004 жылғы Жолды басқару туралы заң, ол Викторияның жол желісін басқаруды реттейді. Викториядағы жол қауіпсіздігін реттейтін негізгі заң – 1986 жылғы Жол қауіпсіздігі туралы заң. Викториядағы жолдарды күтіп ұстау жауапкершілігі бөлінген. VicRoads басты жолдарды, соның ішінде екінші деңгейдегі жолдарды күтіп ұстаса, жергілікті әкімдіктер жергілікті жолдарды күтіп ұстайды. Сондай-ақ жеке меншік жолдар да бар. Федералдық үкімет ұлттық тас жолдарына және басқа да ұлттық маңызы бар жолдарға, мысалы, сыртқы саудаға әсер ететін жолдарға өз қызығушылығын білдіреді.