Кіріспе

Құрт тесіктерінің конфигурациясы – физикалық тұжырымдама.

Жалпы салыстырмалылық теориясында римдік сақина (Мэтт Виссер 1997 жылы ұсынған, ал римдік арка – Майк Моррис пен Кип Торн 1988 жылы ұсынған, физик Том Романның құрметіне аталған) – құрт тесіктерінің ешбір тобы уақыттың бұзылуына жақын болмаса да, біріктірілген жүйе уақыттың бұзылуына кез келген деңгейде жақындауы мүмкін құрт тесіктерінің конфигурациясы.

Мысалдар

Мысалы, Жер-Ай арасындағы құрт ойынының алыс жағы "өткенге" 0,5 секундқа орналасса, себеп-салдар қағидасын бұзбайды, себебі құрт ойыны арқылы алыс жаққа жіберілген ақпарат және қалыпты кеңістік арқылы Жерге оралып келгенде (0,5 + 1) = 0,5 секундтан кейін жетеді; бірақ, кері бағыттағы тағы бір құрт ойыны ақпараттың жіберілгенге дейін 1 секунд бұрын Жерге оралуына мүмкіндік береді (уақыт саяхаты). Дегенмен, құрт ойынының бір жағынан ақпараттың шығуы мен екінші жағынан кіруі арасындағы салыстырмалы уақыттың өзгермейді деп саналады, себебі жарық жергілікті уақытты бұзбайды, өйткені ақпараттың жүрген қашықтығы, ұзақ жолмен немесе құрт ойыны арқылы болсын, уақытты қажет етеді.

Хронологияны қорғау

Жалпы салыстырмалылыққа кванттық әсерлерді қосуға қатысты жартылай классикалық тәсілдер физик Стивен Хокингтың хронологияны қорғау жөніндегі болжамының мұндай сақиналардың пайда болуына кедерес бола алмайтынын көрсетеді. Дегенмен, Мэтт Виссер жартылай классикалық тәсілдің осы жағдайда сенімді емес екенін және толық кванттық гравитация теориясы хронологияны қорғауды сақтайтынына үміттенетінін айтады.