Кіріспе

Корольдік теңіз күшінің адмиралы және Ньюфаундленд губернаторы (1756–1833) вице-адмирал (Лорд Гамбиердің сіңілісінің күйеуі)

Флот адмиралы Джеймс Гамбиер, 1-ші барон Гамбиер (13 қазан 1756 – 19 сәуір 1833) – Корольдік теңіз күшінің офицері. Америка революциялық соғысы кезінде Чарльстонды басып алу кезінде қатысып, 1794 жылы Француз революциялық соғыстары кезінде «Ұлы маусымның бірінші күні» шайқасында үшінші рангтағы капитан ретінде қайтадан қатысты, жаудың қатарын бұзып өткен алғашқы кемеге қолбасшылық еткені үшін ерекше көзге түсті. Гамбиер Адмиралтействоның Лорд-комиссары және Бірінші теңіз лорды болып тағайындалды, содан кейін Ньюфаундленд губернаторы қызметін атқарды. Генерал Лорд Кэткартпен бірге Наполеон соғыстары кезінде Копенгагенді бомбалауды бақылады. Кейін Баск жолдары шайқасындағы белсенсіздігі үшін батылдығына күдік тудырып, айыпталып қорланды.

Ерте мансап

Багам аралдарының вице-губернаторы Джон Гамбиер мен бермудалық Дебора Стайлздың екінші ұлы болып туған Гамбиер Англияда оның тәтесі Маргарет Гамбиер және оның күйеуі адмирал Чарльз Миддлтон, 1-ші Барон Бархам тәрбиеледі. Ол вице-адмирал Джеймс Гамбиер мен адмирал Лорд Бархамның сіңілі баласы болды және романист және саяхат жазушысы Джорджиана Чаттертонның ағасы болды. Гамбиер 1767 жылы "Медвей" портында күзетші кеме ретінде қызмет ететін, оның ағасы басқаратын үшінші рангтағы кемеде мичман болып теңіз қызметіне қабылданды. 1769 жылы ол Солтүстік Америка станциясында қызмет еткен 60 зеңбірекке ие төртінші рангтағы кемеде қызмет етті. 1772 жылы ол Левард аралдарында контр-адмирал Пэрридің басшылығымен 50 зеңбірекке ие төртінші рангтағы кемеге ауысты. Гамбиер шлюпке орналастырылып, Англияға 74 зеңбірекке ие үшінші рангтағы кемеде, Спитхедтегі күзетші кемеде қызмет етуге жіберілді. Ол қысқа мерзімге тұтқынға алынды, айырбас жасалғаннан кейін 1778 жылдың 9 қазанында капитан болып тағайындалды және 32 зеңбірекке ие бесінші рангтағы HMS Raleigh кемесіне ие болды. Ол 1780 жылдың мамыр айында Чарльстонды басып алу кезінде әрекетке қатысты. 1783 жылы, соғыс аяқталғаннан кейін, ол жартылай жалақыға көшті.

Жоғары басшылық

Гамбиер 1795 жылғы наурыз айында Эрл Спенсер басқарған Адмиралтейство кеңесіне тағайындалды. 1795 жылғы 1 маусымда контр-адмирал шеніне көтеріліп, 1795 жылғы қарашада Бірінші теңіз лорды болды. Гамбиер 1801 жылғы ақпан айында бірінші Питт министрлігінің құлауынан кейін Адмиралтействодан кетіп, адмирал Уильям Корнуоллис басқаратын Канал флотының үшінші басшысы болды, оның штаб-жалауы 98 зеңбірекке ие екінші дәрежелі кемеде болды. Осы шамада ол Букингемширдегі Айвер Гроувті сатып алды. Гамбиер 1804 жылғы мамырда екінші Питт министрлігі құрылғанда виконт Мелвилл басқарған Адмиралтейство кеңесінің Лорд комиссары және Бірінші теңіз лорды ретінде Адмиралтействоға қайта оралды. Гамбиер 1806 жылғы ақпан айында Адмиралтействодан кетті. 1807 жылғы мамырда Гамбиер Наполеон соғыстары кезінде Копенгагенге қарсы науқанның бөлігі ретінде жіберілген HMS Prince of Wales екінші дәрежелі кемесінде штаб-жалауымен теңіз күштеріне басшылық етуге ерікті болды. Генерал Лорд Кэткартпен бірге ол 2 қыркүйекте Копенгагенді бомбалауды бақылады, үш күннен кейін даниялықтар капитуляциялады (оқиға Гамбиерге белгілі бір даңқ әкелді, себебі шабуылға азаматтық ауданды бомбалау кірді). Оған сыйлық ретінде он сегіз желілік кеме, жиырма бір фрегат және бриг, жиырма бес канонерлік қайық, сондай-ақ көптеген теңіздік мүліктер берілді, ол үшін Парламент ресми түрде алғыс айтты және 1807 жылғы 3 қарашада Гамбиер бароны, Букингем графтығындағы Айверден шыққан ақсүйек атағын алды.

Баск жолдарының шайқасы

1808 жылы Гамбиер Канал флотының қолбасшысы болып тағайындалды. 1809 жылғы сәуірде ол Бресттен қашып шыққан француз кемелерінің эскадрильясын Баск жолдарында қуып жетеді. Ол соғыс кеңесін шақырды, онда Лорд Кокрейнге жағалау эскадрильясының басшылығы тапсырылды, және ол кейіннен шабуылды жетекке алды. Гамбиер Кокрейннің шабуылынан кейін Канал флотын қолданудан бас тартты, француз эскадрильясын өзеннің саңылауларына тереңірек бұруға мүмкіндік берген жарылыс кемелерін қолданды. Бұл әрекет нәтижесінде француз флотының көп бөлігі Рошфорда қалып қойды. Оқиғаның саяси және жеке себептері болды. Гамбиер отбасы және саясат арқылы Тори премьер-министрі Уильям Питке байланысты болды. Парламентте Кокрейн Вестминстер сайлау округін өкілдік етті, ол көбінесе радикалдарға дауыс берді. Баск жолдарынан кейін Кокрейн мен Гамбиер арасында дау туды, және Гамбиер Кокрейннің шайқас туралы есебінен шығарды. Кокрейн парламенттің Гамбиерге алғыс айту туралы ресми дауысына қарсы шығудың ерекше қадамын жасады.

Кейінгі мансап

1814 жылы Гамбиер Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы 1812 жылғы соғысты аяқтаған Гент шарты бойынша келіссөздер жүргізген топқа қатысты. 1815 жылдың 7 маусымында ол Бати орденінің Ұлы крестінің иегері атанды. 1830 жылдың 22 шілдесінде флот адмиралы шеніне көтерілді және 1833 жылдың 19 сәуірінде Букингемширдегі Айвер Гроув үйінде қайтыс болды. Ол Айвердегі Санкт-Петер шіркеуінің қорымына жерленді. Огайо штатындағы Гамбиер қаласы, Оңтүстік Австралиядағы қала және сөнген жанартау – Гамбиер тауы, Британ Колумбиясындағы Гамбиер аралы, сондай-ақ Француз Полинезиясындағы Гамбиер аралдары оның құрметіне аталған. Гамбиер 1938 жылы С.С. Форестердің «Flying Colours» атты Горацио Хорнблауэр романының соңында екінші дәрежелі кейіпкер ретінде бейнеленеді.

Жеке өмір

1788 жылдың шілдесінде Гамбиер Луиза Мэтьюге үйленді, ол 1718–1777 жылдары Феликс Холл иесі, Кельведон, Эссекс және Батыс Үндістандағы Сент-Китс аймағында тұрған Дэниел Мэтью мен Мэри Элизабет Байамның (1729–1814) қызы еді; олардың балалары болмады.