Кіріспе
Иан Флемингтің кітабы "Қызықты қалалар" – Джеймс Бонд авторы және The Sunday Times газетінің журналисі Иан Флемингтің саяхат очерктері. Кітап алғаш рет 1963 жылғы қарашада Ұлыбританияда "Джонатан Кейп" баспасынан жарық көрді. Флеминг өзі қамтыған қалалар: Гонконг, Макао, Токио, Гонолулу, Лос-Анджелес, Лас-Вегас, Чикаго, Нью-Йорк, Гамбург, Берлин, Вена, Женева, Неаполь және Монте-Карло. "Thrilling Cities" бастапқыда Флемингтің The Sunday Times газеті үшін жазған мақалалар сериясы болды, олар екі сапарының негізінде жазылған. Бірінші сапары 1959 жылы әлемді аралаумен өтті, ал екіншісі 1960 жылы Еуропаны көлікпен аралап өтті. Бірінші сапар The Sunday Times газетінің редакторы Леонард Расселлдің тапсырысымен ұйымдастырылды; газет төрағасы Рой Томсон бұл серияны қатты ұнатып, Флемингтен екінші сапар жасауын сұрады. Кітапқа түпнұсқа мақалалардан алынып тасталған материалдар мен түрлі қалалардың суреттері енгізілген.
Thrilling Cities is the title of a travelogue by the James Bond author and The Sunday Times journalist Ian Fleming. The book was first published in the UK in November 1963 by Jonathan Cape. The cities covered by Fleming were Hong Kong, Macau, Tokyo, Honolulu, Los Angeles, Las Vegas, Chicago, New York, Hamburg, Berlin, Vienna, Geneva, Naples and Monte Carlo. Thrilling Cities was initially a series of articles Fleming wrote for The Sunday Times, based on two trips he took. The first trip was in 1959, in which he travelled around the world, and the second was in 1960, in which he drove around Europe. The first trip was at the behest of The Sunday Timess features editor Leonard Russell; the paper's chairman, Roy Thomson, enjoyed the series so much he requested Fleming undertake a second trip. The book version includes material edited out of the original articles, as well as photographs of the various cities.
Қысқаша мазмұны
"Қызықты қалалар" – Иэн Флемингтің 1959 және 1960 жылдары жасаған екі сапарында көрген он үш қала туралы ойлары. Кітапта мына қалалар қарастырылған: Гонконг, Макао, Токио, Гонолулу, Лос-Анджелес және Лас-Вегас (осы екі қала бір тарауда берілген), Чикаго, Нью-Йорк, Гамбург, Берлин, Вена, Женева, Неаполь және Монте-Карло. Флемингтің баяндамасы өте жеке сипатта және оның сапары, алған тәжірибесі мен ой-пікірлері туралы айтады. Әр тарау Флемингтің "Қосымша мәліметтер" деп атаған бөлімімен аяқталады, онда қонақүйлер, мейрамханалар, тағам және түнгі өмір туралы мәліметтер келтірілген.
Өмірбаян
1959 жылы The Sunday Times газетінің редакторы Леонард Расселл Иан Флемингке газет үшін мақалалар сериясы үшін бес апталық, барлық шығындары төленген әлемді аралау сапарын ұсынды. Флеминг «музейлер мен өнер галереяларының кіреберісінде роликті конькилер орнатуды жиі қолдайтын» жағымсыз турист екенін айтып, бас тартты. Расселл оны көндіріп, Флеминг Бонд кітаптарына материал жинауы мүмкін екенін атап өтті. Флеминг саяхат шығындары үшін 500 фунт стерлинг (фунт) саяхатшы чектерін алып, BOAC әуе компаниясымен Гонконгқа, алғашқы аялдамасына ұшты. Ол қала бойынша The Sunday Times газетінің австралиялық тілшісі Ричард Хьюзбен бірге жүрді. Кейін Хьюз «Сен тек екі рет өмір сүресің» романындағы Дикко Хендерсонның кейіпкеріне, сондай-ақ Джон ле Карренің «Ардақты мектеп» романындағы «Ескі Қарға» кейіпкерінің прототипі болды. Флеминг Гонконгта үш күн ғана болды, содан кейін Хьюзбен бірге Токиоға ұшып барды, онда оларға «Асахи Шимбун» газет тобының журналисі Торао Сайто, сондай-ақ «Жігер» деген атпен танылған адам қосылды. Кейін Сайто «Сен тек екі рет өмір сүресің» романындағы Тайгер Танака кейіпкерінің прототипіне айналды. Флеминг Токиода үш күн өткізді және өзінің жоспарында «саясатшылар, мұражайлар, храмдар, император сарайлары немесе Нох спектакльдері, тіпті шай ішу рәсімдері болмайды» деп шешті; оның орнына ол дзюдо академиясына, жапон жұлдызжолшысына және Кодоканға, жергілікті спорт залына барды. Флеминг 13-ші жұма күні Токиодан Гавайиге ұшып кетті; Тынық мұхитында 2000 мильдей ұшқаннан кейін Дуглас DC-6 ұшағының бірі өртеніп, ұшақ апатқа ұшырарға жаздады, бірақ ол Уэйк аралына шұғыл қону жасауға үлкерді. Гонолулудан кейін Флеминг Лос-Анджелеске көшіп барды, онда ол бұрын болған бірнеше жерді аралады, соның ішінде Лос-Анджелес полициясының барлау басқармасын, онда ол «Алмаз мәңгі» романы үшін зерттеу жүргізген кезде болғандай, қайтадан капитан Джеймс Гамильтонмен кездесті. Флеминг Нью-Йоркке келген кезде ол саяхаттан шаршады және оның биографы Эндрю Лайсетт «оның ашулы көңіл-күйі қалаға және бір кездері жақсы көрген елге ауысты» деп жазды. Бұл серия 1960 жылғы 24 қаңтарда The Sunday Times газетінде Флемингтің кіріспе сөзімен ашылды, содан кейін келесі аптада Гонконг туралы мақала жарияланды. Серия 1960 жылғы 28 ақпанда Чикаго мен Нью-Йорк туралы мақаламен аяқталды. The Sunday Times газетінің төрағасы Рой Томсон Флемингтің мақалаларын ұнатып, Рио-де-Жанейро, Буэнос-Айрес, Гавана, Нью-Орлеан және Монреаль сияқты басқа да қалаларды ұсынды. The Sunday Times газетінің редакторы Гарри Ходсон сияқты басқалар бұған онша ынталы емес; Ходсон «кейбір оқырмандар шынымен маңызды нәрселерді қалып қойғанымызға көңіл бөлді» деп есептеді. Флеминг өзінің екінші сапарындағы қалалардың көп бөлігін жүргізуді жоспарлады, ол Еуропадағы қалаларды аралауға бағытталған. Саяхат үшін ол өзінің жеке машинасы, Ford Thunderbird кабриолетін алып, каналдан өтіп, Остенд, Антверпен және Бремен арқылы алғашқы бағытына – Гамбургке жетті. Ол қалада қысқа уақыт болды, «Біздің Англияда осы мәселені ұятсыз және екіжүзділікпен дұрыс шеше алмаймыз» деп жазып, секс индустриясын мақтады. Флеминг Берлинге көшіп барды, онда оны The Sunday Times газетінің тілшісі Энтони Терри мен оның әйелі Рейчел көрсетті. Терри Флемингті Шығыс Берлинге алып барып, «Стоп-Вач» операциясы туралы көптеген мәліметтерді айтты. Бұл операция – совет әскерінің штаб-пәтерінің байланыс желісін тыңдау үшін совет оккупациясы аймағына туннель қазуға жасалған ағылшын-американдық әрекет. Гамбургпен салыстырғанда Флеминг Берлинді «қорқынышты» деп ойлады. Флеминг Венаға көшіп барды және Женеваға сапар шегуден бұрын қаланы «таза, жиналған, Құдайдан қорқатын» деп атап, жайсыз деп тапты. Ол қалада тұратын және оған көптеген материалдарын берген журналист және бұрынғы қарындасы Ингрид Этлермен танысты. Содан кейін Флеминг өзінің жақын досы Ноэль Ковардтың Монтрёге жақын вилласы Лес Авансқа барды, онда Ковард Флемингті Чарли Чаплинмен таныстырды. Флеминг Ковардтан кездесуді ұйымдастыруды сұрады, өйткені Чаплин өзінің естеліктерін жазып жатқан кезде, Леонард Рассел Флемингтен газетке құқықтарды алуды сұрады; Флеминг өтінішімен сәтті аяқталды, ал естеліктер кейін газетте серияландырылды. Флемингтің әйелі Энн оған Лес Аванста қосылды, содан кейін жұп Неапольге көшіп барды, онда Флеминг Лакки Лучаномен сұхбаттасты, оны «қалыпты, тыныш, сұр шашы бар, шаршаған, жақсы жүзді адам» деп тапты. Неапольден кейін Флемингтер Монте-Карлоға көшіп барды, бұл Флемингтің сапарының соңғы аялдамасы болды. Казинода уақыт өткізгеніне қарамастан, Флеминг Монте-Карлоны біршама нашар деп ойлады. Екінші серия мақалалары 1960 жылғы 31 шілдеде Флемингтің Гамбургке сапарымен басталды және Монте-Карлоға сапарымен аяқталды. Жалпы, серия халыққа ұнады және сәтті болды.
Шығару және қабылдау
Thrilling Cities алғаш рет Ұлыбританияда 1963 жылғы қарашада Джонатан Кейп баспасынан жарық көрді. Кітап 223 беттен тұрды және 30 шиллингке сатылды. Мұқабасын суретші Пол Дэвис салған, онда «Монте-Карлоның түс көру сияқты бейнесі» көрсетілген. АҚШ нарығы үшін кітап 1964 жылғы маусымда New American Library арқылы шығарылып, бағасы 4,95 доллар болды. Флемингтің Нью-Йорк туралы айтқандары соншалықты қатал болғандықтан, кітап АҚШ-та жарық көргенде американдық баспагерлер оның тіліне жұмсартуды ұсынды. Флеминг бас тартты, бірақ оның орнына АҚШ нұсқасына өтеу ретінде «007 in New York» атты қысқа әңгімені жазды.
Пікірлер
"Қызықты қалалар" туралы пікірлер көбінесе жақсы болды. The Times газетінің сыншысы Флемингтің стилін "әдемі жазу емес, мәні бар жазу" деп санады және кітаптың "керемет оқылатын" екенін айтты. Филдлинг Флемингтің сапарлаған қалаларында қызықты оқиғалар болуы мүмкін екенін есептеді және жиналған материал Флемингтің қызықты оқиғалармен толық әдеби туындыларында қолданылуына үміттенді. Daily Express газетінде Питер Гросвенор Флемингті "ерекше турист" деп атады, ол "даулы пікірлерді жазудан ешқашан қорқа қоймайды", бірақ тақырыптың қысқалығына байланысты бұл "толыққанды емес баяндама" деп тапты, сонымен қатар ол "көңілді және көбінесе күлкілі" екенін де айтты. Бірақ Флемингтің "жергілікті қылмыс сарапшыларымен қызықты әңгімелері" осы кемшілікті жатты. Кирш Флемингтің стилін Сакс Ромер мен Джеймс Фицпатриктің қосындысы деп есептеді, бірақ "Флемингтің зекісі провинциялық" екенін де айтты. The Boston Globe газетіне шолу жазған Марджори Адамс "Қызықты қалалардың" "көңілді әжуасы" бар екенін атап өтті, бұл кітап туралы оның жалпы қорытындысына әсер етті: "Бұл қызықты!".