Кіріспе

Стивен Фостердің 19 ғасырдағы минестрель әні
фильм

"Үйдегі қарттар" (сонымен қатар "Суони өзені" деп те аталады) – Стивен Фостердің 1851 жылы жазған минестрель әні. 1935 жылдан бері Флорида штатының ресми әні болып табылады, бірақ 2008 жылы түпнұсқа сөздері өзгертілді. Бұл "Roud Folk Song Index" каталогында 13880 нөмірмен тіркелген.

Құрамы

"Үйдегі қарттар" әні 1851 жылы Е. П. Кристидің "Christy's Minstrels" әншілер тобы үшін жазылды. Кристи әннің авторы ретінде көрсетілуін сұрады, және алғашқы ноталар басылымдарында осылай жазылды. Нәтижесінде, ән сәтті болғанымен, Фостер одан көп пайда таппады, бірақ ол ән үшін авторлық төлемдерді алуын жалғастырды. Фостер әннің көп бөлігін жазған, бірақ ашылу жолындағы өзеннің атын таба алмады және ағасы Моррисоннан ұсыныс сұрады. Моррисон былай деп жазды: "1851 жылы бір күні Стивен Питтсбургтегі Мононгахела өзенінің жағасындағы менің кеңсеме келді де, маған: "Оңтүстік өзенінің екі буыннан тұратын жақсы аты қандай? Мен оны "Үйдегі қарттар" әнімде пайдаланғым келеді" деді. Мен одан Язу қалай болатынын сұрадым. "Жоқ, ол бұрын қолданылған" деді ол. Содан кейін мен Педе деп ұсындым. "Ой, бекер!" - деп жауап берді ол, - "Мен оны қабылдамаймын". Сосын мен кеңсемнің үстінен атлас алып, АҚШ картасын аштым. Біз екеуміз оған қарадық, менің саусағым Флоридадағы Мексика шығанағына құятын "Суонни" деген кішкентай өзенде тоқтады. "Сол! Міне, дәл солай!" - деп қуанышпен айғайлады ол, атын жазып, әнді аяқтады, "Way Down Upon de Swanee Ribber" деп бастады. Ол әдеттегідей, бір сөз де айтпастан кеңседен шығып кетті, мен жұмысымды жалғастырдым". Фостер өзі Суонни өзенін ешқашан көрмеді, тіпті Флоридаға да бармады, бірақ Флорида 1935 жылы "Old Folks At Home" әнін "Florida, My Florida" әнінің орнына штат әні деп бекітті. Әннің сол дәуірдегі танымалдығына қарамастан, Флоридадан тыс жердегі көптеген адамдар Суонни өзенінің қайда екенін немесе оның нақты жер екенін білмеді. Антонин Дворжактың 1890 жылдары жазылған "Күлкілі No. 7" шығармасы музыкалық жағынан ұқсас және кейде "Old Folks at Home" әнімен бірге орындалады. Конгресс кітапханасының Ұлттық жұкбағында сопрано Альма Глюк пен скрипкашы Эфрем Зимбалист ағаның орындауындағы нұсқасы бар. Жан Артур мен Гэри Купер 1936 жылғы "Mr. Deeds Goes to Town" фильмінде "Old Folks at Home" әнін "Күлкілі No. 7" шығармасымен біріктіріп дуэт орындайды.

Әннің мәтінін өзгерту

Бірінші тұлғадан, африкалық құлдың көзқарасымен және оның диалектісінде жазылған (АҚШ-тың 15 штатында құлдық заңды болған кезде), әннің баяндаушысы "ескі плантацияны сағынуымды" айтады, бұл құлдықты әдемілеу көрсету деп сынға ұшырады. Екінші жағынан, "үйге, қарттарға деген құштарлық" кейде Африканың халқы мен дәстүрлерін сағыну ретінде түсіндіріледі, мысалы, В.Е.Б. Дю Бойс "Қара халықтың жаны" (1903) еңбегінде, Жаңа дүниеде құлдыққа түскен көптеген адамдар Атлант мұхиты арқылы ұрланып, кемеге мінгізілгенге дейін Африкада еркін болған. Фостердің ән мәтінінде қолданылған "darkies" сөзі өзгертілген; мысалы, 1978 жылы Флорида штатының жаңа әкімдік ғимаратының ашылуында "darkies" орнына "бауырлар" әні орындалды. Көбінесе, қоғамдық өнер көрсетулерде "аға", "ана", "жаным", "қарындастар", "балалар" немесе "жақындары" сияқты басқа сөздер қолданылады. Іс жүзінде, диалектте жазылғандай айтылуы ұзақ уақыттан бері ескерілмейді, оның орнына стандартты американдық тілі қолданылады, мысалы, 1955 жылғы Флорида халықтық фестивалінде орындалған әннен көрініп тұр.

Флориданың мемлекеттік әнұраны

Флорида штатының ресми әні ретінде "Old Folks at Home" дәстүрлі түрде Флорида губернаторының қызметке кірісу салтанатының бір бөлігі ретінде орындалып келген. Алайда, уақыт өте келе, әннің мәтіні көбірек наразылық тудырмауы үшін өзгертілді; Диана Робертс атап өткендей: Флорида 1978 жылы жаңарып, "қаралар" деген сөз "бауырлар" деп ауыстырылды. Содан кейін тағы да түзетулер енгізілді. 2003 жылы Джеб Буш губернатор болып сайланғанда, жас афроамерикандық әйел "Old Folks at Home" әнін диалектісіз орындады, бірақ "ескі плантацияны сағынудамын" деген сөз "ескі байланысымды сағынудамын" деп айтылды. Мүмкін, біреу Стивен Фостердің мәтінін ұялы телефон жарнамасымен шатастырған болар. 2007 жылы өзінің қызметке кірісу салтанатында Чарли Кристо штат әнін орындамай, оның орнына афроамерикандық джаз музыканты Чарльз Аткинстің "The Florida Song" атты шығармасын пайдалануға шешім қабылдады. Содан кейін Кристо штат Сенатының қара нәсілділер фракциясының жетекшісі, сенатор Тони Хиллге жаңа ән табуды ұсынды. Хилл штат өкілі Эд Хоманмен және Флорида Музыкалық Білім беру қауымдастығымен бірлесіп, жаңа штат әні үшін конкурс өткізуге демеушілік етті. 2008 жылдың 11 қаңтарында "Florida (Where the Sawgrass Meets the Sky)" әні жеңімпаз деп танылды. Флорида заң шығарушы органы мәселені қарастырып, ақырында оны штат әнұраны ретінде қабылдады, ал "Old Folks at Home" әнін штат әні ретінде сақтап, оның бастапқы мәтінін Стивен Фостер ескерткішінің ғалымдары бекіткен жаңа нұсқамен ауыстырды. Губернатор Кристо "екі ән" туралы шешімге риза еместігін білдірді; бірақ ол заңға қол қойды, жаңа штат әнұранын құрып, штат әнінің қайта жазылған нұсқасын 1935 жылғы шешім сияқты қаулымен емес, заңмен бекітті. Ән 1930 жылдары Джимми Лансфорд пен Банни Бериганның орындауында қайта жанданды. Бинг Кросби 1935 жылы "Миссисипи" фильмінде осы әнді орындады және сол жылы коммерциялық түрде жазды. Рей Чарльз оны 1957 жылы Atlantic лейблінде "Swanee River Rock (Talkin' 'Bout That River)" атты әнінің қайта жасалуына шабыттандырды. Кенни Болл және оның джаз тобы 1962 жылы Pye Records үшін әннің свинг нұсқасын жазды (тек бірінші шумағы мен қосымшасын екі рет пайдаланып, "darkies" деген сөздің орнына "Lordy" деген сөзді қолданды). Бұл жазба олардың 1963 жылғы "Sukiyaki" синглінің B жағында жарық көрді. Тағы бір свинг нұсқасын Хью Лори 2011 жылы жазды. Тони Шеридан оны 1962 жылы Polydor лейблінде The Beat Brothers тобымен бірге рок-н-ролл әні ретінде жазды. Ларри Гроус 1979 жылы Disney Children's Favorite Songs 2 жинағында әнді орындағанда екінші шумағын жіберді.