Кіріспе

Эрнест Персиваль Рис (/r//iː//s/ REESS; 17 шілде 1859 – 25 мамыр 1946) – уэльстік ағылшын жазушысы, ең көп танымалдығы «Everyman's Library» классикалық кітаптар сериясының негізін қалаушы және бас редакторы болғандығымен. Ол очерктер, әңгімелер, өлеңдер, романдар мен пьесалар жазды.

Ерте өмір

Рис Солтүстік Лондонның Ислингтон қаласында Джон Рис (оның орфографиясы) мен оның ағылшын әйелі Эмма Персивальдың ұлы болып дүниеге келді. Ұзақ өтпей әкесі шарап-арақ саудасымен айналысып, Уолтер Гилбейдің Кармартендегі Нотт-сквердегі кеңсесінде жұмыс істеді. Бұл кеңседе ол некеге тұрудан бұрын дін қызметкері болуға дайындықтан өткен. Отбасы бірнеше жыл Кармартенде тұрды, және уэльс тілінде сөйлейтін үй қызметшісі болды. 1865 жылы Джон Рис Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы тағы бір Гилбей дүкеніне ауыстырылды. Үйде тәлімгермен алған білімінен кейін, Рис екі жыл Бишоп Стортфорд грамматикалық мектебінде интернатта оқыды, бірақ денсаулығы нашарлап қалды. Содан кейін ол неміс ұстазы басқаратын Ньюкасл мектебінде оқып, неміс және француз тілдерін меңгерді. Кейін ол әкесінің кеңсесінде жұмыс істеді. 1876 жылы ол кен инженері немесе "көмір сарқып бағалаушы" мамандығы бойынша оқуға түсті. Әкесінің қарсылығына қарамастан, Рис Оксфорд университетіне түсуге үміткер болған жоқ. Рис Дархам көмір кенішінде оқуын аяқтады. Ол кен инженері емтиханын сәтті тапсырды. Осы кезеңде ол Төменгі Уирдейлдегі шахтерлер ауылында тұрып, көптеген өлеңдер мен проза жазды, бірақ ешқайсысы жарияланбады. Ол кітапхана, кітап клубы және лекциялар бағдарламасын ұйымдастырды. "Қара жылқы ордасы" (1925) әңгімелер жинағында шахтерлердің өмірін суреттеді. Ол Ньюкасл қаласындағы Уолтер Скотт баспасында жұмыс істеді. Бастапқыда ол Джордж Герберттің шығармаларын "Кентербери ақындары" сериясы үшін өңдеді. Содан кейін ол баспаның "Камелот" сериясы бойынша редакциялық жұмыстармен айналысты, ол қайта басылымдар мен аудармалардан тұрды. Кейінірек Рис бұл тәсілдің өзінің Джон Рис есімді ғалым екендігі туралы жаңылыс пікірге негізделгенін жазды. Ол Персиваль Чубб (1860–1960) – Америка этикалық одағының болашақ президентімен достық қарым-қатынаста болды. Чубб өмірінің басында Жаңа өмір серіктестігінің негізін қалаушы Томас Дэвидсонның шәкірті болды, сондай-ақ Фабиан қоғамымен де байланысы бар еді. 1880-жылдардың басында Чубб Риспен бірге осы топтарда араласты, сонымен қатар Социал-демократиялық федерациямен де байланыс күйзелген жоқ. Рис он жыл бойы Эдвард Карпентер сияқты социалистермен бірге болды. Рис Уолт Уитманды сапарлаған британдық социалистердің бірі болды, бұл 1885 жылы Уильям Майкл Россеттидің ұсынғаннан кейін болды.

Лондон қаласында

1886 жылдан бастап Лондонда жазуды кәсіп етіп, Рис мерзімді басылымдарда рецензия жазу арқылы беделді сыншы ретінде танылды. 1890 жылы ол Хэмпстедте Артур Саймонспен бірге тұрды. Рис 1891 жылы Грейске үйленді. Алғашқыда олар Лланголен қаласының жанындағы Моэль-и-Гамелиндегі шағын үйінде тұрды, бірақ бұл әдеби өмірге ыңғайсыз болып шықты, сондықтан олар Лондонға қайтып келді. Олар "Аңшы коттеджінен" Хэмпстедке, Эрмитаж Лэйндегі, қазір Чайлдс Хиллдегі "Дервен" деп аталатын үйге көшті. Олар сол жерде әдеби үйірме өткізді. 1906 жылы Рис баспагер Дж. М. Дентті "Әркімнің кітапханасы" атты амбициялы жобаны бастауға көндірді. Рис 1946 жылдың 25 мамырында Лондонда қайтыс болған кезде, "Әркім" кітап сериясынан 983 том жарық көрген еді.

Лондондық қауымдастықтар

1887 жылы Рис Моррис шақырған жексенбілік саяси жиналыста В. Б. Йейтспен кездесті; кейін Йейтсті Майкл Филд дуэтімен таныстырды. Рис болашақ әйелі Грейс Литтлмен Йейтстің өткізген бақшадағы кеште алғаш рет кездесті. Бастапқыда клуб «кельт» ақындарына арналған еді. Бұл шектеу 1891 жылдың қаңтар айында Фицрой көшесіндегі Century Guild of Artists базасында өткен жиналыспен өзгертілді. «Әркім есте сақтайды» кітабының XIX тарауы Рис үйінде өткен оқиғаны сипаттайды, онда Йейтс, Дэвидсон, Езра Паунд, Форд Мадокс Хьюфер және Д. Х. Лоуренс қатысты. Бұл жиналыс 1909 жылға дараланған, бірақ хронологиялық тұрғыдан Дэвидсон мен Лоуренс екеуінің де сол жерде болуы мүмкін емес, сондықтан бұл оқиғалардың бірігуі болуы мүмкін. Сол жылы Рис пен Эрнест Радфорд Ф. С. Флинт пен Т. Э. Хюльме құрған ақындар клубының құрылтай жиналысына шақырылған 1890-шы жылдардың өкілдері болды. Риздер Артур Во және оның отбасын да білді, олардың ішінде авторлар Алек Во мен Эвелин Во бар еді; Грейс Артурдың әйелі Кэтринмен жақын дос болды. Олар бұрын Финчли жолында тұрғанда, Батыс Хэмпстедтегі Хиллфилд Роудқа көшті. Алек Во Эрнест Ристің Ұлттық биографияның Оксфорд сөздігіндегі алғашқы биографы болды.