Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы Иллинойс штатындағы тарихи үй, Плано қаласындағы Людвиг Мис ван дер Роге үйі.
Historic house in Illinois, United States
the Ludwig Mies van der Rohe house in Plano, Illinois
Эдит Фарнсворт үйі, бұрынғы Фарнсворт үйі, 1945 және 1951 жылдар аралығында Людвиг Мис ван дер Роге жобалаған және салған тарихи үй. Бұл үй Чикаго қаласының оңтүстік-батысына қарай 96 шақырым жерде, Иллинойс штатының Плано қаласының ауылдық аймағында демалыс күндері үшін бір бөлмелі үй ретінде салынған. Болат пен шыныдан тұратын бұл үйді Эдит Фарнсворт тапсырыс берген. Мис 140 шаршы метрлік (1500 шаршы фут) құрылыс жасады, ол халықаралық стильдегі архитектураның көрнекті үлгісі ретінде танымал. 2004 жылы Тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілгеннен кейін, 2006 жылы бұл үй Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Үйді Ұлттық тарихи сақтау қоры (National Trust for Historic Preservation) иеленеді және басқарады. 2018 жылы Иллинойс штатының екі жүз жылдық мерейтойына орай, Американ архитекторлар институтының Иллинойс бөлімшесі (AIA Illinois) Фарнсворт үйін Иллинойс штатының 200 ең тамаша орнының бірі деп таңдады, ал USA Today Travel журналы оны AIA Illinois таңдаған Иллинойс штатының "Көруге тиіс 25 ғимараттың" қатарына қосты.
The Edith Farnsworth House, formerly the Farnsworth House, is a historical house designed and constructed by Ludwig Mies van der Rohe between 1945 and 1951. The house was constructed as a one room weekend retreat in a rural setting in Plano, Illinois, about 60 miles (96 km) southwest of Chicago's downtown. The steel and glass house was commissioned by Edith Farnsworth. Mies created a 1,500 square foot (140 m2) structure that is widely recognized as an exemplar of International Style of architecture. The retreat was designated a National Historic Landmark in 2006, after being listed on the National Register of Historic Places in 2004. The house is owned and operated as a house museum by the National Trust for Historic Preservation. In celebration of the 2018 Illinois Bicentennial, the Farnsworth House was selected as one of the Illinois 200 great places by the American Institute of Architects Illinois component (AIA Illinois) and was recognized by USA Today Travel magazine, as one of AIA Illinois' selections for Illinois "25 Must See Buildings".
Тарих
Людвиг Мис ван дер Роэ 1945 жылы бір кешкі ас дастарқанында Фарнсвортпен демалыс үйін жобалау туралы келісім жасады. Бай клиент заманауи архитектураның ерекше туындысын салуды қалаған, алайда құрылыс аяқталуға таяу келе жатып, архитектор мен клиент арасында дау туып, ғимараттың толық аяқталуына кедергі келтірді. Фарнсворт тоғыз акрлық орманды, өзен жағалауындағы жерді «Чикаго Трибьюн» газетінің баспагері Роберт Р. Маккормиктан сатып алған. Мис бұл жобаны 1947 жылы Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында өзінің туындыларынан жасалған көрмеге қосу үшін уақтылы дайындады. Жоба аяқталғаннан кейін, Фарнсворттың ауырып қалған тәтесінен мұра күтілгендіктен, жұмыс тоқтап қалды. Мис бас мердігер де, архитектор да болуы керек еді. Жұмыс 1950 жылы басталды және 1951 жылы негізгі бөлігі аяқталды. Бұл тапсырыс кез келген архитектор үшін өте қолайлы болды, бірақ құрылыс аяқталуға жақын басталған, Фарнсворт пен Мис арасындағы жария болған дауға байланысты қиындықтарға тап болды. Үйдің жалпы құны 1951 жылы 74 000 долларға бағаланды (2020 жылы 734 635 доллар). Бастапқы бекітілген құрылыс бюджеті 58 400 долларға қарағанда 15 600 долларға артық болды, бұл Корея соғысына дайындық үшін туындаған сұранысты күтіп, инфляциялық тауарлардың құнының өсуіне байланысты болды. Құрылыс аяқталуға жақын, архитектор 28 173 доллар құрылыс шығындары төленбегені үшін сотқа шағым түсірді. Иесі бұған жауап ретінде, архитектуралық қателіктерге байланысты зиян өтеу талабымен қарсы сотқа берді. Архитектордың адвокаттары Фарнсворт жобаны және бюджеттің ұлғаюын мақұлдағанын дәлелдеді, ал сот иесіне төлем жасауды бұйырды. Фарнсворттың архитектуралық қателіктерге қатысты айыптаулары негізсіз деп танылды. Мис үшін бұл жеңіс, бірақ одан кейін болған жағымсыз жарияланымды ескерсек, ащы және мәнсіз жеңіс болды. 1998 жылы осы қақтығыс туралы жазған Элис Т. Фридман былай деді: "[Фарнсворттың] Мистің қатал архитектуралық көзқарасының 'ішкі логикасына' қарсы шығуға тырысқанына ешқандай дәлел жоқ; керісінше, ол қалай өмір сүргісі келетінін жақсы білген сияқты және архитектор оның пікірін құрметтейтініне сенген. Бірақ ол көп ұзамай Мис қалағанын және оның өзінде тапқан нәрсені – өзінің бюджеті мен қажеттіліктерін архитекторының жеке мақсаттары мен армандарының қатарына қоятын демеушіні іздегенін түсінді."
Ludwig Mies van der Rohe was retained by Farnsworth to design a weekend retreat during a dinner party in 1945. The wealthy client wanted to build a very special work of modern architecture, however, toward the end of construction, a dispute arose between architect and client that interfered with completion of the building. Farnsworth had purchased the wooded, nine acre riverfront property from the publisher of the Chicago Tribune, Robert R. McCormick. Mies developed the design in time for it to be included in an exhibition on his work at the Museum of Modern Art in New York in 1947. After completion of design, the project was placed on hold awaiting an inheritance from an ailing aunt of Farnsworth. Mies was to act as the general contractor as well as architect. Work began in 1950 and was substantially completed in 1951. The commission was an ideal one for any architect, but was marred by a very publicized dispute between Farnsworth and Mies that began near the end of construction. The total cost of the house was $74,000 in 1951 ($734,635 in 2020 dollars). A cost overrun of $15,600 over the initially approved construction budget of $58,400, was due to escalating material prices resulting from inflationary commodities speculation (in anticipation of demand arising from the mobilization for the Korean War). Near the completion of construction, the architect filed a lawsuit for non payment of $28,173 in construction costs. The owner then filed a counter suit for damages due to alleged malpractice. The architect's attorneys proved that Farnsworth had approved the plans and budget increases, and the court ordered the owner to pay her bills. Farnsworth's malpractice accusations were dismissed as unsubstantiated. It was a bitter and hollow victory for Mies, considering the painful publicity that followed. Writing about the conflict in 1998, author Alice T. Friedman asserted that "[t]here is no evidence to suggest that [Farnsworth] sought to have her behavior challenged by the 'inner logic' of Mies's unyielding architectural vision; on the contrary, she seems to have had a clear idea about how she wanted to live and she expected the architect to respect her views [S]he soon discovered that what Mies wanted, and what he had thought he had found in her, was a patron who would put her budget and her needs aside in favor of his own goals and dreams as an architect."
Құқық бұзушылық және сату
1968 жылы жергілікті жол департаменті Фокс өзенінің үстінен көтерілген жол көпірін салу үшін үйге жапсарлас жердің бір бөлігін иеліктен шығарды, бұл жобаның бастапқы орнына тиісті өзгерістер енгізді. Фарнсворт жобаны тоқтатуға сот арқылы шағымданып, бірақ сот ісін ұтылды. 1972 жылы ол үйді сатып, Италиядағы вилласына зейнетке шықты. 1972 жылы Эдит Фарнсворт үйін британдық мүлік магнаты, өнер коллекционері және сәулет өнерінің тұжырымдамасын жақсы көретін Питер Паломбо сатып алды. Ол веранданың қола торлы қоршауын алып тастады, кондиционер, электрлік жылыту, кең ландшафттық дизайнын және Энди Голдсуорти, Энтони Каро және Ричард Серраның мүсіндері сияқты өнер коллекцияларын қосты. Сол кезде интерьер Миес 1930 жылдары жасаған, бірақ жақында Knoll компаниясы шығарған жиһаздармен, сондай-ақ Миестің немересі, Чикаго сәулетшісі Дирк Лоханның дизайндарымен жабдықталған, оны Паломбо арнайы үй үшін тапсырыс берген. 2001 жылы Паломбо Иллинойс штатымен келісімге келді, штат үйді 7 миллион долларға сатып алып, оны тұрақты түрде жұртшылыққа ашуға келісті, бірақ 2003 жылдың басында штат қызметкерлері қаржылық дағдарыс кезінде 7 миллион доллар тым көп сома екенін мәлімдеп, келісімнен бас тартты. Мүлікті 31 жыл бойы иеленгеннен кейін Паломбо өнер туындыларын алып, 2003 жылы Sotheby's арқылы сатуға қойды. Фарнсворт үйінің достары сияқты, әлемнің түкпір-түкпірінен келген сақтаушылар мен демеушілер үйді бастапқы орнында сақтап қалу үшін қаржы жинау және сақтау жұмыстарын күшейтті. Осы қаржылық қолдаудың арқасында Ұлттық тарихи сақтау қоры және Иллинойс ескерткіштері 2003 жылдың желтоқсан айында үйді шамамен 7,5 миллион долларға сатып алды. Қазіргі таңда үй мұражай ретінде жұмыс істейді, Фарнсворт үйі жұртшылыққа ашық, экскурсияларды Ұлттық қор жүргізеді. Үй Ұлттық тізілімге енгізілген және АҚШ Ішкі істер министрлігі оны Ұлттық тарихи ескерткіш деп таныған. Миес көбінесе істейтіндей, кіреберіс өзенге қарап, күнге қарай орналасқан, көшеге емес, өзенге қарап тұр, келушілерді бұрыштармен айналдырып, үйдің және аумақтың әртүрлі бұрыштардан көрінісін ашады. Үйдің қарапайым, созылған кубикалық пішіні өзен ағысына параллель, ал терраса платформасы көтерілген веранда мен тұрғын платформаға қатысты ағыс бағытында жылжытылған. Сыртқы кеңістіктер жабық кеңістіктің жалғасы ретінде жоспарланған, ашық терраса және торлы веранда (торлар алынып тасталған). Дегенмен, синтетикалық элемент геометриялық пішіндерінің және оның негізгі түсі ретінде ақ түстің таңдалуы арқасында табиғаттан әрқашан анық ерекшеленеді.
In 1968, the local highway department condemned a portion of the property adjoining the house for construction of a raised highway bridge over the Fox River, encroaching upon the original setting of the design. Farnsworth sued to stop the project, but lost the court case. She sold the house in 1972, retiring to her villa in Italy. In 1972, the Edith Farnsworth House was purchased by British property magnate, art collector, and architectural aficionado Peter Palumbo. He removed the bronze screen enclosure of the porch, added air conditioning, electric heat, extensive landscaping, and his art collections to the grounds, including sculptures by Andy Goldsworthy, Anthony Caro, and Richard Serra. At the time, the interior was furnished with furniture Mies designed in the 1930s, but produced more recently by Knoll, as well as designs by Mies' grandson, Dirk Lohan, a Chicago architect Palumbo commissioned specifically for the house. In 2001, Palumbo struck a deal with the state of Illinois, which agreed to buy the house for $7 million and open it full time to the public, but state officials withdrew from the deal in early 2003, saying $7 million was too much to spend at a time of financial crisis. After owning the property for 31 years, Palumbo removed the art and put the property up for sale with Sotheby's in 2003, Preservationists and contributors from around the world, including the Friends of the Farnsworth House, began a concerted preservation and fund raising effort to keep the house on its original site. With this financial support, the National Trust for Historic Preservation and Landmarks Illinois were able to purchase the house in December 2003 for a reported $7.5 million. Now operated as a house museum, the Farnsworth House is open to the public, with tours conducted by the National Trust. The house is listed in the National Register and is designated a National Historic Landmark by the United States Department of the Interior. As Mies often did, the entrance is located on the sunny side, facing the river instead of the street, moving visitors around corners, and revealing views of the house and site from various angles as they approach the front door. The simple elongated cubic form of the house is parallel to the flow of the river, and the terrace platform is slipped downstream in relation to the elevated porch and living platform. Outdoor living spaces were designed to be extensions of the indoor space, with an open terrace and a screened porch (the screens have been removed). Yet the synthetic element always remains clearly distinct from the natural by its geometric forms that are highlighted by the choice of white as their primary color.
Табиғи орта
Фарнсворт үйі Фокс өзеніне қарап тұрған су тасқыны алаңында жеке тұр, бұл сәулетшінің қарапайым өмір салты туралы ұғымын қалыптастырады. Ғимараттың барлық жағынан ашық көріністер тұрғын кеңістікті кеңейтіп, оны табиғи ортамен байланыстыруға көмектеседі. Су тасқыны алаңында орналасқандықтан, Фарнсворт үйі дербес құрылыс болып табылады; құрылыс материалдарына болат, бетон, табиғи тас және шыны кіреді. Ақ түспен боялған болаттан еден және төбе плиталарын ұстап тұратын қаңқа жасалған. Олар бетоннан және жылыту үшін еденге орнатылған сәулелі жылыту жүйесінен тұрады. Сыртқы қабырғалар 1/4 дюйм қалыңдықтағы шыны панельдерден құралған.
The Farnsworth House sits isolated on a floodplain that faces the Fox River, establishing the architect's concept of simple living. Open views from all sides of the building help enlarge the living space area and aid flow between the living space and its natural surroundings. Due to the floodplain, the Farnsworth House stands as an independent structure; construction materials include steel, concrete, natural stone, and glass. The steel, painted white, creates the structure that supports the floor and ceiling slabs. They are composed of concrete, along with radiant coil set in the floor used for heating purposes. The remainder of the exterior consists of the 1/4 inch thick glass panels serving as walls.
Су тасқыны
Фарнсворт үйінің Фокс өзенінің су тасқыны аймағында орналасуына байланысты, бұл жерде су тасқыны жиі болады. Жобалау кезінде қабылданған сақтық шараларына қарамастан, су бірнеше рет құрылыстың ішінде FEMA-ның 500 жылдық су тасқыны деңгейінен асып кетті. 1954 жылы, үйдің құрылысы аяқталғаннан кейін үш жыл өткен соң, су тасқыны ішкі тұрғын кеңістікте 2 футтан астамға көтерілді. 1996 жылы мезоскалалық конвективтік жүйе салдарынан 16 дюймнан астам жауын-шашын жауды, бұл аймақта кең ауқымды кенеттен су тасқынына әкеп соқты. Су Фарнсворт үйінің ішкі жағында 5 футтан астамға көтеріліп, коммуналдық желілерге, ағаш қаптамаларына, шыныға және жиһазға елеулі зиян келтірді. Су деңгейі үйдің еденінен және үйдің тіректерінен жоғары көтерілді. Көптеген жиһаз су тасқынынан жоғары көтеріліп, сақталды. Үй жөндеу жұмыстары үшін 2008 жылдың соңына дейін жұртшылыққа жабылып, 2009 жылдың көктемінде қайта ашылды. Ұлттық тарихи ескерткіштерді сақтау қоры өзеннің құрылысқа төндіретін қауіп-қатермен күресу үшін су тасқынын азайту жоспарын жасап жатыр.
Due to the Farnsworth House's location in the Fox River floodplain, the site often experiences low level flooding. Despite the precautions taken in the design, waters have risen substantially inside of the structure multiple times in excess of FEMA 500 year flood levels. 1954: three years after the completion of the House, flood waters rose over 2' in the interior living space. 1996: a Mesoscale Convective System with rainfall of over 16" caused widespread flash flooding in the region. The water rose to over 5' on the interior of the Farnsworth House, causing significant damage to utilities, wood veneers, glass, and furnishings. Water levels reached approximately above the floor and the stilts upon which the house rests. Much of the furniture was saved by elevating it above the flood waters. The house was closed to the public for the remainder of 2008 for repairs and reopened for public visitation in spring 2009. The National Trust for Historic Preservation has been developing a flood mitigation plan to deal with the ongoing threat to the structure posed by the river.
Сын-пікірлер мен мақтаулар
Ғимараттың дизайны сәулет баспасөзінде жоғары бағаланды, нәтижесінде бұл Мистің соңғы туындысын көру үшін рұхсатсыз кіріп келген көптеген адамдар пайда болды. Эдит Фарнсворттың сот процесіндегі айыптауларға байланысты, үй тез арада Маккарти дәуіріндегі ірі ұлттық әлеуметтік шиеленістердің ортасына түсті. Демалыс үйі антимодернистік басылымдардың жарқын мысалына айналды, мысалы, 1953 жылғы сәуір айындағы «House Beautiful» журналында ол дәстүрлі американдық стильдерді ығыстыруға бағытталған «коммунистік шабыттанған күш» деп сипатталды. Үлкен мөлшердегі шыны қабырғалар, жалпақ жамылғылар, әшекейлерден арылу және дәстүрлі жылу мен жайлылықтың болмауы – Халықаралық стильдің ерекше белгілері болды, олар шабуылдың негізгі нысанына айналды. Фарнсворт үйінің нашар энергия тиімділігі де кеңінен талқыланды. Фарнсворт өзі үйдің температурасын тиімді реттеуге келмейтініне және түнде жарықтанғанда жәндіктерді тартатынына наразылық білдірді. Дегенмен, Фарнсворт үйі модернистік стильдің шедеврі ретінде сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, Мис американдық сәулет және мәдениетке қосқан үлесі үшін Президенттік бостандық медалімен марапатталды. Архитектор және сыншы Филип Джонсон 1947 жылы Коннектикут штатының Нью-Канан қаласындағы жеке резиденциясы ретінде салған Шыны үйінің дизайнына осы үйден шабыттанғанын ашық мойындады. ХХІ ғасырда Пулитцер сыйлығының лауреаты болған архитектура сыншылары Пол Голдбергер мен Блэр Камин бұл үйді заманауи сәулет өнерінің шедеврі деп жариялады. Оның мәңгілік сапасы дизайн саласының жаңа буынының минималистік үйге деген құрметті қызығушылығында көрініс тапқан. 2021 жылы «New York Times» газеті оны Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі 25 ең маңызды сәулет туындысының бірі деп атады.
The building design received accolades in the architectural press, resulting in swarms of uninvited visitors trespassing on the property to glimpse this latest Mies building. As a result of the accusations contained in Edith Farnsworth's lawsuit, the house soon became a prop in the larger national social conflicts of the McCarthy era. The weekend house became a lightning rod for anti modernist publications, exemplified in the April 1953 issue of House Beautiful, which attacked it as a "communist inspired effort" to supplant traditional American styles. Large areas of glass wall, flat roofs, purging of ornament, and a perceived lack of traditional warmth and coziness were characteristics of the International Style that were particular talking points of attack. The poor energy efficiency of the Farnsworth House has been widely discussed as well. Farnsworth herself expressed dismay at the house's poor temperature control and tendency to attract insects when illuminated at night. Nonetheless, the Farnsworth House has continued to receive critical acclaim as a masterpiece of the modernist style, and Mies went on to receive the Presidential Medal of Freedom for his contribution to American architecture and culture. Architect and critic Philip Johnson openly confessed how he was inspired by the design in the construction of his own Glass House in New Canaan, Connecticut in 1947 as his personal residence. In the twenty first century, Pulitzer Prize winning architectural critics Paul Goldberger and Blair Kamin have both declared the house a masterpiece of modern architecture. Its timeless quality is reflected by the reverent fascination in the minimalist house shown by a new generation of design professionals and enthusiasts. In 2021, the New York Times named it as one of the 25 most significant works of architecture since World War II.
Қайта бағышталу
2021 жылдың 17 қарашасында, Эдит Фарнсворттың туған күнінде, үйдің 70 жылдығына орай қайта ашылу салтанаты Facebook және Instagram парақшаларында тікелей эфирде көрсетілді. Осы кезде үй ресми түрде Эдит Фарнсворт үйі деп аталып, оның еңбегі, атап айтқанда, көрнекті дизайнына қосқан үлесі және зерттеуші дәрігер, классикалық скрипкашы, ақын, аудармашы және өнерді меценат ретіндегі жетістіктері ескерілді. «Біз оның есімін қосудың осы қарапайым әрекеті қазіргі заманғы архитектура тарихында оның орнын нығайтады деп үміттенеміз», – деді Эдит Фарнсворт үйінің атқарушы директоры Скотт Мехаффи.
On November 17, 2021, Edith Farnsworth's birthday, a rededication of the house on its 70th anniversary was livestreamed on its Facebook and Instagram pages, during which it was officially renamed the Edith Farnsworth House in recognition of its owner's contribution to its benchmark design as well as her achievements as a research physician, classical violinist, poet, translator, and patron of the fine arts. "We hope this seemingly simple act of inserting her first name has the larger effect of inserting her into the ongoing history of modern architecture," said Scott Mehaffey, executive director of the Edith Farnsworth House.
Танымал мәдениетте
2010 жылы Нью-Йоркте Джун Финфердің "Шыны үйі" өндірілді. 2016 жылы "Бэтмен v Супермен: Әділет таңы" фильмінде Фарнсворт үйінің үлгісімен салынған үй көрсетілді. "Әділет лигасы" фильмінің жалғасының трейлерінде де, 2017 жылы Сан-Диего комик-конында ұсынылған сол үй бейнеленді. 2019 жылдың қаңтарында режиссер және сценарист Ричард Пресс пен HanWay Films компаниясы доктор Эдит Фарнсворт рөлінде Элизабет Дебицки және Людвиг Мис ван дер Роге рөлінде Ральф Файнс қатысатын "Фарнсворт үйі" атты жаңа фильм жобасын жариялады.
June Finfer’s Glass House was produced in New York in 2010. In 2016, the movie, Batman v Superman: Dawn of Justice, featured a house modeled after the Farnsworth House. The follow up film Justice League also features the same house in a trailer released at the 2017 San Diego Comic Con. In January 2019, writer director Richard Press and HanWay Films announced an upcoming Farnsworth House film project starring Elizabeth Debicki as Dr. Edith Farnsworth and Ralph Fiennes as Ludwig Mies van der Rohe.