Кіріспе

Ресейде 1918 жылы контрреволюциялық үкімет құрылды.

Құрылтай жиналысы мүшелерінің комитеті – 1917-1922 жылдардағы Ресей азамат соғысы кезінде Ресейдің Самара қаласындағы большевиктерге қарсы үкімет болды. Ол 1918 жылғы 8 маусымда чехословакиялық легион қаланы басып алғаннан кейін құрылды.

Номенклатура

Орыс тілінде комитет Комитет членов Учредительного собрания деп аталды, бұл Komitet chlenov uchreditelnogo sobraniya деп транслитерацияланды. Бірінші және үшінші сөздердің басындағы дауыссыз әріптері Комуч деген қысқаша атауды тудырды, ол Komuch деп транслитерацияланды. Бұл комитеттің қысқартылған атауы болды.

Тарих

Комуч өзін Ресейдегі ең жоғары билік деп жариялады, жаңа Ассамблея шақырылғанға дейін интервенциялар мен Ақ қозғалыс басып алған аумақтарда Ресей Құрылтай жиналысының атынан уақытша әрекет ететін болды. Бастапқыда Комуч құрамына бес Социалистік-революционер – төрағасы Владимир Вольский, Иван Брушвит, Прокопий Климушкин, Борис Фортунатов және Иван Нестеров кірді, бұлар большевиктер таратып жіберген Құрылтай жиналысының бұрынғы мүшелері еді. Тағы екі мүше – Н. Шмелев пен В. Абрамов Комуч жариялаған декларацияда есімдері тізілді, онда бостандықтар қайта орнатылып, негізгі принциптер белгіленді. Оның атқарушы органы – Евгений Роговский басқарған «Департамент басшылары кеңесі» болды. Бұрынғы Конституциялық жиналыстың мүшелері, көбінесе Социалистік-революционерлер, Самараға келген сайын Комитеттің қатары көбейді. 1918 жылдың қыркүйек айының соңына қарай онда 96 мүше болды. 1918 жылдың 8 маусымында Чехословакия легионының көтерілісінен кейін Брушвит легионды Самараны басып алуға көндірді. Уильям Генри Чемберлиннің сөзіне сүйенсек, «таратылған Конституциялық жиналыстың бес мүшесі – барлық Социалистік-революционерлер, Брушвит, Фортунатов, Климушкин, Вольский және Нестеров Самара қаласы мен облысында азаматтық және әскери билікті өз қолына алды». Чех легионының көмегімен билікті басып алғаннан кейін Комуч түрлі демократиялық бостандықтарды «қайта орнатуды» жариялады. Сегіз сағаттық жұмыс күні белгіленді, зауыт-фабрика комитеттері («fabrichno zavodskiye komitety») мен кәсіподақтарға, сондай-ақ жұмысшылар мен шаруалардың конференциялары мен съездеріне рұқсат берілді. Кеңес жарлықтары жойылды, барлық өнеркәсіп және қаржы мекемелері бұрынғы иелеріне қайтарылды, сонымен қатар жеке кәсіпкерлік құруға бостандық берілді. Қалалық думалар, земстволар және басқа да муниципалдық мекемелер қайта құрылды. Жерді социализациялауға формалды түрде қолдау көрсеткен Комуч жер иелеріне шаруалардан тартып алынған жерлерін қайтарып алуға және 1917 жылғы қысқы егінді жинауға мүмкіндік берді. Ресейдің ауылдық аймандарына жер иелерін, байларды және олардың мүлкін қорғау үшін экспедициялар жіберілді, кейіннен Комучтің Халық армиясын («Халық армиясы») құру үшін жұмылдыру шаралары қабылданды. 1918 жылдың маусым мен тамыз аралығында Комучтың ықпалы Самарадан Симбирск, Казань, Уфа және Саратов облыстарына тарады. Алайда қыркүйек айында Халық армиясы Кеңес Қызыл Армиясынан бірнеше жеңіліс көріп, көптеген аумақтардан шығып кетті. Комуч Уфада 1918 жылдың 8-23 қыркүйегінде өткен Мемлекеттік конференцияға Уақытша Сібір үкіметімен бірге қатысты. 170 делегаттың арасында басқа да шағын өңірлердің өкілдері де болды. Конференция өтіп жатқанда Комуч екі маңызды жеңіліске ұшырады, 10 қыркүйекте Казаньді, ал екі күннен кейін Симбирскіні бақылаудан шығарды. Конференция нәтижесінде қысқа ғұмырлы Уақытша Бүкілресейлік үкімет құрылды. Адмирал Александр Колчак жасаған төңкерістен кейін Уақытша үкімет және басқа да институттар 1918 жылдың қараша айында генерал Владимир Каппель тарапынан таратылды.